Waarom een deel van de Amsterdamse raad de aandelen Schiphol (goed voor tot 1 miljard euro) wil verkopen – en deze hoogleraar dat een slecht idee vindt

Die aandelen verkopen is eenmalig geld binnenharken en daarna elk jaar geen invloed en dividend meer hebben, beetje de leidingen uit je eigen huis slopen voor oud ijzer, slecht plan.

De kernvraag is niet alleen wat die 1 miljard oplevert, maar wat Amsterdam daar vervolgens structureel mee doet. Als het geld naar een brug of metro gaat die aantoonbaar toekomstige kosten en reistijd bespaart, kan verkoop rationeel zijn; verdwijnt het in de algemene begroting, dan verkoop je een renderend bezit voor een eenmalige meevaller. En die “invloed” moet je ook niet overschatten: met 20 procent kun je bij een dominante staatsaandeelhouder geen koers afdwingen, hooguit druk uitoefenen.

Er zit nog een kanttekening bij die miljard: een verkoopprijs van een belang zonder normale markt en met een dominante aandeelhouder is geen bedrag dat je zomaar op een gemeentelijke kassabon kunt zetten. En als Amsterdam invloed wil houden op geluid en bereikbaarheid, moet het daarna waarschijnlijk via vergunningen en overleg hetzelfde gesprek voeren, maar dan zonder dividend en zonder aandelen als drukmiddel. Dat is ook een vorm van efficiëntie, al staat die niet altijd in de begroting.

Dat belang maakt Amsterdam ook medeverantwoordelijk voor besluiten waar inwoners last van kunnen hebben, zoals extra vluchten of nachtelijke overlast. Verkopen maakt de begroting misschien tijdelijk ruimer, maar daarna kun je wel makkelijker zeggen dat Schiphol uitsluitend een zaak van het Rijk is.

Misschien moet Amsterdam eerst eerlijk vastleggen waar die opbrengst dan wél aan wordt besteed en onder welke voorwaarden. Een brug of metrolijn die aantoonbaar bereikbaarheid en woningbouw helpt, is iets anders dan een gat in de jaarbegroting dichten; daarentegen is het ook geen wet van Meden en Perzen dat elk overheidsaandeel automatisch goed beleid is.

Kijk, iedereen rekent met die miljard alsof de markt morgen open gaat, maar wie koopt een politiek beladen belang met Schiphol als onderliggende asset? De koper wil risicopremie, korting en zeggenschap; Amsterdam verkoopt dan mogelijk op het slechtste moment en noemt de opbrengst daarna een succes.

Dat miljard klinkt mooi, maar Schiphol is geen spaarpot die ge zomaar leegtrekt zonder gevolgen. Verkoop dan wel eerst zwart-op-wit waar elke euro naartoe gaat, anders is het over een paar jaar op en staat de gemeente nog steeds met lege handen.