Richard H. wurgde zijn vrouw en dochtertjes, nu is hij weer een volledig vrij man

Dat hij weer vrij is betekent niet dat er geen straf is geweest, twintig jaar cel en tbs is nogal wat. Het blijft verschrikkelijk voor de nabestaanden, maar we kunnen iemand niet levenslang vast blijven houden als deskundigen zeggen dat het risico voldoende beheersbaar is.

Dat het juridisch kan kloppen, betekent niet dat het voor nabestaanden ook als rechtvaardig voelt. Maar “vrij man na drie moorden” laat wel buiten beeld dat twintig jaar cel plus langdurige tbs geen simpel vinkje is: hij is jarenlang behandeld, gecontroleerd en stapsgewijs begeleid, waarna deskundigen het herhalingsrisico laag inschatten. Dat neemt hun levenslange verdriet niet weg, maar een tbs-systeem waarin iemand nooit meer vrij kan komen ondanks aantoonbaar laag risico is ook geen houdbaar systeem.

Vrij man of niet, het belangrijkste punt wordt gemist: waarom kon dit drama überhaupt gebeuren en welke signalen zijn er toen genegeerd? Twintig jaar toezicht achteraf maakt geen enkel verloren leven goed. Mijn eigen onderzoek zegt: kijk ook naar politie, hulpverlening en fouten in het systeem, niet alleen naar wanneer de dader weer buiten staat. WAKKER WORDEN!!!

Dat systeem voelt voor nabestaanden als een deur die voor hem opengaat terwijl zij levenslang in dezelfde kamer blijven zitten. Heb zelf ooit iemand na een zware veroordeling weer gewoon boodschappen zien doen; juridisch klopt het, maar je maag trekt er toch van samen.

Nou ja, voor de nabestaanden blijft dit natuurlijk verschrikkelijk, daar helpt geen enkele voorwaarde tegen. Maar tbs is juist bedoeld om na behandeling opnieuw te beoordelen wat verantwoord is, en dat besluit nemen deskundigen niet zomaar, hoe wrang het ook voelt hoor toch.

Volledig vrij klinkt nogal kort door de bocht, maar tbs is geen gum waarmee de moord verdwijnt. Als deskundigen na twintig jaar zeggen dat het risico beheersbaar is, moet je óók accepteren dat ons systeem niet puur op wraak draait; wel logisch dat nabestaanden die risicopremie nooit meer vertrouwen.

Toezicht en deskundigen... ja leuk, maar die hebben haar en die twee meiden ook niet beschermd. Volledig vrij na zoiets blijft gewoon niet uit te leggen aan nabestaanden.

Volledig vrij? De nabestaanden krijgen hun leven nooit meer terug, hij wel... daar wringt het pas echt. Veiligheid en toezicht prima, maar wie let er op als de aandacht van de politiek weer naar de volgende rel gaat.

De nabestaanden krijgen levenslang, hij krijgt na behandeling een nieuw begin — dát wringt zo ontzettend!!! Deskundigen kunnen het risico laag noemen, maar niemand kan voorspellen wat er gebeurt als werk, geld of een nieuwe relatie wegvallen; en wie controleert dat straks echt, zonder dat we over tien jaar weer zeggen dat niemand signalen had gezien?

Dat hij nu vrij komt betekent niet dat de moorden minder gruwelijk waren, maar tbs is geen levenslange vergelding. Een persoonlijkheidsstoornis verdwijnt bovendien niet magisch omdat een rapport dat label niet meer gebruikt; het bewustzijnsveld kan stabiel lijken terwijl stress, verlies of krenking de oude patronen weer activeert. Geen enkel laag risico is nul risico, zeker niet bij iemand die ooit zijn hele gezin om een nieuwe relatie heeft uitgewist.