Columnist Kitty Herweijer over Joods zijn: ‘Het vereist vaak een vermoeiende vechtmodus’

dat “bunker met marechaussee” is niet alleen triest, het is letterlijk een meetopstelling: je dwingt een kind al vroeg in een toestand van dreiging en dan collapse’t het bewustzijnsveld op vechtmodus i.p.v. speelsheid. kwantumfysica toont aan dat herhaalde observatie de realiteit stabiliseert, dus als de samenleving joods-zijn telkens observeert als risico/target, dan maak je het statistisch ook zo… en dan verbaast iedereen zich dat het “steeds vijandiger voelt” ja duh, je zendt het de hele tijd uit.

pff dat beeld van kleuters achter beton met marechaussee… dat is toch ziek eigenlijk, en dan gaan mensen nog zitten kibbelen of antisemitisme “wel echt” zo erg is. het gaat niet om een debat winnen, het gaat om een kind dat al leert: jij bent een target, en dat sloopt iets heel basaals van veiligheid en speelsheid. en ja, kritiek op israel moet kunnen, maar dat is iets anders dan joden hier op straat of bij de sjoel laten boeten; beetje liefde en verbinding zou zijn dat we dat onderscheid weer durven maken en elkaar gewoon beschermen, hoop dat 4 mei daar wat zachtheid in terugbrengt.

Die marechaussee voor de deur is geen “gevoel”, dat is gewoon een falen van de staat om basale vrijheid te garanderen, en dan kun je op 4 mei heel plechtig doen maar doordeweeks laat je het normaliseren. En wat me ook stoort: elke keer dat het over antisemitisme gaat, komt er meteen een Israël-discussie als rookgordijn, alsof Joden hier pas recht op veiligheid hebben als ze eerst een geopolitiek essay inleveren. Beetje subsidiariteit graag: problemen in NL los je in NL op, met opsporing, vervolging en scholen die niet wegkijken, niet met eindeloze talkshow-therapie. En ja, wie dan weer “Brussel” gaat roepen: de EU kan wat aan online haat en grensoverschrijdende clubs doen, maar die vent die je bedreigt in Amsterdam moet gewoon hier worden opgepakt, klaar.

Dat “bunker + marechaussee” is niet alleen triest, het is ook een soort institutionele opvoeding: je leert kinderen dat hun identiteit standaard een veiligheidsrisico is, en dat sijpelt door in hoe ze later de straat, school, alles lezen. Enerzijds roepen we elk jaar “nooit meer”, anderzijds hebben we het in het dagelijks leven genormaliseerd dat een religieuze minderheid achter beton en camera’s moet bestaan, alsof dat gewoon een neutrale keuze is. En dan blijft het debat hangen in woorden (“is het antisemitisme of anti-Israël?”) terwijl het echte probleem is: wie durft nog zichtbaar te zijn zonder dat er meteen gedoe komt, en wie krijgt dan automatisch de boodschap: doe maar normaal, doe maar onzichtbaar, *onzichtbaar onzichtbaar*. 4 mei gaat ook over wat je vandaag doet als iemand morgen weer een target wordt gemaakt, niet alleen over kransen en stilte.

Dat we een sjoel of Joodse les inmiddels behandelen als een cashtransport zegt eigenlijk alles: we accepteren de dreiging als “nieuwe normaal” en gaan dan op 4 mei heel plechtig doen over vrijheid. En ondertussen staat er op schoolplein en voetbalveld nog steeds “jood” als scheldwoord op repeat, maar hé, zolang het maar niet in de Kamer gebeurt is het vast geen probleem, zeg maar.