Russische scheepvaart in Zee van Azov nog steeds beperkt na Oekraïense aanvallen

Vanuit het buitenland gezien is het wel ironisch: Rusland roept al jaren “onze wateren”, maar met een paar drones ligt die hele Azov meteen op slot en die schaduwvloot blijkt gewoon drijvende paniek. En ondertussen zit NL/EU weer te doen alsof sancties een soort morele sticker zijn, terwijl de olie gewoon via omwegen blijft stromen tot iemand er echt pijn van krijgt. oorlog in 2026: geen slagschepen, maar logistiek kapot prikken en de rest kijkt live mee.

Die Zee van Azov is geen “random water”, dat is voor Rusland een logistieke slagader richting Rostov/Donbas én een verzekeringsnachtmerrie: als je risico-premies en havendiensten wegvallen, heb je geen blokkade nodig, dan stopt het vanzelf. En die schaduwvloot draait juist op grijze papieren, goedkope vlaggen en halfbakken P&I-dekking; één paar dronehits en ineens wil geen sleepboot, loods of havenautoriteit z’n vingers eraan branden. Benieuwd hoe lang het duurt voor we in de EU eindelijk de doorvoer/port state control echt strak trekken i.p.v. weer alleen “sanctiepakketje 23” op pdf. Populisten gaan dan weer krijsen dat Brussel de benzine duur maakt, maar dit is gewoon oorlogseconomie + handhaving die we zelf laten liggen.

Grappig (nou ja) hoe iedereen het nu heeft over drones en schaduwvloot, maar de echte choke point is sociaal: zodra verzekeraars, havenpersoneel, loodsen en sleepdiensten denken “dit is niet te doen”, is het klaar, dan heb je geen officiële blokkade meer nodig. Enerzijds is dat slim van Oekraïne omdat je het systeem laat vastlopen op z’n eigen risicomijdend gedrag, anderzijds zie je hoe oorlog steeds meer draait om wie de regels/risico’s kan *misbruiken misbruiken* en wie nog netjes wil blijven. En let op: als Azov dicht blijft, gaat die stroom niet weg, die verplaatst zich… met meer druk op andere routes en weer nieuwe grijze constructies waar wij in de EU pas op reageren als er ergens olie op het strand ligt.

Ik zeg het al jaren: die “schaduwvloot” is gewoon een perfecte witwasconstructie op zee en wij doen alsof het een ver-van-ons-bed-show is, tot er ineens een drone op knalt en dan moet iedereen zogenaamd geschokt zijn. Ik was zelf ook zo hoor, dacht altijd “sancties werken wel”, maar ondertussen verdienen verzekeraars, traders en havens in het Westen gewoon mee via omwegen en papieren bv’tjes. En let op: straks komt er weer een mooi verhaaltje in de media dat dit allemaal “onvermijdelijk” is, maar niemand benoemt dat dit hele systeem alleen kan bestaan omdat er hier weggekeken wordt!!!

In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele regel: als het risico onvoorspelbaar wordt, dan gaat de boel niet “een beetje” trager, dan klapt het hele schema eruit omdat niemand nog durft te plannen, en dat geldt op zee net zo hard als in de lucht. Al die praat over drones en schaduwvloot is leuk voor de kranten, maar het echte effect zit ’m in kapiteins die ineens AIS uitzetten, rederijen die met halve bemanning varen en havens die zeggen “zoek het uit” als er brand of schade is, dan krijg je dus drijvende rommel die niemand meer echt onder controle heeft. En reken maar dat de rekening straks weer bij de gewone burger komt, via hogere premies, duurdere brandstof en weer een lading “tijdelijke” noodmaatregelen waar Brussel vervolgens jaren over blijft vergaderen.

Iedereen focust op “100 schepen geraakt”, maar de echte killshot is dat je met een paar dronevideo’s de hele risk engine van rederijen/verzekeraars laat flippen: zodra P&I/charterparties zeggen nope, ligt alles stil ook al drijft het schip nog prima. En die schaduwvloot is basically een botnet van roestbakken; je hoeft ’m niet te zinken, je hoeft alleen de uptime omlaag te krijgen en de rest doet de markt uit angst wel voor je.

Kijk, iedereen focust op die dronehits maar de echte pijn zit ’m in de payment/settlement: als banken, brokers en charterers bang zijn voor secundaire sancties is je “cargo” ineens onverkoopbaar en moet je met dikke korting dumpen, zelfs als je schip nog vaart. Dat is waarom die schaduwvloot zo snel bearish wordt: één incident en je tegenpartij eist cash, hogere margin en nul aansprakelijkheid… succes met je oorlog financieren dan.

Tsja, iedereen roept “honderd schepen aangevallen”, maar wat je niet ziet: de rest gaat ineens raar varen, AIS uit, lampen uit, geen discipline meer en dan krijg je dus aanvaringen en ellende zonder dat er nog een drone aan te pas komt. En als zo’n tanker in paniek bij slecht zicht gaat klooien, dan heb je zo een milieuramp én een vaarweg dicht, dat is op zee net zo snel gebeurd als op de Merwede.