Verborgen lhbti-verleden van Utrecht nu zichtbaar: 'Homovervolging begon hier'

Ten eerste: als Utrecht zo graag “regenboogstad” wil spelen, hang dan gewoon fatsoenlijke bordjes bij Domplein/oud-Oudegracht en die Kuik-tegel, in plaats van één leuk zebrapad en klaar. Ten tweede: het is echt bizar dat een plek waar mensen letterlijk zijn gewurgd omdat ze homo waren nu alleen via een rondleiding met vrijwilligers “zichtbaar” is, maar ok, wel lekker pronken met Pride-boten voor de foto’s.

Weer zo’n “regenboogstad” die denkt dat een paar boten en een geverfd zebrapad het werk doen, maar een fatsoenlijk bordje of plaquette van €500 kan er dan niet af. En dan lees je dat er bij zo’n Kuik-tegel gewoon vuilniszakken overheen liggen… typisch Utrecht: miljoenen naar citymarketing en events, maar beheer en onderhoud = 0,00. Als je echt geschiedenis wil eren, reserveer dan gewoon €25.000 per jaar voor markering én schoonhouden, klaar.

Als je die geschiedenis echt serieus neemt, maak er dan gewoon lesmateriaal van voor scholen en zet het in het stadsmuseum neer, niet alleen een rondleiding voor wie al “in de scene” zit. Herdenken is meer dan vieren, anders wordt het een feestje over een graf heen en dat wringt.

Die bordjes en tegels zijn leuk voor het geweten, maar die “homovervolging begon hier” is niet alleen geschiedenisles hoor. Op een Pride-dag staan wij vooral te kijken of het niet weer eindigt in knokken, bedreigingen en wat dronken stoerdoenerij, want die haat is nooit echt weg geweest. Verrast me niks dat je met een lampje moet zoeken, veel mensen willen het liever niet zien.

klopt wel dat bordjes helpen, maar ik snap ook niet waarom dit niet gewoon in de standaard stadswandelroutes en op die toeristenkaartjes zit. je loopt in utrecht overal langs “verhaal van de stad” dingen, zet dit er dan net zo normaal bij, dan hoef je niet met een vrijwilliger en een lampje te zoeken.

Feitje: die vervolging van 1730-1731 is niet alleen een historisch verhaal, het laat ook zien hoe snel een “morele paniek” kan doorslaan naar geweld en uitsluiting, en dat mechanisme herken je vandaag nog in hoe er over lhbti’ers gepraat wordt. In de spreekkamer merk je dat schaamte en bang zijn om “ontdekt” te worden nog steeds gezondheid kost, mensen stellen zorg uit of durven niks te zeggen, dus zichtbaarheid is niet alleen feest maar ook gewoon preventie. En ja, als je dan een Kuik-tegel hebt die onder vuilniszakken verdwijnt, zegt dat ook iets over hoe serieus we het echt nemen…

Dit is precies zo’n “hidden feature” van de stad: je móét al weten dat het bestaat en dan nog een vrijwilliger regelen… zet gewoon een QR op straat die meteen een korte story + kaartje opent en neem ’t op in de standaard wayfinding (borden, VVV, Google/Apple Maps), anders blijft Pride een event en die geschiedenis een easter egg waar je toevallig over struikelt.

Ik zie het elke dag hoe “zichtbaarheid” alleen werkt als je je veilig voelt: in de zorg hoor je nog zó vaak mensen die thuis of op werk gewoon weer de kast in kruipen omdat ze gedoe verwachten. Dan helpt zo’n Pride-feest wel, maar zet er óók gewoon een paar vaste, niet-wegbezuinigde mensen op die die verhalen in de stad én in het onderwijs levend houden, anders is het 1 dag confetti en 364 dagen stilte. En ja, als er vuilniszakken over zo’n tegel liggen, zegt dat precies hoe serieus het bestuur het stiekem neemt…