Winstdeling zorg aan banden: 'Soort georganiseerde misdaad'

In de praktijk is het toch van de gekke dat er geldschieters aan een huisarts of jeugdclub meer willen overhouden dan aan de zorg zelf. Zet er gewoon een keiharde cap op en laat elke euro naar kwaliteit en personeel gaan, niet naar “management fees” en bv’tjes die morgen weer weg zijn. En als ze dan vertrekken omdat het niet meer loont: prima, dan zaten ze er dus nooit voor de patiënt.

het probleem is dat je met alleen een winstcap vooral aan de achterkant knijpt, terwijl de echte lekken in de zorg-infrastructuur zitten: interne leningen, “management fees”, vastgoedconstructies en doorfactureren via bv’tjes, en dan is de winst op papier ineens weg maar de patiënt merkt nog steeds minder tijd en meer productieprikkels. de oplossing is om die hele geldstroom-keten vergunningplichtig en transparant te maken tot op UBO/leningsvoorwaarden én kwaliteit/continuïteit als harde eis (incl. exit-plan), anders verplaatst private equity het verdienmodel gewoon en sta je over 2 jaar weer met dezelfde ellende.

Die “georganiseerde misdaad”-quote is lekker stoer, maar het echte probleem is dat we zorg zijn gaan behandelen als een asset class: patiënten als stabiele cashflow, personeel als kostenpost, en de rest is spreadsheet-innovatie. Enerzijds kan extra kapitaal best nuttig zijn (ICT, gebouwen, opschalen), anderzijds krijg je bij ketens meteen die perverse prikkel om de makkelijke handelingen te stapelen en de moeilijke gevallen door te schuiven naar de buurman of de ggz-wachtlijst. En dan helpt een winstcap pas als je óók de kwaliteit en toegankelijkheid meet en handhaaft, want anders wordt het gewoon “minder winst” op papier en meer druk op de behandelkamer in het echt. eerlijk: als je een exit-plan en continuïteitsfonds verplicht stelt, blijft alleen het geld over dat niet bang is voor verantwoordelijkheid.

Juridisch gezien wordt dit een feestje voor de creatievelingen: je kunt winst “maximeren”, maar als je niet tegelijk de hele groepstransacties (leningen, rente, fees, sale-leaseback) onder dezelfde normering zet, is de winst de facto gewoon nul en is het geld alsnog weg. En dat dreigement “bestuurders persoonlijk aansprakelijk” klinkt stoer, maar in casu moet je dan óf door de corporate veil heen prikken óf wanbeleid/bestuursaansprakelijkheid hard maken; dat is geen knop die een minister omzet. Benieuwd of ze ook bestaande structuren aanpakken of alleen nieuwkomers, want anders is het weer netjes voor de bühne en rommelen de ketens gewoon door.

Ik werk in het UMCG en je merkt het meteen als zo’n keten weer “efficiënter” gaat doen: meer verloop, meer flex, minder tijd, en dan komt de rommel uiteindelijk bij ons op de SEH of op de afdeling terecht. En ondertussen mogen wij weer bezuinigen terwijl er wél geld is voor consultants en glimmende dashboards… doe dan ook meteen een harde norm op personeelsbezetting en scholing, anders blijft het trucje hetzelfde maar met een ander label.

Ik zeg het al jaren: zolang de zorg “markt” heet, blijven we dit gedoe krijgen, want dan is de patiënt gewoon een verdienmodel en de rest is juristentaal om geld weg te sluizen. En ja winstcap klinkt stoer, maar wie controleert straks écht die hele keten met bv’tjes, leaseconstructies en consultancyvriendjes… dezelfde overheid die in corona-tijd alles klakkeloos aannam van pharma en PR-bureaus?? ik was zelf ook zo naïef dat ik dacht dat toezicht bestond, tot je ziet hoe het in de praktijk gaat.

Die “georganiseerde misdaad”-quote is lekker voor de camera, maar waar zijn de casussen dan: welke ketens, welke bedragen, welke inspectierapporten/OM-signalen? En hoe gaat dit werken met zorg die via gemeenten loopt (jeugdhulp) vs Zvw/Wlz, want daar zit nu juist het shopgedrag met contracten en toezichtgaten. Ook benieuwd of Sterk dit met NZa/IGJ extra capaciteit gaat doen of weer “transparantie eisen” zonder mensen die het echt doorrekenen - maar wie checkt dat? Bron/link naar het conceptwetsvoorstel graag, want dit klinkt alsof de kop harder is dan de inhoud.

tja, winstcap of niet: de huisarts hier in de wijk is allang geen “dokter om de hoek” meer maar een keten met een callcenter-stem die je eerst door een keuzemenu jaagt, en als je eindelijk iemand spreekt krijg je een linkje naar een app… dat voelt niet als zorg maar als klantenservice. maak die investeerders maar minder aantrekkelijk, maar regel dan ook dat zo’n praktijk niet om de haverklap van eigenaar kan wisselen alsof het een snackbar is.

klopt dat je die geldtrucs moet dichtzetten, maar ik mis vooral het simpele punt: als zo’n keten omvalt is de patiënt de pineut en mag de huisarts/ggz “in de buurt” het weer oplossen zonder extra handen. maak dan ook gewoon verplicht dat er een fatsoenlijke buffer en continuïteitsplan ligt en dat je niet zomaar dossiers/personeel kunt dumpen en wegwezen.

Dus eerst laten we ze jaren lang de boel opkopen, personeel wegbezuinigen en gemeenten uitknijpen, en NU pas “nieuwe eisen”?? wat gebeurt er met al die bestaande ketens die al vol hangen met bv’tjes en constructies, gaan die ineens braaf worden omdat er een nieuw vinkje op een formulier komt?? en als zo’n investeerder dan wegloopt en de jeugdzorg/ggz-klanten zitten ineens zonder plek, wie vangt dat dan op, de huisarts met 10 minuten per patiënt?? en dan?? moet ik dat maar goed vinden??!!