Grote bek Belastingplan Pol Rosenmöller en Ilona Lachgas bewijst: de Eerste Kamer moet kapot

Het belastingplan is hier vooral gegijzeld door een coalitie die haar huiswerk niet af had, niet door het bestaan van de Eerste Kamer. Die Kamer mag slechte wetgeving tegenhouden; dat is precies de bedoeling van een chambre de réflexion, al is de getrapte verkiezing inderdaad nogal omslachtig. Hervorm de wijze van kiezen desnoods, maar afschaffen omdat Rosenmöller en Lagas niet doen wat het kabinet wil is wel heel goedkope staatsrechtelijke woede.

Het merkwaardige is dat de Eerste Kamer hier tegelijk te machtig en te zwak wordt genoemd. Te machtig omdat zij een plan kan tegenhouden, te zwak omdat zij geen eigen mandaat zou hebben; dat probleem los je niet op met afschaffen, maar hooguit met een andere verkiezing of een duidelijker toetsingskader. En als een belastingplan met zo’n krappe meerderheid door beide Kamers moet worden geloodst, is dat misschien vooral een signaal om het huiswerk eerder af te hebben.

Het echte probleem is misschien niet dat de Eerste Kamer kan blokkeren, maar dat niemand nog weet wanneer zij dat hóórt te doen. Zonder helder mandaat wordt “kwaliteitstoets” al snel gewoon politieke onderhandeling met een deftige jas aan, terwijl de kiezer nergens rechtstreeks kan afrekenen. Afschaffen is dan wel erg makkelijk: je haalt de rookmelder weg omdat de keuken in brand staat.