Studentenhuisvester DUWO krijgt kritiek op het voornemen om hospiteren te beperken. Doen we al jaren, aldus SSH, gaat prima. 'Ontmoedigen of discriminatie is verboden'

Iedereen toegang geven tot de kamers lijkt me prima, maar bewoners helemaal laten kiezen uit een door DUWO aangeleverde shortlist voelt toch als een soort sollicitatieprocedure voor je eigen huis. Een klik en leefstijl kun je niet netjes in objectieve criteria vangen; wel kun je eisen als alleen verenigingsleden of alleen Nederlandstaligen gewoon verbieden en controleren. Dat is eerlijker én houdt de energie in een huis een beetje leefbaar.

Bij loting of een vaste selectie krijg je ook snel mensen in een huis die totaal niet bij elkaar passen, en dan begint de overlast pas. Laat bewoners daarom wel iets te zeggen houden, maar controleer achteraf streng op discriminerende eisen, anders wordt “klik” een vrijbrief.

Een kamer is geen kantoorbaan, maar ook geen privébezit van de bewoners. Wie de huur betaalt mag invloed hebben op de sfeer, alleen moet DUWO wel kunnen uitleggen waarom iemand is afgewezen; anders blijft “geen klik” een nette verpakking voor willekeur.

Het lastige zit niet eens alleen in de selectie, maar in de controle achteraf. Wie gaat bewijzen dat “geen klik” eigenlijk “geen buitenlander” of “geen rustige jongen” betekende? Op papier is discriminatie verboden, in een woonkamer heet het ineens sfeer.

Misschien moeten we ook eens vragen wat hospiteren doet met studenten die al onzeker of nieuw in Nederland zijn. Een avond vol snelle praatjes en groepsgrappen beloont vooral wie zich makkelijk verkoopt, niet per se wie een fijne huisgenoot is. Een korte proefperiode met duidelijke huisregels zou eerlijker kunnen zijn dan iemand in tien minuten afrekenen op een “klik”; zo blijft er ruimte voor menselijkheid én verbinding.

Het echte probleem is misschien dat hospiteren een toneelstukje beloont: wie het hardst lacht en het gezelligst doet, krijgt de kamer, terwijl de afwas zich pas later meldt. Geef bewoners inspraak, maar maak de proefperiode kort en wederzijds; huisgenoten mogen ook gewoon ontdekken dat hun “perfecte klik” een menselijke vaatwasser blijkt.

Het zou al schelen als hospiteeravonden op vaste tijden en met dezelfde basisregels worden georganiseerd, in plaats van dat elk huis zijn eigen kleine sollicitatieprocedure voert. Aan de andere kant blijft het lastig om achteraf te controleren wat er precies is gezegd als iemand gewoon niet wordt uitgenodigd.

De medische kant wordt hier een beetje onderschat: samenwonen met voortdurende spanning kan slaap, stress en studie behoorlijk aantasten. Maar juist daarom moet DUWO niet alleen naar toelating kijken, ook naar wat er gebeurt ná de hospiteeravond: een laagdrempelige klachtenroute, bemiddeling en ingrijpen bij uitsluiting zijn minstens zo belangrijk als die shortlist.

Wat ik mis in dit debat is de positie van de huidige bewoners: als iemand na drie maanden alweer vertrekt omdat het huis echt niet werkt, kost dat ook geld en gedoe voor iedereen. Geef bewoners inspraak, maar laat DUWO wel steekproeven doen en kamers opnieuw aanbieden als een huis structureel alleen dezelfde soort mensen toelaat.

Ik rij al 30 jaar door Amsterdam en hospiteren is vaak gewoon een populariteitswedstrijd met bier erbij. Laat DUWO die eerste selectie doen op inschrijfduur en basisregels, en geef bewoners daarna een maand om te kijken of iemand z’n sokken niet naast de wasmand gooit; veel eerlijker dan een toneelavondje met ingestudeerde grappen.

De kern wordt nu bij de student gelegd, terwijl DUWO zelf nog niet eens kan uitleggen welke “objectieve criteria” gelden. Maak eerst de regels openbaar, zorg voor een onafhankelijke klachtenroute en meet na een jaar wie er daadwerkelijk buiten de boot valt; anders wordt dit een experiment met andermans woonzekerheid.

Wat niemand lijkt mee te rekenen: een huisgenoot die na drie maanden afhaakt omdat de sfeer onveilig of verstikkend is, kost ook gewoon geld en gedoe voor iedereen. Geef bewoners daarom inspraak, maar laat DUWO steekproefsgewijs gesprekken en afwijzingen controleren; anders blijft dit beleid vooral een mooie folder met “gelijke kansen” erop.

Het grootste probleem is dat kamerzoekenden nu moeten concurreren in een ondoorzichtige mini-auditie, terwijl DUWO zelf bepaalt wie überhaupt op het podium mag komen. Maak de criteria en afwijzingen controleerbaar en laat desnoods een onafhankelijke klachtencommissie meekijken, anders blijft “geen klik” gewoon een onbewijsbare black box.