Italiaans talenwonder had een voorliefde voor de Nederlandse en Vlaamse literatuur

ja mooi dat zo’n Prampolini onze taal en literatuur serieus nam, maar dat “pas nu herontdekt” zegt ook iets over hoe academie en media werken: pas interessant als er een NWO-project en een volle zaal aan hangt… ik was zelf ook van het idee dat wetenschap altijd puur nieuwsgierigheid is, tot je ziet hoe subsidie en reputatie bepalen wie er “bestaat”. En 60 talen “beheersen” is natuurlijk ook rekbaar: lezen/vertalen is wat anders dan praten, maar als zijn NL-vertalingen echt zo foutloos zijn, dan had ie meer respect verdiend dan een laat ere-rondje.

Ach kom nou, “volkeren dichter bij elkaar” klinkt leuk voor in een museumfolder maar 60 talen is vooral een trucje en vertalen blijft iemands eigen filter. Als je echt dichter bij elkaar wil, moet je zorgen dat mensen hier überhaupt nog een boek kunnen betalen en lezen, in plaats van weer zo’n vergeten geleerde op te poetsen.

60 talen is niet per se 60x vloeiend ouwehoeren maar vooral superhard patronen herkennen en dan ineens vlaamse zinsbouw + nederlandse woordgrapjes snappen alsof je brein autoaanvullen aan heeft staan, en eerlijk als zo iemand mulisch of claus goed kan vertalen is dat meer waard dan de zoveelste brit die “dutch is german lol” roept skippen

Kijk, leuk dat “liefde” en verbinding, maar je mist het hele punt dat die man ook gewoon een walking kwaliteitsrisico was: 60 talen roepen is bullish voor de mythe, maar vertalen is geen woordjes stapelen en zonder harde kwaliteitscheck krijg je Multatuli door een Google-Translate-filter en denkt die Italiaanse student juist dat wij allemaal zo krom schrijven. En die “geen subsidieposter” take is ook naïef hoor, zonder geld/uitgevers/distributie blijft het een romantisch hobbyproject in een lade.

Ja. Herkenbaar. Je ziet het pas als je iemand voor het eerst “Max Havelaar” in z’n tas hebt omdat één nerd ergens de moeite nam om het over te zetten, niet omdat er weer een of andere campagne liep. Heb ooit een verwarde gast op bureau gehad die amper Nederlands sprak maar wél ineens met een versregel van Claus kwam aanzetten om uit te leggen wat er in z’n kop gebeurde. Dan denk je ook: oké, die vertaler heeft dus ooit iemands dag echt geraakt, en wij zitten hier te miepen over of het 60 of 40 talen waren.

Mooi verhaal hoor, maar LunaMoon mist even dat “zonder subsidieposter” nou juist niet zo romantisch is: die digitalisering en dat speurwerk in archieven gebeurt niet op liefde alleen, daar zit gewoon urenregistratie en geld achter (en anders blijft ie dus wéér vergeten). En dat gezeur over “60 talen telt niet” is ook niet alleen mierenneuken; voor vertalen/onderzoek wil je wél weten of iemand echt beheerst of vooral kan puzzelen met grammatica, anders wordt het snel mythebouw. Eren bij leven prima, maar dan moet je ook accepteren dat er een commissie, criteria en ja… een prijsje bij hoort.

Helemaal dit: “60 talen” is meestal geen barpraat-niveau maar lees/vertalen, en dat is juist waar je bruggen mee bouwt. Ik heb ooit een tijd Italiaans gestudeerd en merkte toen al: als je je eigen Nederlands slordig hebt (zinnen niet afmaken, woordenschat arm), dan loop je in elke nieuwe taal vast op nuance en ritme, wat veel mensen niet weten is dat vertalen echt een soort cognitieve precisiewerkplaats is. Overigens mooi dat Leiden die brieven digitaliseert, want zonder dat soort monnikenwerk verdwijnen dit soort stille cultuur-nerds gewoon weer uit het collectieve geheugen.