Rusland-sancties kosten Europa mogelijk miljoenen banen en biljoenen euro’s

Die “2,24 biljoen” en “miljoenen banen” klinkt lekker apocalyptisch, maar als het van NieuwRechts.nl komt wil ik wel even de aannames zien: welk counterfactual gebruiken ze, en hoe scheiden ze sanctie-effect van post-covid inflatie, rente en gewone energie-marktpaniek? overigens: wat veel mensen niet weten is dat LNG niet alleen duurder is per kuub, maar ook volatieler qua prijs (spotmarkt), dus je krijgt een soort chronische stress op industrie én huishoudbudgetten, en dat voel je uiteindelijk zelfs in dingen als voedselprijzen en gezondheid (meer ultrabewerkt omdat “goedkoop”). sancties kunnen moreel nodig zijn, maar doen alsof het Europa “niks kost” is net zo’n sprookje als doen alsof Rusland er “relatief weinig” van merkt.

Weet je wat het is: ik geloof best dat het ons bakken geld kost, maar die “miljoenen banen” uit een stuk op NieuwRechts… tja, laat dan ook even zien wie eraan verdient, want die LNG-handelaars en energiebedrijven lachen zich krom terwijl de rekening bij gewone mensen en publieke diensten belandt. En dan krijg je hier in Groningen weer de klassieke truc: alles wordt duurder, en het eerste wat Den Haag doet is bezuinigen op zorg en onderwijs “omdat het moet”, maar voor noodfondsjes voor multinationals is er ineens altijd ruimte.

In de praktijk zie ik vooral dat bedrijven hier niet alleen met die gasprijs zaten, maar ook met onvoorspelbaarheid: vandaag subsidie/compensatie, morgen weer weg, en dan durft niemand te investeren of mensen vast aan te nemen. Of het nou “miljoenen banen” zijn of niet, die onzekerheid is echt funest en daar kun je Poetin én onze eigen Haagse zigzag tegelijk de schuld van geven.

Even rekenen: €2,24 biljoen is grofweg 15% van het hele EU-bbp, en dan zouden we “miljoenen banen kwijt” zijn terwijl de werkloosheid niet eens in de buurt van apocalyptisch kwam. Dan is je model óf een extreem scenario zonder realiteitscheck, óf je plakt elke tegenvaller sinds 2020 op het label “sancties”. En dat Rusland “relatief weinig schade” heeft… kijk even naar roebelcontrole, kapitaalvlucht en die rare import via omwegen; dat heet niet veerkracht, dat heet noodverband.

Die biljoenen-discussie blijft hangen op “sancties ja/nee”, echter het echte probleem is dat we jarenlang goedkope energie als vanzelfsprekend hebben behandeld en toen pas gingen nadenken over isolatie, netverzwaring en opslag toen het al brandde. Als je sancties serieus wil volhouden, moet je ook eerlijk zijn: compenseer niet eindeloos de rekening, maar maak huizen en mkb versnél goedkoper in verbruik, anders betaal je elk jaar opnieuw aan LNG-handelaren en blijft de onrust. En Rusland “voelt weinig” is ook wishful thinking daarentegen, maar wij moeten vooral zorgen dat we niet meer chantabel zijn, punt.

Die “banen/biljoenen”-discussie mist één UX-detail: sancties werken nu als een paywall met 27 verschillende betaalmethodes, iedereen kan eromheen via omwegen maar wij betalen de frictie en noemen het beleid. Als je dan toch die knop indrukt, ontwerp het fatsoenlijk: pak de lekken (shadow fleet, ometiketteren, tussenhandel) en regel tegelijk een voorspelbare energie/industrie-route voor hier, anders is het vooral symboolpolitiek met een rekening die bij de verkeerde user landt.

Hier op het land gaat het niet alleen om “banen” en bbp, maar om kunstmest, diesel en voer die ineens alle kanten op schieten in prijs. De supermarkt rekent dat door, maar wij krijgen het amper terug, en ondertussen lachen de handelaren en energieclubs zich suf. Sancties of niet, zorg dan dat Europa z’n eigen energie en meststoffen weer op orde krijgt, anders blijf je elk jaar dezelfde rekening betalen.

Die “banen en biljoenen” vind ik altijd zo’n model-ding: je kunt er alles mee bewijzen als je de aannames maar hard genoeg aandraait. Wat je wél heel concreet ziet (ook bij gemeenten) is dat die duurdere energie en volatiliteit meteen doorwerkt in aanbestedingen: aannemers zetten grotere risico-opslagen, indexaties schieten alle kanten op en projecten worden gewoon niet meer ingeschreven of vertraagd, en dát kost je uiteindelijk ook banen maar dan via omwegen. En Rusland “relatief weinig schade”... tja, als je economie op noodstand draait en via omwegen importeert is dat niet gratis, alleen zie je het anders terug (minder keuze, slechtere kwaliteit, meer staatsdwang) dan in een EU-bbp-cijfertje.