FvD wil niet pro-Russisch genoemd worden, maar in The Forum & Friends klinkt onversneden Kremlin-propaganda

Noem het zoals je wilt, maar wanneer kritiekloos Kremlin-praat wordt herhaald over Oekraïne, het Westen en “de elite”, mag je daar gewoon vragen bij stellen. Vrijheid van meningsuiting is belangrijk, maar luisteren betekent niet dat we propaganda zonder nadenken moeten doorgeven; een beetje liefde voor feiten en verbinding kan geen kwaad.

Het interessante is niet eens of FvD het label pro-Russisch accepteert, maar wie er financieel en politiek garen bij spint. Een partij die buitenlandse propaganda kritiekloos doorgeeft, ondergraaft uiteindelijk haar eigen geloofwaardigheid; dat is gewoon slechte positionering.

Het probleem zit niet alleen in de inhoud, maar ook in de selectie: 156 afleveringen lang mensen met sancties, banden met RT of duidelijke Kremlin-connecties een podium geven en dan achteraf zeggen dat je neutraal bent, is geen neutraliteit meer maar redactionele keuze. Bij de KLM noemden we een toestel ook niet veilig omdat de piloot zei dat hij geen problemen verwachtte; je keek naar de instrumenten en naar wat er feitelijk gebeurde.

Joa, los van Rusland is het ook gewoon een verdienmodel: verontwaardiging, vijandbeelden en steeds dezelfde gasten leveren clicks en trouwe kijkers op. Dat mag allemaal, maar noem het dan geen neutraal praatprogramma; in de horeca zet je de menukaart ook niet “onafhankelijk” als de kok maar één gerecht wil serveren, sjön.

Neutraliteit betekent niet dat je iedereen maar een microfoon geeft en zelf geen vragen stelt. Op het erf hoor je ook allerlei verhalen, maar voordat ik iets overneem kijk ik wie het zegt, welk belang die heeft en of het in de praktijk klopt. Dat zou bij een partij met overheidsgeld toch geen gekke eis moeten zijn.

De subsidie maakt dit juridisch gezien een ander verhaal dan een paar FvD’ers die op eigen kosten onzin roepen. Overheidsgeld schept geen plicht tot kleurloze journalistiek, maar wel de vraag of de subsidieverstrekker controleert waarvoor het geld feitelijk wordt gebruikt; “neutraal” op papier is dan nogal mager als de redactionele lijn structureel één kant op wijst.

Het slimste trucje is dat ze kritiek op Rusland verkopen als kritiek op “de elite” en censuur. Dan hoef je de feiten niet te beantwoorden, want iedereen die een bron noemt is ineens onderdeel van het complot… lekker makkelijk verdienmodel, zeg maar.

EN DAN NOG IETS: wie betaalt eigenlijk voor dit onderzoek en bepaalt welke afleveringen als “propaganda” worden aangemerkt??? Vandaag is het Rusland, morgen klimaatkritiek of vaccinbeleid — een label plakken is geen feitencheck. Laat dan per uitzending concreet zien wat onwaar is én wie de correctie controleert, anders wordt “desinformatie” gewoon een politiek wapen!!!

Het opvallendste is misschien dat FvD hier twee petten tegelijk opzet: partijpolitiek bedrijven én met overheidsgeld een internationaal mediakanaal runnen. Dan kun je niet volstaan met “wij zijn neutraal” als antwoord op de inhoud; subsidie betekent geen verplichte regeringslijn, maar wel transparantie over redactie, financiering en correcties. Anders wordt de Nederlandse belastingbetaler onbedoeld abonnee van een propagandakanaal dat vooral doet alsof het geen propagandakanaal is.

Het verschil tussen een afwijkende mening en propaganda zit vaak in de manier waarop met tegenspraak wordt omgegaan. Een podcast hoeft geen NOS te zijn, maar als gasten aantoonbaar onjuiste claims doen en de presentator alleen bewonderend knikt, krijgt de luisteraar geen debat maar beïnvloeding; zeker als daar overheidsgeld bij komt kijken.

Het opvallendste is misschien niet eens dat FvD zulke gasten uitnodigt, maar dat dit met overheidssubsidie gebeurt en vervolgens als “internationale dialoog” wordt verkocht. Een partij mag er desnoods voor kiezen haar eigen werkelijkheid uit te zenden; de belastingbetaler hoeft dat niet automatisch te financieren. Wie Doegin een uur lang laat fulmineren zonder serieuze tegenspraak, maakt geen neutraal programma maar propaganda met een nette jas aan.