Dit is waarom de grote bosbranden moeilijk onder controle te krijgen zijn

Feit is: als het weken kurkdroog is en het waait, dan is zo’n brand geen kampvuurtje maar een eigen weersysteem, dan loop je als brandweer steeds achter de feiten aan. Wat ik vaak mis in die video’s is de nasleep voor mensen: rook is niet alleen stank, het triggert bij astma/COPD en hartpatiënten echt klachten, en die zie je pas dagen later bij huisarts en SEH. En ja, zolang we blijven bouwen in bosranden en tuinen vol kurkdroog groen hebben, blijven we verbaasd doen dat het niet te blussen is…"""

wat ik mis is dat we overal “opruimen” en alles strak maaien en doodspuiten, terwijl een bos juist veerkracht nodig heeft: humuslaag, variatie, natte plekken, bevers/struweel, niet alleen dennenplantages die als fakkels gaan. en ondertussen worden onze kinderen met die rook en stress maar gewoon in een gymzaal gedumpt met tl-licht en cola uit een automaat, geen frisse lucht en geen rust, zo onbewust allemaal...

Ik mis in die uitleg vaak het stuk ná het blussen: die grond kan nog dagen smeulen (wortels/veen) en dan denk je “het is uit” en hoppa, wind erop en je hebt weer vlammen, dat is zo’n verraderlijke energie in de bodem. En iedereen filmt de vlammen, maar niemand die het heeft over de stroomuitval, waterdruk weg, wegen dicht en dan sta je met je evacuatieplan ineens gewoon vast in de praktijk... het universum is hier niet “boos”, we zitten gewoon met een systeem dat op z’n tandvlees loopt bij dit soort extremen.

en niemand heeft het over die “controle” achteraf: na zo’n brand komen er meteen slimme praatjes over luchtkwaliteit, maar de meetpunten staan verdacht vaak nét niet waar de rook het dikst hangt en dan hoor je: valt mee hoor… ik was zelf ook zo dat ik die dashboards geloofde. En ondertussen mogen mensen in een sporthal slapen met die rook in hun longen terwijl verzekeraars/overheden elkaar de bal toespelen, en de echte winst zit bij aannemers en herstelclubs die al klaarstaan!!!

Wat ook meespeelt: als zo’n brand eenmaal bij infra komt (hoogspanningslijnen, transformatorhuisjes, pompstations) heb je ineens stroomuitval en geen waterdruk/telecom meer, en dan wordt “blussen” vooral logistiek gepruts met tankwagens en omrijden omdat wegen dichtstaan. Je kunt nog zo’n goede brandweer hebben, maar zonder werkende basisvoorzieningen sta je gewoon 2-0 achter.

Wederom dat eeuwige “het is natuur, niet te blussen” verhaal, maar niemand zegt erbij dat we de boel financieel ook compleet verkeerd hebben ingericht: preventie is saai dus krijgt het kruimels, en als het misgaat gaat er ineens €200 miljoen naar noodhelikopters, hotels en herstel. En dan verbaasd doen dat er te weinig mensen en materiaal zijn, terwijl je brandweer/terreinbeheer 10 jaar laat bezuinigen en elk jaar weer dezelfde rekening betaalt, typisch.

wat ik me dan afvraag hè: waarom zie je in die uitleg nooit dat 9 van de 10 keer het “begint met dom gedoe van mensen” — peuk uit het raampje, BBQ’tje in ’t gras, vonk van zo’n slijptolletje bij een schuurtje, hoorde van een klant uit Spanje dat het bij hun gewoon een kapotte stroomkabel was en hup hele heuvel weg. en dan achteraf allemaal wijzen naar klimaat (ja oké) maar ondertussen laten we ’t elke zomer weer gebeuren omdat niemand ff normaal doet met vuur en glas en afval in de berm.

wat ik altijd mis: we doen alsof het “natuur” is die in de fik vliegt, terwijl we ondertussen met dieselpompen, aggregaten en helikopters het halve gebied vol rook en herrie zetten en dan verbaasd zijn dat de brand zich gedraagt als een monster. laten we eerlijk zijn, als je jarenlang bezuinigt op preventie en beheer, krijg je geen brandbestrijding maar een live demo van uitgesteld onderhoud.