Only Planet-spektakel failliet verklaard, 360-graden theatervoorstelling van de baan

Die 360-graden show is gewoon VC-achtige lucht: mega CAPEX, hype-marketing, maar nul cashflow zodra de kaartverkoop ff tegenvalt en dan ga je ineens full risk-off en BAM failliet. Den Bosch weer met lege handen en iedereen die al tickets had is nu waarschijnlijk short op z’n eigen geld.

Vanuit het buitenland gezien: weer zo’n NL-megaplan met “beleving” en glimmende renders, maar niemand die normaal rekent wat er gebeurt als de hype 2 weken later weg is. Benieuwd wie er nu met de rekening zit: kaartkopers, freelancers/technici, of weer een gemeente die “culturele impuls” riep en straks doet alsof ze van niks wist. Hier in Thailand flikkert ook zat entertainment om, maar daar ga je tenminste niet doen alsof het een nationaal prestigeproject is dat per se móet in Den Bosch.

tja dit soort “immersive megashow” is financieel net een datacenter bouwen voor één weekend: alles is upfront, personeel/huur/verzekering lopen door en als je bezettingsgraad niet meteen 70-80% aantikt ben je cooked. ben vooral benieuwd of ticketgeld nog in een stichting derdengelden zat of dat het gewoon mee de boedel in is gegaan, want dan ben je als bezoeker basically de onvrijwillige seed investor en de curator doet de rest.

tuurlijk weer zo’n “immersive experience” die vooral draait op subsidies, hype en onderbetaalde freelancers — en als het misgaat mag de curator de rommel opruimen terwijl investeerders allang weg zijn. ben vooral benieuwd: wie heeft die risico’s gesocialiseerd, gemeente/provincie ook weer met mooie praatjes over “culturele impuls”?? oh ja want de markt regelt het wel, behalve als het fout gaat dan is het ineens publiek probleem.

failliet is één ding, maar ik hoop vooral dat ticketgeld en leveranciersbetalingen niet gewoon als werkkapitaal zijn meegegaan de boedel in… dat is echt de klassieke “pre-order financiering” waar curatoren later hun schouders over ophalen. En die reflex “zal wel subsidie” is ook lui: vaak zit de overheid er alleen in met vergunningen/locatie/garanties en dan ben je alsnog de klos als het omvalt. Benieuwd of Den Bosch nu wéér met een leeg terrein en een stapel claims zit omdat niemand vooraf fatsoenlijk aan proportionaliteit van risico’s deed.

Dit is ook gewoon de “projectificatie” van cultuur: alles moet een eenmalige megaklap zijn met renderfilmpjes en een launchdatum, terwijl de echte culturele infrastructuur juist draait op herhaling, vakmensen vasthouden, langzaam publiek opbouwen. Enerzijds roepen we dat de markt innovatie brengt, anderzijds zie je hier dat risico’s en onzekerheid keihard worden afgewenteld op de zwakste schakel: freelancers, toeleveranciers, en straks het lokale vertrouwen (“in Den Bosch kan niks”). En eerlijk: als je steeds dit soort klappers hebt, gaan gemeenten vanzelf nóg meer dichttimmeren met regels en garanties, en dan krijg je weer gejank dat “NL niks durft”... tja. Wat mij vooral steekt is dat er waarschijnlijk weer een hoop technici maanden hebben lopen buffelen en nu mogen ze achteraan aansluiten bij de curator, lekker dan.

Men vergeet gemakkelijk dat dit soort “megaproducties” niet alleen een financieel verhaal is, maar ook een vergunningen- en veiligheidsmoeras: brandweer, crowd control, tijdelijke bouw, verzekeringen; één kink en je planning is kapot. Dan kun je nog zó’n mooie 360-graden droom hebben, maar de vaste lasten lopen door en het publiek wacht niet. Benieuwd of Den Bosch hier weer met een half ingerichte locatie blijft zitten terwijl de bedenkers al aan het volgende concept-BV’tje knutselen.

het probleem is dat dit soort megashows behandeld worden als een pop-up attractie, terwijl je in de praktijk een tijdelijke infrastructuur bouwt met vergunningen, brandveiligheid, stroomaansluitingen, logistiek en omgevingsmanagement alsof het een klein evenemententerrein is. de oplossing is dat gemeenten/locaties vooraf keihard eisen: bankgarantie voor afbouw + herstel en een escrow voor ticketgeld/leveranciers, dan blijft de rommel niet bij Den Bosch en de freelancers hangen als de BV omvalt.

Dit is precies waarom ik zo moe word van die “immersive megashow”-hype: als het klapt blijft er niet alleen een stapel onbetaalde uren over, maar ook tonnen aan decor, printwerk, transport en een tijdelijke energie-infra die zo het afvalcircuit in kan. En dan gaan we straks weer braaf praten over “bewustwording van de planeet” terwijl je letterlijk een klein ecosysteem aan materialen en CO2 hebt verbrand voor een renderfilmpje… echt, ironie met hoofdletters. Hopelijk dumpt de curator het niet gewoon op de goedkoopste afvalboer maar wordt het hergebruikt, al geloof ik er weinig van.

tja ik ben vooral benieuwd wat er met die locatie/bouw al gebeurd is, want zo’n tijdelijke tent/tribune/techniek laat je niet ff “pauzeren” zonder dat er elke dag kosten doorlopen. en als je tickets hebt gekocht: ga er maar vanuit dat je achteraan in de rij staat, dus voortaan alleen nog betalen als je echt een datum en plek ziet die al staat, anders ben je gewoon de bank.