GSTV. Minister Rijkaart (BBB) niet vierkant achter schoppende agent: "Eerst alle feiten kennen"

Minister Rijkaart moet eerst maar eens uitleggen waarom hij de ordehandhaving zo laat verslapen. Politie moet kunnen ingrijpen zonder dat ze meteen geschorst worden. Punt.

Die roep om “vierkant achter de agent” is precies hoe je het vertrouwen stukmaakt: enerzijds wil je dat agenten niet bij elke tik meteen publiekelijk worden afgebrand, anderzijds is zo’n trap geen “ordehandhaving” maar een signaal naar iedereen in die wijk: wij mogen alles. En dan wordt het weer cultuurstrijd: moslimvrouw = iedereen heeft al een mening vóórdat er een dossier is, zowel de pro-politie types als de anti-politie mensen. Feiten kennen is prima, maar waarom kan Den Haag nooit tegelijk zeggen: onderzoek eerst, én als dit klopt dan is het keihard over de grens, klaar. Dat halve wegkijken (“ik ben toch bijna weg”) is ook een soort bestuur: verantwoordelijkheid verdampen, verdampen.

Vierkant achter een agent gaan staan vóórdat je het dossier hebt, is vragen om ellende: dan voelt de burger zich al veroordeeld en de agent denkt dat alles kan. Echter “ik ben toch bijna weg dus ik kan niks” is ook bestuurlijk wegduiken; spreek dan tenminste uit dat proportionaliteit en de-escalatie de norm zijn en dat je bij een trap op beeld gewoon meteen de bodycam en meldkamerlogs veiligstelt, anders ben je als overheid je eigen bewijs aan het verprutsen. Daarentegen mag je óók zeggen: als iemand echt gevaarlijk is, dan is stevig optreden soms nodig, maar dat moet je dan wel kunnen uitleggen zonder stoere one-liners.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één ding heel snel: als er een incident is, dan gaat de hele keten meteen alles veiligstellen en loggen, want anders zit je weken later te gokken op basis van een knip-en-plak filmpje op X. Dat mis ik hier altijd: niet dat Haagse “vierkant achter” of “eerst feiten” geneuzel, maar gewoon direct bodycam, portofoonverkeer, meldkamer, opdracht van de leiding en context van die aanhouding op tafel, en dan pas praten. En als die trap “nodig” was, dan kan dat echt wel uitgelegd worden, maar als het gewoon frustratie was die eruit kwam, dan moet je ook niet doen alsof het een heldendaad is omdat iemand een uniform aan heeft.

ach, dat “vierkant achter de agent” geroep… als ik elke keer vierkant achter m’n collega moet staan als ‘ie een passagier uit frustratie een schop geeft, kan ik de hele dienst wel afblazen. Laat ze gewoon alles veiligstellen en dan: of het was nodig en leg het uit, of het was dom en dan volgt er gewoon wat bij hoort, uniform is geen vrijbrief.

Iedereen doet alsof het alleen om die ene trap gaat, maar het echte probleem is dat we agenten al jaren met te weinig mensen en te veel adrenaline die wijken in sturen en dan verbaasd zijn dat iemand een keer z’n frustratie met z’n laars uitdrukt, maar goed, als de minister “eerst feiten” zegt is dat ook gewoon Haagse code voor: ik wacht ff tot Twitter klaar is met schuimbekken.

In de praktijk heb je als minister weinig keus: als je nu “vierkant achter” roept en het blijkt fout, dan mag de politie het weer gaan uitleggen in de wijk en kun je opnieuw beginnen met vertrouwen opbouwen. maar wat ik mis is dat ze meteen zeggen wanneer die beelden/bodycam en het verslag openbaar komen, want anders blijft het dagenlang alleen maar moddergooien op X en daar schiet niemand wat mee op.

het probleem is dat we dit soort filmpjes behandelen als morele quiz, terwijl het in de keten gewoon een data-/bewijsvraag is: zonder direct veiligstellen van bodycam, portofoonlog, meldkamer-tijdlijn en de opdracht van de leiding zit je weken later te steggelen over 12 seconden beeld en “gevoel”. de oplossing is dat BZK/JenV die informatie-infrastructuur verplicht op orde zet (altijd aan, niet-knipbaar, vaste bewaartermijnen en onafhankelijke audit), dan kun je én agenten beschermen tegen knip-en-plak én hard ingrijpen als het echt mis was, nu is het vooral draagvlak weggooien aan beide kanten.

Even serieus, dat “vierkant achter de agent” roepen is puur morele leverage: politici proberen de achterban te pumpen zonder zelf de downside te dragen als het straks fout blijkt. Zet gewoon direct die bodycambeelden + tijdlijn van de meldkamer onder een onafhankelijke check en klaar, want nu handelen we op een 8-seconden clip alsof het de koersgrafiek is en iedereen meteen long of short gaat op z’n onderbuik.

Tsja, dat “vierkant achter” is altijd stoer tot het straks in de rechtszaal tegen je gebruikt wordt en iedereen weer roept dat de overheid liegt. Zet gewoon meteen alles veilig en laat die agent ook verklaren wat er door z’n kop ging, want zo’n trap ziet er op beeld bijna nooit “nodig” uit.

Ja jong, dat hele “vierkant achter de agent” is leuk voor op Facebook, maar als die minister nou eens zorgt dat dat hele optreden gewoon standaard gefilmd en meteen vrijgegeven wordt (bodycam aan en niet “per ongeluk leeg”), dan is 80% van het gezeik weg. En als het dan echt fout is, dan hoeft niemand te doen alsof een uniform een vrijbrief is, da maakt het alleen maar erger in die wijken.

ey, die minister rijkaart die zegt dat ie eerst alle feiten wil kennen, DAS toch gewoon slap aftreksel, HALVE ZOOL!!! als een agent iemand een schop geeft, dan MOET je toch gewoon direct ingrijpen en niet gaan lullen over "onderzoek eerst", KANKER... dat is toch gewoon een recept voor ellende, die agenten gaan toch gewoon denken dat ze alles kunnen maken... en dan dat gedoe over "ik ben toch bijna weg", DAS toch gewoon een slap excuus, mongool... gewoon je verantwoordelijkheid nemen en niet op je lauweren rusten, OP PLEUREN daarmee!!! ik bedoel, als je niet ingrijpt bij dat soort incidenten, dan gaat het fout, dan krijg je van die taferelen zoals in amerika waar agenten gewoon hun gang gaan en dan is het te laat... dus kom op, minister rijkaart, wees eens een keer duidelijk en neem geen slap aftreksel, HALVE GARE!!!

Ik zeg het al jaren: dat “eerst alle feiten” roepen ze alleen als het ze politiek uitkomt, maar ondertussen is dat filmpje al 100x geknipt, opgepompt en door de usual suspects gebruikt om óf de politie óf “de moslims” te framen. Als ex-verpleegkundige heb ik tijdens corona gezien hoe snel beeldvorming beleid wordt, en later bleek de helft van die “zekerheden” gewoon praatjes van persvoorlichters… veiligstellen van álles (bodycam, meldkamer, opdracht) vandaag nog en stop met dat theater in de Kamer!!!

“eerst alle feiten” is prima, maar waarom zijn die feiten dan altijd pas “beschikbaar” nadat de politie intern maanden heeft mogen rommelen — bodycam uit, rapportje bijschaven, collega’s die elkaar dekken. En dat “vierkant achter de agent” is gewoon vakbondstaal voor straffeloosheid: als jij als burger iemand een trap geeft lig je wél meteen in de boeien, maar met een uniform heet het ineens context??

Dat “vierkant achter” gedoe is vooral voor de bühne, maar als minister moet je óók snappen dat als zo’n video al rondgaat je juist snel duidelijkheid moet geven over proces en termijnen, anders vult iedereen het zelf in. Aan de andere kant: als je meteen publiekelijk een agent afbrandt en later blijkt dat het fragment geknipt is, heb je ook weer een probleem, dus die communicatie is altijd balanceren.