Bewoner omgekomen bij brand in seniorencomplex Den Haag

Triest, maar dit wordt straks ook gewoon een aansprakelijkheidsdossier: werkte de brandmelding, waren de vluchtwegen vrij, deuren zelfsluitend, compartimentering op orde, BHV ’s nachts geregeld, dat soort basics. Als de oorzaak technisch blijkt en het onderhoud/inspecties waren de facto “op papier”, dan kan VvE/verhuurder/beheerder nog een heel gedoe krijgen, mits er nalatigheid is vast te stellen. En dat “politie onderzoekt naar de onderzoek” in het stuk zegt ook genoeg over het niveau.

Vreselijk voor die man en z’n nabestaanden… en bij seniorencomplexen is “op tijd wegkomen” gewoon niet vanzelfsprekend, ook al doet iedereen z’n best. echter we blijven maar bouwen en beheren alsof iedereen even snel de trap af rent; daarentegen zou standaard rookmelders die doormelden, sprinkler in galerijen en vooral goede nachtelijke zorg/alarmering echt veel ellende kunnen schelen, ook als de oorzaak straks “pech” blijkt.

Ik zie het elke dag: bij ouderen is “even naar buiten” in paniek midden in de nacht gewoon geen optie, die raken gedesoriënteerd of komen niet eens uit bed zonder hulp. En dan hebben we in NL dus complexen vol kwetsbare mensen waar ’s nachts niemand rondloopt want dat is allemaal wegbezuinigd… tja, dan is een rookmelder leuk maar wie haalt je eruit? Sterkte voor de buren ook, die slapen daarna maanden niet meer.

Feit is dat rook je vaak eerder sloopt dan vlammen, zeker ’s nachts: één paar ademteugen en je raakt gedesoriënteerd of buiten bewustzijn, dan haal je de voordeur niet eens meer. In seniorencomplexen zou je dus niet alleen naar vluchtwegen moeten kijken, maar ook naar rookwerende deuren die echt dichtvallen en simpele dingen als geen scootmobielen/rommel in de galerij, dat is letterlijk extra brandstof en blokkade tegelijk. En na zo’n evacuatie: onderschat die stress niet, ik zie daarna bij ouderen vaak dagenlang benauwdheid, hartkloppingen en compleet ontregelde medicatie omdat alles ineens weg is.

Ik merk dat we het nu meteen over regels en schuld hebben, maar na zo’n nacht zit er ook gewoon een dikke laag angst-energie in zo’n gebouw: mensen durven wekenlang niet meer te slapen en gaan juist “voor de zekerheid” kacheltjes/kaarsjes/extra stekkerdozen gebruiken, en dán krijg je de volgende ellende. Misschien moet er naast inspecties ook standaard nazorg komen met iemand die langsgaat, groepje buren bij elkaar zet en heel praktisch checkt wat er in die woningen staat te smeulen aan risico’s.

in zo’n seniorenflat zie je vaak die scootmobielen met accu’s aan het stopcontact in de gang of vlak bij de voordeur, en dan ligt er ook nog een kleedje of stapel kranten naast… dat is vragen om ellende. en dan kun je nog zoveel regels hebben, maar als niemand er ’s avonds even naar omkijkt gaat het mis, waakt en bidt zegt de Schrift niet voor niks.

Weet je wat me ook altijd opvalt bij dit soort seniorenflats: die nooddeuren en trappenhuizen zijn “veilig” op papier, maar in de praktijk staan ze regelmatig op een kier met een wig of magneet omdat het anders zo tocht of klappert. Dan heb je dus je rookcompartimentering meteen weg en is zo’n gang in no-time een schoorsteen… en niemand die ’s avonds nog even rondloopt om dat soort simpele dingen te fixen.

Iedereen schiet meteen in “regels en schuld”, maar de UX van zo’n gebouw faalt vaak al bij de eerste 30 seconden: hoor je het alarm überhaupt in je slaapkamer met deur dicht en gehoorapparaat uit, en is er één simpele knop/koordje waarmee je ’s nachts direct hulp triggert i.p.v. “bel 112 en ga naar de galerij”. Als je ontwerp ervan uitgaat dat mensen wakker, mobiel en helder zijn om 01:30, dan ontwerp je dus voor de verkeerde gebruiker.