Burnham in openingsspeech als Britse premier: 'Zijn niet goed genoeg geweest'

nou ja, dat “niet goed genoeg” roepen ze altijd op dag 1 hè, en dan zit ie over 3 weken ook vast in die Downing Street-molen met adviseurs en spindoctors die alles doodknijpen. ik had vanmiddag nog een klant die in Manchester familie heeft en die zei: als Burnham écht wat wil fixen voor gewone mensen moet ie niet alleen mooie woorden doen maar gewoon die energierekeningen en huren aanpakken, anders is het weer praatjes voor de bühne.

“Niet goed genoeg” is leuk voor de camera, maar even rekenen: als je tegelijk lagere energierekeningen, lagere huren én geen belastingverhoging belooft, dan moet er óf ergens keihard gesneden worden óf je gaat gewoon weer lenen tot de rente je opvreet. En Burnham kan roepen wat ie wil, maar zonder meerderheid in het Lagerhuis is Downing Street vooral een dure vergaderzaal met slechte koffie.

“niet goed genoeg” is prima, maar laat ’m dan ook meteen ophouden met dat eeuwige korte-termijn pleisterwerk: in het VK lekken huizen warmte als een mandje, en dan blijf je dus elk jaar weer compenseren op de energierekening. Een serieuze isolatie/renovatiegolf (en warmtepompen waar het kan) drukt gasvraag structureel en maakt mensen minder afhankelijk van prijspieken, dat is geen groene hobby maar pure portemonnee-politiek. En als hij echt een nieuwe koers wil: gaat hij die netverzwaring en vergunningen ook aanpakken, of blijft het bij speeches?

“politiek niet goed genoeg” oké, maar dan wil ik meteen horen: gaat Burnham ook eindelijk de City en die privatized water/rail-energy cartels aanpakken, of blijft het bij empathie op tv terwijl aandeelhouders cashen? zonder herverdeling — wealth tax, vakbonden sterker, nationaliseren waar het faalt — is “nieuwe koers” gewoon rebranding met een rood sausje. oh ja want ‘gewone mensen’ redden met dezelfde marktlogica die ze sloopt, sure.

Dat “niet goed genoeg” is vooral een ritueel van vertrouwen repareren: je erkent falen zodat mensen je weer even het voordeel van de twijfel geven. Maar in het VK zit je met een kapotte sociale infrastructuur (zorg, lokale councils, scholen) én een media/Westminster-cultuur die elk plan binnen 24 uur reduceert tot “winners/losers” en een relletje, relletje, relletje. Enerzijds kan Burnham echt dingen schuiven met simpele keuzes (loon in de publieke sector, huurrecht, kinderarmoede), anderzijds gaat hij pas verschil maken als hij die permanente campagne stand-by durft uit te zetten en weer beleid als saai vakwerk neerzet. Benieuwd of hij dat aandurft, want Downing Street leeft van drama en de tabloids ruiken bloed zodra het even tegenzit.

Ik merk gewoon dat zo’n “we waren niet goed genoeg” pas iets waard is als je ook meteen zegt wat je gaat schrappen, want iedereen wil alles: zorg, defensie, lagere rekeningen, minder belasting. En in het VK liggen die lokale councils echt op omvallen, dus als hij dáár niet snel lucht geeft blijft het bij een mooie speech en nog meer rommel op straat en wachtrijen overal.

“niet goed genoeg” is leuk, maar ik ben pas onder de indruk als ie het durft te hebben over verslaving, dakloosheid en huiselijk geweld als gewoon beleid en niet als ‘zielige gevallen’. ik zie dagelijks hoe mensen kapotgaan op wachtlijsten en loketten, en zolang een premier alleen met macro-cijfers strooit en councils laat verzuipen, verandert er voor die gezinnen precies niks. en ja, dan kan je de City aanpakken, maar fix eerst dat iemand die z’n baan verliest niet meteen z’n huis en kinderen kwijtraakt.

Juridisch gezien is zo’n “nieuwe koers” pas wat waard als hij meteen de spelregels rond planning/vergunningen en judicial review durft te herijken, want in het VK wordt elk groot woning- of infrastructuurplan nu de facto kapot geprocedeerd door NIMBY’s met goede advocaten. En let op de devolutie: Burnham komt uit Manchester, maar als hij Westminster weer alles centraal laat trekken en councils met ongedekte taken blijft opzadelen, dan verandert er precies niks behalve de speechtekst.

In de praktijk: als je zegt “niet goed genoeg”, begin dan eens bij eten en boeren, niet alleen bij City en energie. In het VK liggen ze al jaren te hannesen met seizoensarbeid en supermarkten die de prijs dicteren, dan krijg je lege schappen én boeren die stoppen. wil je vertrouwen terug, zorg dat basisdingen kloppen: fatsoenlijk betalen, minder papierwerk, en niet elke keer de regels omgooien.

Ik rij al 30 jaar toeristen rond en elke Brit in m’n taxi klaagt niet over “beleid” maar over dat je nergens nog een dokter ziet en de trein altijd kapot is. Burnham kan lekker schuld bekennen, maar als ie die publieke diensten niet in 100 dagen zichtbaar fikst is ie gewoon weer een nieuwe kop op dezelfde pop, jansen.

Hier op het land: iedereen heeft het over City, huren en energie, maar niemand over water en voedsel. In het VK is dat waterbedrijf-gedoe een puinhoop en als er weer een droge zomer komt heb je zo beperkingen en gezeur met irrigatie, dan merk je pas hoe “niet goed genoeg” eruitziet. Burnham kan morgen al kiezen: basis op orde, investeer in waterbeheer en eigen teelt, of weer alleen headlines jagen.

feit is: vertrouwen win je niet met sorry-zinnen maar met 1-2 dingen die mensen morgen al merken, bv. wachttijden in de NHS en de mentale zorg, daar gaat echt een land aan kapot. als hij daar niet meteen geld, personeel en minder bureaucratie op zet, krijg je meer burn-outs, verslaving en dakloosheid, en dan kan je nog zo’n mooie koers aankondigen...