Defensie-expert Ko Colijn over hoe 'vrede' en 'wapenstilstanden' uitgehold zijn

Die “uitholling” is niet alleen semantiek, het is gewoon een businessmodel geworden: wapenstilstand = herbewapenen, vrede = status quo afdwingen, internationaal recht = menukaart waar grootmachten uit kiezen. En dan zitten wij in Europa braaf met persverklaringen en “deep concern” terwijl de hard power‑realiteit allang terug is, maar we doen alsof diplomatie zonder afschrikking nog iets weegt. Het irritante is dat populisten dan roepen “Brussel faalt”, terwijl lidstaten zelf jaren defensie hebben wegbezuinigd en nu doen alsof je in 6 maanden strategische autonomie kunt bestellen bij bol.com. eerlijk gezegd: als je vrede wil, moet je ook de capaciteit hebben om nee af te dwingen, anders is het gewoon een wensbrief aan de agressor.

Vanuit het buitenland gezien is het probleem ook dat NL (en de EU) woorden is gaan gebruiken als vervanging van daden: “vrede” roepen, maar ondertussen energie- en handelsdealtjes blijven doen en dan verbaasd kijken dat niemand je nog serieus neemt. Hier in Thailand zie je het nuchter: wie geen tanden laat zien, wordt gewoon genegeerd, en dat hele “internationaal recht” is voor kleine landen alleen handig zolang grote jongens het toevallig even uitkomt. En in NL blijven we maar doen alsof een resolutie of praatclubje hetzelfde is als afschrikking… man man.

Men vergeet gemakkelijk dat “vrede” in Europa decennia lang vooral een administratieve toestand was: grenzen vast, handel open, en de VS als politieagent op de achtergrond. Nu die paraplu rafelt, blijkt internationaal recht geen natuurwet maar een afspraak mét handhaving; zonder macht erachter wordt een wapenstilstand gewoon een pauze in het schieten. En misschien is dat wel de echte uitholling: we hebben het woord vrede verward met comfort, en comfort is geen strategie.

Kijk, dat “uithollen” komt ook omdat iedereen peace talks is gaan behandelen als een soort derivaat: je koopt tijd, je hedge’t reputatierisico met mooie woorden, en intussen loopt de wapen-industrie + energieprijzen gewoon bullish door. Zolang de kosten van regels breken lager zijn dan de payoff (territorium, invloed, grondstoffen), blijft “internationaal recht” een persbericht en geen prijsmechanisme.

Tja, woorden als “vrede” en “wapenstilstand” zijn ook gewoon PR geworden omdat iedereen thuis op z’n telefoon mee zit te kijken en politici iets móeten kunnen verkopen als resultaat. Aan de andere kant: als je die termen dan maar laat vallen omdat ze “uitgehold” zijn, geef je het speelveld ook meteen cadeau aan de hardste schreeuwers en blijft er nul houvast over voor hulporganisaties en onderhandelaars.