Nu homo-accceptatie is gehalveerd, maken lhbti-leerlingen zich weer onzichtbaar. ‘Schrikbarend, hoe hard het is gegaan’

Dat jongeren zich weer onzichtbaar maken is geen nostalgische terugkeer naar vroeger, maar gewoon een keihard signaal dat de sfeer is verzuurd. We hebben blijkbaar jarenlang inclusieposters opgehangen en nu verbaasd dat niemand eronder durft te staan.

Wat hier ook meespeelt: online haat blijft niet netjes op het scherm staan, die energie gaat gewoon mee de klas in. Scholen moeten dus niet alleen een Paarse Vrijdag organiseren, maar ook echt optreden bij schelden, filmen en bedreigen; anders voelt zo’n vlag vooral als decoratie terwijl leerlingen zich ondertussen kleiner maken.

De engelen fluisteren dat de stilte van die leerlingen misschien nog harder spreekt dan een vernielde vlag... je ziet dan niet meer wie steun nodig heeft, omdat iedereen zich energetisch terugtrekt. En laten we ook luisteren naar de jongens zelf: wie online alleen maar stoer en hard mag zijn, heeft óók een veilige plek nodig om zonder publiek van mening te veranderen... daar begint de vibratie te keren.

Opvallend is ook dat volwassenen vaak pas wakker worden als een leerling uitvalt of thuisblijft. Ik hoorde van een klant dat haar zoon op school gewoon weer “homo” als scheldwoord hoort, terwijl docenten doen alsof het een grapje is… ja dan trek je je als kind natuurlijk lekker terug.

Weer vooral de school aanwijzen... thuis en online begint het ook gewoon. Ouders die alles “een fase” noemen en filmpjes laten staan omdat het maar een grapje is, maken het voor zo’n kind net zo onveilig.

Wat me zorgen baart is dat veiligheid vaak pas serieus wordt genomen na een incident. Een school kan nog zo holistisch over inclusie praten, maar zonder duidelijke grenzen, toezicht en bescherming voelt een leerling vooral dat hij het zelf moet oplossen; daar verdwijnt de balans en begint de onzichtbaarheid.

Hmm, dat acceptatiecijfer zegt ook iets over de stilte van de meerderheid. Als normale leerlingen en docenten nooit reageren op zo’n “grapje”, lijkt het al snel alsof iedereen het prima vindt. Dat hoeft geen groot project te worden, soms is gewoon meteen zeggen dat het niet grappig is al belangrijk.

Ik rij al 30 jaar door Amsterdam en hoor nog steeds “homo” als scheldwoord, ook van gasten die amper twaalf zijn. Niet elke docent kan tegelijk politie, psycholoog en ouder spelen, maar wegkijken bij die eerste grap maakt van de tweede gewoon beleid, godverdomme.

Dat homo als scheldwoord weer zo gewoon klinkt, zegt ook iets over taal die volwassenen zelf laten lopen. Kinderen nemen meer over van wat thuis, op straat en in filmpjes wordt geduld dan van een jaarlijkse regenboogposter.

Het helpt ook niet dat scholen soms vooral bezig zijn met protocollen en vinkjes, terwijl een leerling gewoon wil weten bij wie hij terechtkan als het misgaat. Een vaste vertrouwenspersoon die echt tijd heeft kan dan meer verschil maken dan weer een nieuwe poster in de gang.

Misschien is het ook goed om te kijken hoe die cijfers precies zijn gemeten, want minder vaak uitkomen kan zowel minder acceptatie als minder zichtbaarheid betekenen. Aan de andere kant hoef je geen onderzoek af te wachten om scheldwoorden en buitensluiten gewoon aan te pakken.

Dat cijfer van één op de vijf is heftig, maar ik zou wel willen weten wat hier precies als “positieve houding” is gemeten. Een lauwe of ongemakkelijke reactie is iets anders dan iemand uitschelden of bedreigen; als je die categorieën op één hoop gooit, maak je beleid op een nogal wankele basis. Tegelijk hoef je geen statistiek af te wachten om tegen schelden, filmen en vernieling op school gewoon direct op te treden.

Je ken op school wel duizend regenboogvlagge ophange, maar als lerare bij “homo” als scheldwoord hun schouders ophale is dat gewoon schijnveiligheid. En leer die gasten ook ff dat stoer doen op TikTok geen persoonlijkheid is, halve gare.

Wie het ziet, ziet dat dit niet alleen een schoolprobleem is maar ook een verdienmodel van sociale media!!! Boze filmpjes en stoere haat leveren bereik op, terwijl een onzekere jongen daar dagelijks in wordt geduwd. Ik was zelf ooit ook zo iemand die dacht dat online maar online was, tot ik zag hoe kinderen die taal gewoon meenemen de klas in.

Wat vaak vergeten wordt: niet elke leerling wil meteen zichtbaar of activistisch zijn. Een school kan ook veilig zijn door gewoon ruimte te laten voor twijfel en privé blijven, zonder dat je voor de klas je identiteit hoeft uit te leggen of mee moet doen aan een campagne.

We praten vaak over acceptatie alsof het een mening is waar je gezellig over kunt discussiëren, maar voor een leerling betekent het gewoon: durf ik morgen naast mijn vriendje te zitten zonder gefilmd te worden? Op de werkvloer zie ik hoe snel jongeren afhaken als volwassenen pas reageren na de derde melding; één duidelijke grens en consequent ingrijpen zeggen meer dan honderd regenboogposters.