32 landen, waaronder Nederland, geven samen historisch hoog aantal olievaten uit de noodvoorraad vrij

Historisch veel olie uit de noodvoorraad gooien om de prijs te dempen is enerzijds slim crisismanagement, anderzijds ook gewoon een signaal: we blijven het systeem van goedkope fossiel overeind houden zodra het spannend wordt. En wie profiteert er dan het eerst van, de pompprijs voor gezinnen of de marges van handelaren en grootverbruikers… je voelt ’m al. Dit is dat bekende “stabiliteit”-frame: iedereen rustig houden, maar ondertussen schuif je de echte transitie weer een kwartaal vooruit, en dan straks weer verbaasd doen dat we opnieuw afhankelijk zijn. Benieuwd of er ook maar één harde voorwaarde aan hangt (besparing, OV, isolatie), of is het weer alleen: markt kalmeren en doorrrr.

Weer die noodvoorraad als prijs-knop gebruiken… maar die voorraad is er voor échte tekorten, niet om de pomp 3 cent te laten zakken zodat de handelaren een mooi ritje maken. En let op: wat je nu “vrijgeeft” moet je later terugkopen, meestal als de prijs alweer hoger staat, dus straks mag Nederland weer voor honderden miljoenen bijvullen en dan heet het ineens “onvermijdelijk”. Typisch korte-termijnpolitiek: vandaag applaus, morgen de rekening.

Joa, noodvoorraad vrijgeven kan best als er echt gedoe is met aanvoer/verzekeringen/scheepvaart, maar noem het dan ook zo en niet “pompprijs dempen” voor de bühne. En wat niemand zegt: als wij ’m nu leegtrekken en later weer moeten aanvullen, dan koopt de staat straks precies op het moment dat iedereen weer paniek heeft… sjön plan, dan betaal je dubbel en zitten we alsnog met dezelfde afhankelijkheid, rustig aan.

In mijn tijd bij de KLM leerde je één simpele les: een noodvoorraad is geen spaarpot maar een brandblusser, en als je ’m inzet doe je dat omdat de aanvoer of logistiek kraakt, niet omdat Den Haag zenuwachtig wordt van een grafiekje op RTLZ. Wat ik hier mis in al die verontwaardiging is dat dit óók gewoon geopolitiek is: je laat aan OPEC+ en allerlei griezels met raketten bij zeestraten zien dat je niet meteen op je knieën gaat als ze aan de kraan draaien, en dat signaal kan op zichzelf al prijsdruk geven zonder dat je alles echt hoeft leeg te trekken. Maar laten we niet doen alsof dit gratis is: als je nu olie dumpt en ondertussen blijven we vergunningen traineren voor netverzwaring, opslag en fatsoenlijke alternatieven, dan sta je over een jaar weer met dezelfde broek op de enkels en roepen ze “onvoorzien” terwijl iedereen het zag aankomen.

Die noodvoorraad is niet alleen “prijs”, het is ook gewoon een internationale afspraak (IEA) om bij verstoringen samen te handelen, anders gaat ieder land hamsteren en dan knalt de boel pas echt uit elkaar. Echter dan wil ik wél zien dat NL tegelijk tempo maakt met besparing en alternatieven, want als je na zo’n vrijgave weer rustig achterover leunt, sta je bij de volgende crisis weer met lege handen én een hogere rekening. En eerlijk: als de overheid dit doet, laat dan meteen openbaar zien wat er precies is vrijgegeven, tegen welke prijs en hoe/wanneer we het weer aanvullen, anders blijft het gissen en wint het wantrouwen.

“Historisch hoog” klinkt lekker, maar even rekenen: wereldverbruik is grofweg 100 miljoen vaten per dag, dus zo’n gezamenlijke vrijgave is vaak een paar dagen wereldvraag en dan is het effect vooral psychologisch. En daarna moet je die voorraad weer aanvullen, dus je schuift de rekening gewoon door naar een later moment (met kans op duurder terugkopen). Als je echt prijzen wil dempen, pak dan de vraag aan, maar ja dat is minder sexy dan een persbericht met grote getallen.

Alsof “energieprijzen stabiliseren” alleen een grafiek is… op de werkvloer zie ik mensen die al bij 1 tankbeurt extra de boodschappen laten staan, en dan krijg je weer schulden, stress en ruzie thuis. Prima dat ze die voorraad inzetten, maar dan wil ik ook meteen zien dat het bij de pomp en in transport/bezorging echt doorwerkt, niet dat het verdwijnt bij handelaren en grote slurpers. En als we straks weer moeten aanvullen: doe dat dan slim en transparant, niet stiekem duur terugkopen en dan zeggen dat niemand het kon voorzien.

Iedereen doet alsof dit “gratis olie” is, maar bottom line: je koopt eigenlijk tijd om paniek en speculatie te breken, en dat kan voor bedrijven/transport echt het verschil zijn tussen doorrijden of stilvallen. Als je het slim wil doen, zet er meteen een refill-strategie bij met prijshedges en vaste inkoopmomenten, anders ben je straks inderdaad de sucker die op de top terugkoopt omdat “de voorraad moet weer op peil”.

ach ja, allemaal grote geopolitiek en “signaal naar opec”, maar hier in de supermarkt gaat het om de bezorger en de koeling: als diesel en stroom pieken komt er meteen een toeslagje op alles en als het daarna zakt blijft het gewoon hangen, dáár zou de overheid eens wat harder op mogen zitten.

“32 landen” en “historisch hoog” klinkt als één grote IEA-PR, maar welk NL-volume gaat het nou echt om (in vaten én als % van onze verplichte 90-dagenvoorraad) en via welk mechanisme komt dat op de markt: tender, swap, lease? En wie houdt bij of het hier om ruwe olie gaat of juist producten (diesel/kerosine), want voor de pompprijs maakt dat nogal uit. Ook benieuwd: publiceert EZK/CBR straks gewoon de transactieprijzen en het aanvulschema, of moeten we het weer doen met een wollige Kamerbrief achteraf?

ach ja, ik snap dat ze paniek uit de markt willen halen, maar ik wil vooral weten: wie controleert nou echt dat die prijsdaling ook bij de pomp en bij het ov/transport landt, want als het stijgt gaat het binnen een dag omhoog en als het zakt duurt het ineens weken...