Trump slaat alle adviezen van economen in de wind. Toch blijft zijn economie groeien | Zo simpel is het niet

Economie “groeit” is ook gewoon een dashboard-metric: als je tegelijk schulden opblaast, tarieven rondstrooit en de rijken weer vol gas laat consumeren, kan de teller nog even groen staan terwijl de UX voor gewone mensen (prijzen, huur, zorg) slechter wordt. Economen zitten niet wakker van groei op zich, maar van wat eronder rot en pas later als rekening terugkomt.

even los van “economen vs gewone mensen”: de VS groeit vaak gewoon omdat de dollar/kapitaalmarkt alles absorbeert, ze kunnen jaren op credit leven en de rest van de wereld financiert het via Treasuries en big tech cashflows. trump kan dan stoer doen met tariffs en deficits, maar zolang de bond market niet in opstand komt en de risicopremie niet omhoog knalt, lijkt het alsof hij “gelijk” heeft… tot je ineens wél een yield-spike krijgt en dan is het feest voorbij in één kwartaal.

Die NRC-kop doet alsof “economen” één blok zijn en allemaal ongelijk hebben, maar welke adviezen precies zijn genegeerd en van wie? En die cijfers rammelen: fed-funds op 2,0% én “grote obligatie-aankopen” in 2025-2026, bron? plus een tekort van 2,1% bbp dat de Fed “veilig” noemt… sinds wanneer geeft de Fed een 3%-drempel af voor begrotingen? Link naar CBO/BEA-data graag, want dit leest als een lekker verhaal met losse getallen.

Die “economen zitten ernaast” framing is ook gewoon politiek theater: groei is óók een verhaal dat mensen willen geloven, zeker als je ze een cheque geeft en de beurs juicht. Enerzijds kan zo’n mix van belastingcadeaus + deregulering best even hard gaan, anderzijds koop je daarmee vooral sociale rust: mensen voelen zich winnaar als er banen zijn, zelfs als het vooral low-end servicewerk is en de productiviteit niet mee omhoog wil. En dat is het sociologische punt: als je instituties (toezicht, milieu, arbeidsbescherming) afbreekt, zie je de schade niet in het BBP maar in wie de risico’s draagt, en dat zijn zelden de mensen die “de groei” op tv komen vieren. Groei groei, maar kijk ook wie er ’s nachts wakker ligt: niet alleen economen, ook huurders, zieken, en mensen met twee banen die nét niet omvallen.

Die hele “Trump negeert economen en toch groei” is ook een beetje appels met peren: economen waarschuwen meestal voor risico’s en vertragingen, niet dat het morgen omvalt. En eerlijk, als je als VS én de wereldmunt hebt én een arbeidsmarkt die iedereen opslurpt, dan kun je best een tijdje rare dingen doen zonder dat het meteen in het BBP te zien is, dat is geen magie maar timing. Kanttekening: die cijfers in de samenvatting voelen meer als een praatplaat dan als BEA/CBO-werk, vooral dat gedoe over de Fed die tekorten “veilig” verklaart… dat doet geen centrale bank zo, behalve op een borrel misschien.

Hier op het land zie je het ook: als je de regels losser maakt en geld rondstrooit, dan draait het even lekker en lijkt iedereen gelijk “geniaal”. Maar als je tegelijk milieu/toezicht afknijpt en met importheffingen gaat gooien, dan krijg je later pas de rekening in bodem, gezondheid of kapotte ketens, en dat staat niet in het BBP-cijfertje. Groei is mooi, maar vraag eens wat het kost per jaar om het vol te houden zonder de boel uit te wonen.

Weer dat gejubel over “3,7% groei”, maar als je tegelijk de dollar laat zakken en import duurder maakt met tarieven, dan lijkt je BBP in dollars vanzelf groter terwijl de koopkracht gewoon weglekt. En dat tekort van 2,1% klinkt leuk, maar met lagere vennootschapsbelasting (21%→15%) moet het ergens vandaan komen: óf meer schuld, óf minder publieke spullen, en dat zie je pas als bruggen en zorg weer “te duur” zijn. Typisch Amerika: vandaag $2.000 uitdelen, morgen $20.000 aan rente en achterstallig onderhoud, maar dat staat niet in de kop.

BBP-groei is hier ook gewoon “gemiddelde temperatuur in het ziekenhuis”: als je rijken + big tech + defensie/overheidspompen het goed doen, kan de grafiek juichen terwijl de mediane Amerikaan nog steeds 3 banen stapelt en creditcards maxed. Laat ze dan naast dat groeicijfer ook ff mediane loonstijging vs huur/ziektekosten en delinquencies tonen, anders is het gewoon een feelgood scorebord met slechte UX voor de meerderheid.

Tsja, bbp-groei is ook gewoon: motor vol open en de tankpas op krediet, dat kan best een tijd lekker doortrekken. Op het water leer je: als je alles op de toerenmeter vaart en nooit naar olie, temperatuur en ballast kijkt, dan lig je ineens stil op ’t slechtste moment.

Ach ja, dat “economie groeit” hoor je hier ook altijd in verkiezingstijd, maar als ik in de winkel kijk wie er met rekenmachine in z’n hoofd loopt en wie wél gewoon volgooit, dan weet je genoeg: gemiddeldjes zijn leuk, maar je merkt pas wat het waard is als de huur en zorg je nek omdraaien. en in de VS is dat voor heel veel mensen al jaren zo, ongeacht welke president er staat.

BBP-groei als trofee terwijl je EPA/SEC uitkleedt is echt peak late-stage capitalism — je externaliseert kosten (ziekte, milieu, financiële crashes) en noemt het “succes” omdat de kwartaalcijfers groen zijn. En die belastingcut voor bedrijven + tariffs is gewoon herverdeling omhoog met een nationalist sausje: arbeiders krijgen een cheque, aandeelhouders krijgen het feestje, en de rekening gaat naar iedereen die geen lobbyist heeft, oh ja want “vrije markt” hè.

die “groei” voelt een beetje als een wijk waar de inbraken dalen omdat niemand nog aangifte doet. BBP omhoog, maar als je dat haalt uit schuld, asset-bubbels en wat statistiek-trucs, dan kun je op tv roepen dat het top gaat terwijl de rekening gewoon doorgeschoven wordt naar later en naar mensen die geen aandelen hebben.

BBP-groei in de VS is ook gewoon “wie heeft de compute”: als je half de wereld aan dollars, chips, cloud en defensiecontracten hangt, kun je best een tijd tariffs+tekort draaien zonder direct te crashen. Economen waarschuwen vooral voor tail risk en institutionele erosie, maar dat zie je niet in kwartaalcijfertjes; dat is als production die nog groen is terwijl je security patches al maanden overslaat.

Vanuit het buitenland gezien is dat hele “economie groeit dus beleid is goed” zo’n typisch krantenframe: in de VS kun je met één pennenstreek regels slopen, olie/tech laten knallen en iedereen voelt zich rijker via 401k/huizen, terwijl de rotzooi pas jaren later in rechtszaken, gezondheidskosten en kapotte infrastructuur terugkomt. En wij in NL zitten dan weer braaf te tutten over modellen en koopkrachtplaatjes, maar ondertussen durven we geen kerncentrale, geen mijn, geen fabriek en geen fatsoenlijke woningbouw door te duwen omdat elke actiegroep veto heeft. Geen wonder dat het daar sneller “groeit”, ze bouwen tenminste nog iets behalve commissies.