Winsten bedrijven naar recordhoogte omdat ze nu een smoes hebben voor prijsverhogingen

het probleem is dat “inflatie” voor veel grote clubs een vrijbrief is geworden: iedereen verwacht toch prijsstijgingen, dus je schuift er meteen nog een marge bovenop en met AI-prijssoftware knijp je per klant net zo lang tot het piept. de oplossing is dat toezichthouders dit als markt-infrastructuur gaan behandelen: transparantie over marges en algoritmes, verbod op realtime persoonsprijzen waar je niet uit kan, en bij echte marktmacht gewoon ingrijpen (splitsen/prijsplafond) want anders blijft de kassabon de pinautomaat van de aandeelhouder.

Luister, die “greedflation” zie ik elke dag achter het stuur: eerst gooien ze de prijs omhoog “vanwege energie”, daarna zakt die energie weer en blijft die prijs gewoon staan, jansen. En dan krijg je bij de kassa ook nog zelfscan, minder personeel, slechtere service, maar wél recordwinst… da’s gewoon betalen voor lucht, godverdomme.

Typisch dat het weer alleen over “greedflation” gaat alsof het een natuurverschijnsel is, terwijl we hier in NL ook gewoon meedoen: energie en transport +20% en hup, de prijs +35%, maar als de kosten dalen hoor je niemand en blijft het lekker hangen. En dan maar roepen dat de markt het oplost… ja joh, als 3 ketens 80% van de schappen vullen is het geen markt maar een kassa met abonnement. Misschien eens beginnen met keiharde eisen aan prijsopbouw bij basisproducten, anders betalen we straks €4,50 voor een brood omdat een algoritme ziet dat je vrijdagmiddag toch wel moet eten.

het echte probleem is dat prijsverhogingen nu “frictieloos” zijn gemaakt: abonnementen, shrinkflation, dynamic pricing, onduidelijke kassabon… je merkt het pas als je bankapp piept. als je als consument niet eens kunt vergelijken omdat elke verpakking/actie/loyaltyprijs anders is, dan is het geen markt maar gewoon slechte UX die winst maximaliseert.

alsof “greedflation” nieuw is… als consument blijf je toch kopen en als aandeelhouder blijf je rendement eisen, dan gaat elke boardroom die marge pakken, simpel. wil je het echt raken: maak overstappen en import goedkoper (minder regels, meer concurrentie), want prijsplafonds en algoritmeverboden klinken leuk maar eindigen meestal in minder aanbod en slechtere service.

Dat “greedflation” stuk gaat nog verder dan alleen marges: als je prijzen continu laat meebewegen met wat mensen *verdagen* (dynamic pricing/loyalty), dan maak je van basisbehoeftes gewoon een gedrags-experiment. Wat veel mensen niet weten is dat dit ook je eetpatroon stuurt: gezondere keuzes (groente/peulvruchten/vis) zijn vaak het meest volatiel in prijs, waardoor mensen sneller naar ultra-bewerkt en “altijd in de aanbieding” spul grijpen en je op termijn juist meer zorgkosten krijgt. overigens zou ik liever transparantie per productcategorie zien (inkoop vs marge) dan nóg een vage “inflatie”-grafiek op tv, want nu is het echt gokken waarom iets ineens 30% duurder is.

In mijn tijd bij de KLM zag je al dat “de markt” vooral een excuus is als je genoeg schaal hebt: brandstof ging omhoog, toeslag erop, brandstof ging omlaag en die toeslag bleef gewoon lekker hangen omdat iedereen het toch al gewend was, en dat mechaniek zie je nu bij supermarkten, telecom, verzekeraars, noem maar op. Wat mij meer stoort dan die hoge winsten is dat we het normaal zijn gaan vinden dat aandeelhouders eerst komen en de rest het maar uitzoekt; als je dan ook nog AI inzet om per minuut te testen hoe ver je iemand kunt uitknijpen, dan is het geen ondernemen meer maar gewoon geautomatiseerd graaien, en daar mag de politiek best eens wat harder “nee” tegen zeggen.

“Winst als % van BBP historisch hoog” klinkt lekker, maar over welke sectoren hebben we het dan precies en corrigeren ze voor die mega-aandeleninkoop/boekhoudtrucs? En dat NYT-onderzoek: linkje naar de data of een grafiek met dezelfde methode door de jaren heen graag, want anders is het weer zo’n verhaal dat overal op te plakken is. Wat ik mis: in NL/EU kun je dit niet eens fatsoenlijk checken omdat bedrijven hun prijsopbouw/inkoopprijzen als ‘bedrijfsgeheim’ verstoppen—maar wie gaat dat openbreken, ACM of de politiek in Den Haag? En die AI-prijssoftware: is dat hier al legaal bij supermarkten/verzekeraars, en wie audit die algoritmes eigenlijk, de leverancier zelf??