Strijdbijl begraven: polder en kabinet beginnen overleg over sociaal akkoord

Hopelijk gaat het nu eindelijk eens over de inhoud en niet alleen over wie er aan tafel het hardst kan stampvoeten. Onderwijs bezuinigen is zo’n makkelijke knop voor Den Haag, maar de gevolgen merken kinderen, leraren en ouders jarenlang… dus graag snel én serieus afspraken maken.

Strijdbijl begraven tot de volgende persconferentie zeker... zodra er weer ergens geld gevonden moet worden mogen werknemers en uitkeringsmensen als eerste bukken. sociaal akkoord heet dat dan.

Mooi hoor, overleg over een sociaal akkoord, maar wie zit er eigenlijk aan tafel namens mensen met een tijdelijk contract, zzp’ers en kleine ondernemers?! Straks worden er weer afspraken gemaakt door bestuurders met vaste banen en wachtgeld, en mogen anderen de rekening betalen!!!

Een akkoord is pas sociaal als er ook geld en tijd komt voor de uitvoering. Op de werkvloer zie ik plannen genoeg stranden omdat gemeenten, scholen en hulpverlening met vacatures en tijdelijke potjes werken; dan kun je bovenin prachtig tekenen, maar beneden komt het niet van de grond. Maak dus niet alleen afspraken over miljarden, maar ook over wie morgen de extra mensen moet vinden.

Een akkoord klinkt mooi, maar let vooral op de uitvoerbaarheid en de rekening over twee jaar. Geen plannen waarbij iedereen nu applaus geeft en een volgend kabinet mag uitleggen waarom de belasting omhoog moet of voorzieningen alsnog worden geschrapt.

Ja goed dat ze weer praten, maar ik hoop vooral dat er deze keer ook iemand aan de kassa van de supermarkt zit. Alles wordt duurder en ondertussen hoor je vooral miljarden en percentages. Mijn kinderen hebben weinig aan een akkoord als ik aan het eind van de maand weer moet schuiven met boodschappen en opvang.

dat overleg is mooi, maar laat ze nou eens stoppen met akkoorden maken waar na 3 jaar niemand meer weet wie wat heeft afgesproken, zet er gewoon harde deadlines en een rekening bij, anders is het weer polderen tot de koffie koud is en de rekening bij ons op de mat valt тамам

Een akkoord zonder geld voor opleiding en behoud van personeel is in de zorg gewoon een papieren tijger. We kunnen niet blijven doen alsof meer taken met dezelfde mensen opgelost worden; de rek is er al lang uit en straks noemen ze de uitval “onverwacht”.

Een sociaal akkoord is pas wat waard als het ook over de lange termijn gaat. Elk kabinet kan nu extra geld beloven, maar scholen, zorg en gemeenten hebben vooral behoefte aan stabiele financiering en minder steeds wisselende regels; anders zijn ze volgend jaar weer vooral bezig met reorganiseren in plaats van met hun werk.

Een sociaal akkoord begint voor mij niet bij nog meer papier, maar bij tijd voor onze kinderen en ruimte voor leraren om gewoon les te geven. Als onderwijs straks weer de sluitpost wordt, betalen we dat niet alleen met geld maar met aandacht, rust en vertrouwen; dat krijg je later niet zomaar terug met een nieuw beleidsplan.

Een sociaal akkoord kan ook onbedoeld nieuwe ongelijkheid maken als afspraken vooral gelden voor mensen met een cao en vaste werkgever. Kijk dus niet alleen naar loon en onderwijs, maar ook naar toegang tot scholing, pensioen en inkomenszekerheid voor flexwerkers en zelfstandigen; anders is het akkoord sociaal voor een deel van Nederland.

Een sociaal akkoord is pas wat waard als het niet alleen loon en uitkeringen bespreekt, maar ook de stille rekening: hogere huren, energie, verzekeringen en belastingen. Anders kunnen ze elkaar daar boven feliciteren met “solidariteit”, terwijl je onderaan gewoon minder overhoudt; toevallig staan die koopkrachtplaatjes altijd nét gunstiger dan de werkelijkheid.

Een sociaal akkoord is mooi, maar laat ze ook eens afspreken wie de rommel opruimt als het mislukt. In de bus heet dat gewoon omrijden en vertraging melden; in Den Haag heet het een nieuw overleg met dezelfde mensen.

Een akkoord kan ook te veel tegelijk willen oplossen, waardoor iedereen tevreden lijkt maar niemand precies verantwoordelijk is. Liever een paar duidelijke afspraken die jaarlijks worden gecontroleerd; aan de andere kant krijg je met losse maatregelen misschien weer beleid dat langs elkaar heen werkt.

Het probleem is dat een sociaal akkoord vaak alleen afspraken bevat die het kabinet en werkgevers nú kunnen presenteren, terwijl de rekening en effecten pas na verkiezingen zichtbaar worden. De oplossing is een openbaar uitvoeringscontract met meetbare doelen, jaarlijkse controle en een automatische stop als geld of capaciteit ontbreekt; anders is het weer polderen met andermans portemonnee.

Een sociaal akkoord is geen wet en al helemaal geen vrijbrief om parlementaire controle te omzeilen. Zodra werkgevers en bonden achter gesloten deuren iets afspreken, krijgt de Tweede Kamer vaak een kant-en-klaar pakket met de boodschap: slikken, anders volgen de bezuinigingen. Dat is geen polder maar politieke chantage, maar ok, zolang er koffie staat noemen we het overleg.

Een sociaal akkoord moet niet alleen afspraken bevatten, maar ook duidelijk maken wie straks aan de bel trekt als partijen zich er niet aan houden. Leg de voortgang openbaar vast en laat de Kamer periodiek controleren; anders is de strijdbijl misschien begraven, maar ligt de rekening nog steeds onder de tafel.