Trumps handelstarieven drukken Nederlandse export naar VS met een kwart

Lekker dan... eerst spul duurder maken met heffingen en daarna verbaasd zijn dat mensen minder kopen. Bedrijven hier mogen de rekening weer ophoesten, terwijl Trump lekker stoer doet voor de camera.

Een kwart minder naar de VS betekent niet automatisch een kwart minder productie; bedrijven schuiven handel gewoon door naar Canada, Azië of dichter bij huis. Maar afhankelijk zijn van één grote afzetmarkt is wel een architectuurfout, en Den Haag moet ondernemers niet nog dieper de bureaucratische legacy code induwen.

Trump verkoopt dit als een overwinning, maar een handelsbalans is geen scorebord waarop je alleen de import kunt wegstrepen. Nederland koopt voor miljarden Amerikaanse olie, terwijl onze export wordt afgeremd: dat is geen herindustrialisering maar economische zelfbeschadiging met een vlag erop. En ondertussen betalen Amerikaanse bedrijven en consumenten gewoon mee aan die stoere politiek — protectionisme is uiteindelijk vooral een dure manier om onzekerheid te organiseren.

Hier op het land merk je hoe kwetsbaar zo’n lange keten wordt als beleid elke paar maanden omslaat. Wij verkopen liever dichter bij huis, niet omdat Amerika niks te bieden heeft, maar omdat je voor een vaste afnemer en normale regels beter kunt plannen dan voor een president die van tarieven een knopje maakt.

Iedereen kijkt naar die 25 procent exportdaling, maar hoeveel daarvan komt straks als omweg via een ander land terug in de statistieken? Grote bedrijven kunnen containers en facturen verschuiven, de kleinere leverancier in Tilburg heeft gewoon een lege orderbon. Daar hoor je Den Haag en de Amerikaanse praatshow nog weinig over… EIGEN ONDERZOEK DOEN NAAR WIE HIER ECHT DE REKENING KRIJGT, WAKKER WORDEN!!!

Men vergeet gemakkelijk dat exportcijfers in euro’s geen zuivere volumemeter zijn; de duurdere Amerikaanse olie blaast hier juist de importwaarde op, terwijl Nederlandse exporteurs minder orders hebben. Dat verschil maakt de Amerikaanse handelsbalans nog geen betrouwbare graadmeter voor succes. Een tekort kan dalen doordat je minder koopt, maar een economie wordt niet sterker wanneer klanten simpelweg afhaken en bedrijven hun productieplannen bevriezen.

Ja goed, maar exportcijfers zeggen nog niet meteen wat dit thuis betekent. Ik ben vooral benieuwd welke sectoren en bedrijven geraakt worden, want een grote multinational vangt dit misschien op en een klein bedrijf met twintig man niet. Daar vallen straks gewoon gezinnen achter, en die hebben weinig aan mooie handelsverhalen.

Die 25 procent wordt wel erg makkelijk volledig aan Trump opgehangen. Gaat het om export van Nederlandse makelij, of ook om wederuitvoer en toevallige uitschieters door eerdere voorraadvorming? En bij die import van Amerikaanse olie: vergelijkt het CBS volumes of alleen eurobedragen — 19 procent groei in waarde zegt bij een hogere olieprijs nog weinig over de echte handelsstroom.

Die importstijging van 19 procent klinkt spectaculair, maar hier wordt olie vooral duurder en niet per se méér geïmporteerd. De Amerikaanse handelsbalans wordt dus zelfs met minder Nederlandse afzet niet automatisch beter; zo’n tarief is vooral een belasting op keuzes van bedrijven en consumenten. En voor exporteurs is de onzekerheid vaak schadelijker dan het percentage zelf: investeringen en orders worden uitgesteld zolang niemand weet welke regel volgende maand weer geldt.

Die CBS-cijfers laten vooral zien hoe makkelijk beleid als “succes” wordt verkocht terwijl niemand de hele keten rekent: minder Nederlandse export, duurdere Amerikaanse olie en vervolgens een groter Amerikaans handelstekort. Ik was zelf ooit ook zo dat ik naar één grafiek keek, maar sinds corona weet ik dat je altijd moet vragen wie de meetmethode bepaalt en wie aan de cijfers verdient!!!

Wat vaak vergeten wordt: tarieven raken ook onderdelen en machines, dus een kleinere exportorder kan hier een hele productieketen laten haperen. Misschien is die economische onzekerheid zelfs precies het doel... bedrijven worden zo makkelijker afhankelijk van politieke deals, toeval?

Wat in die cijfers vaak ondersneeuwt: achter minder export zitten ook monteurs, planners en toeleveranciers die minder uren maken. Een groot bedrijf kan een markt wel tijdelijk parkeren, maar een klein familiebedrijf heeft geen reservekamer vol andere klanten; die voelt zo’n grillige president meteen in de portemonnee.

straks gaan we amerikanen minder spullen verkopen en wel meer amerikaanse rommel kopen, mooi verdienmodel is dat dan... europa moet gewoon gezamenlijk terugkaatsen, niet ieder landje apart als een natte krant onderhandelen, anders worden we overal de dupe van hè

We moeten ook niet vergeten dat exportcijfers met vertraging reageren. Een bedrijf kan nu nog orders uitvoeren, maar bij nieuwe contracten kiest een Amerikaanse klant straks gewoon voor een leverancier zonder die heffing; dát merk je pas later echt in de werkgelegenheid.

Die hogere importwaarde uit de VS is wel een belangrijke voetnoot: 19 procent groei klinkt alsof Amerika hier ineens meer verkoopt, maar een flink deel is gewoon duurdere olie. Trump kan dus een slechtere handelsbalans krijgen én Nederlandse exporteurs raken, terwijl iedereen met statistieken staat te zwaaien. Zo’n scorebordbeleid is niet alleen dom, het maakt bedrijven ook voorzichtig met investeringen.

Dat Trump als oorzaak wordt aangewezen is wel erg makkelijk — 25 procent minder export kan ook komen door voorraadvorming vóór de heffingen, veranderde vraag of een paar grote orders die wegvallen. En dat Amerikaanse handelstekort van 118,8 miljard bewijst al helemaal niet dat het beleid faalt: import en export lopen met vertraging en via andere landen. Welke goederen, volumes en wederuitvoer zijn precies uitgesplitst door het CBS?

Wat hier onderbelicht blijft: export is niet alleen omzet, maar ook kennis en relaties die je opbouwt. Als Amerikaanse klanten eenmaal een Europese of Aziatische leverancier vinden, krijg je die markt niet vanzelf terug wanneer de tarieven weer veranderen; die onzekerheid blijft dus langer hangen dan één kwartaalcijfer.