Verzorgingsstaat loopt op z’n laatste benen: 'Nederland is ziek'

tja het systeem is mooi tot je merkt dat werken steeds minder loont en “recht hebben op” vanzelfsprekend wordt. op de boerderij zie ik jongens afhaken omdat toeslagen en regelingen net zo hard binnenkomen als salaris, dan wordt het een rekensom en geen roeping meer.

Kijk, los van “werken loont niet”: dit stelsel loopt ook vast omdat elke euro via 6 loketten, 3 indicaties en een leger managers moet voordat er überhaupt zorg of hulp geleverd wordt. Je kunt blijven roepen om hervormen, maar zolang we alles dichttimmeren met regels en controle alsof iedereen fraudeur is, blijft de uitvoeringsmachine oververhit en wordt de risicopremie op “gewoon normaal meedoen” alleen maar hoger.

Dat “Nederland is ziek” is lekker dramatisch, maar de echte ziekte is dat we beleid stapelen zonder keuzes: AOW, WIA, toeslagen, zorg, jeugdzorg, alles groeit door en niemand durft aan de prikkels te zitten omdat elke groep “recht” heeft. En dan roepen mensen meteen “Brussel!” terwijl dit 90% nationale hobby is; EU zegt hooguit wat over begrotingsdiscipline en arbeidsmobiliteit, maar hoe je je stelsel inricht is subsidiariteit pur sang. Als je iets wil fixen: maak werken weer voorspelbaar lonend en stop met die eindeloze uitzonderingen/compensaties, want proportionaliteit is al jaren zoek en de uitvoering verzuipt er gewoon in.

Hier op het land zie ik vooral dat het systeem mensen stuk administreert: iemand met rug kapot wil best wat uurtjes meehelpen, maar durft niet want 1 foutje en je hele WIA/huurtoeslag gaat op de schop. maak het nou simpel: werken naast een uitkering moet altijd kunnen zonder paniek, dan haal je al een hoop druk van zowel mensen als loketten. En stop eens met doen alsof elke zieke een profiteur is, dat vreet ook vertrouwen weg.

Even serieus, iedereen kijkt naar WIA/toeslagen maar de olifant is demografie: minder werkenden moeten meer zorg + AOW + ambtenarenapparaat dragen, dat is gewoon een negatieve cashflow-trend die je niet wegvergadert. Als je niks doet gaat de overheid óf keihard lenen (risicopremie omhoog) óf stiekem inflatie laten bijten, en dan wordt “verzorgingsstaat” een soort ponzi waar de middenklasse telkens de exit liquidity is.

het probleem is dat we de verzorgingsstaat hebben gebouwd op een uitvoerings-infrastructuur die elk jaar complexer wordt, terwijl de “capaciteit” (mensen, IT, tijd) bij UWV/gemeenten/SVB juist krimpt en vergrijst; dan kun je roepen over strengere criteria maar je krijgt vooral meer bezwaar/beroep en nog langere doorlooptijden. de oplossing is keihard standaardiseren en voorspelbaar maken: één inkomensbegrip, één gegevensbron, en werken naast uitkering als default zonder terugvorderingsroulette, want zolang de prikkel is “niks doen is veilig, iets proberen is riskant” blijft die instroom gewoon doorlopen en is het draagvlak straks echt weg.

Nederland “ziek”? ja, maar niet omdat mensen ineens massaal lui zijn, het is omdat we alles hebben uitbesteed aan consultancy, ICT-bakken en farmalobby’s die aan elke patiënt en elke regel verdienen!!! Ik was zelf ook zo dat ik dacht: meer protocollen = betere zorg, maar ondertussen is preventie kapotbezuinigd, huisartsenzorg uitgekleed en worden mensen met pillen en labels het systeem in geduwd tot ze echt uitvallen en dan mag de belastingbetaler het aftikken. En de overheid staat er dan bij met nóg een loket en nóg een campagne, terwijl de echte geldslurp gewoon buiten beeld blijft…!!!

Kijk, iedereen heeft het over “hervormen” alsof het een Excel-sheet is, maar de echte bom is dat we alles collectief willen verzekeren zonder eigen risico op gedrag: als je nul prikkel hebt om gezonder te leven/door te werken/te sparen, dan wordt de staat de ultieme all-inclusive en die prijs gaat alleen maar up. En dan staan we straks verbaasd dat jongeren massaal zzp’en of emigreren omdat de tax-wedge hier zo bullish is dat je netto gewoon kapotgeshort wordt.