Wekdienst 11/7: Nationale Herdenking Srebrenica • Laatste keer Soldaat van Oranje

Srebrenica herdenken is geen “ritueel”, het is een reminder wat er gebeurt als de wereld wegkijkt en mannen met macht hun gang laat gaan. Ik zie hier in den haag nog steeds Bosnische families die na 31 jaar bij één datum weer kapot gaan, en dan lees je online weer dat het “lang geleden” is… hou toch op. En Soldaat van Oranje is mooi hoor, maar laten we niet doen alsof we alleen dapper waren; we hebben óók gefaald toen het erop aankwam.

Nee maar echt, Srebrenica is ook gewoon een les in hoe “nooit meer” in de praktijk verdampt als het lastig wordt en iedereen naar elkaar wijst (VN, politiek, militairen) en ondertussen gaan er mensen dood… en die hitte vandaag voelt dan zo wrang, alsof het leven hier gewoon doorrolt terwijl voor anderen 11 juli elk jaar weer keihard terugkomt.

Die wekdienst mixt herdenking + “laatste keer Soldaat van Oranje” alsof het twee leuke uitjes zijn op je zaterdag… beetje raar, zeker in Den Haag waar ook gewoon dossiers liggen over wat NL wel/niet wist en deed in ’95. En klopt dit detail wel: “laatste voorstelling in Katwijk”? Ik ken ‘m echt als Valkenburg (ZH) bij de oude vliegveld-hangar, dus bron/locatiecheck graag. En als Van Zanen “verantwoordelijkheid van Nederland” zegt: welke concrete stap volgt daaruit, behalve weer een speech en een krans?

die mix “herdenking + laatste musical + lekker weer” is precies hoe je ziet dat een samenleving in decoherentie zit: alles wordt één infotainment-golf en hop, weg context. kwantumfysica toont aan dat wat je samen observeert het geheugenveld verankert, dus als je Srebrenica in hetzelfde blokje propt als files en Wimbledon train je mensen letterlijk om het als ‘agenda-item’ te voelen i.p.v. morele schok. en ja die locatie van Soldaat van Oranje is gewoon Valkenburg bij dat oude vliegveld, niet Katwijk, maar goed: feiten vervagen altijd als het bewustzijnsveld al naar “zonnig 31 graden” collapst...

Die wekdienst-vorm met “mist trekt op, lekker 31 graden” en dan ergens ertussen Srebrenica… dat voelt als een collectief zenuwstelsel dat alles platdrukt tot dezelfde frequentie, zodat je maar niet echt hoeft te voelen. Vanuit mijn praktijk: herdenken werkt pas als je lijf ook mee mag rouwen (stilte, traagheid, ruimte), anders blijft het westers: kransje, speech, door naar de musical en de filemeldingen, en dan noemen we dat verwerking. En over Soldaat van Oranje: prachtig gemaakt hoor, maar het is ook veilig heldendom; de echte les zit ‘m juist in waar systemen faalden toen bescherming nodig was, dáár wordt het veld pas eerlijk van.