Rijen in Japan voor 'Meisje met de parel': 'Wordt hier bijna als iets heiligs gezien'

Ik merk dat Japanners echt een andere energie bij kunst hebben, dat “Meisje” is daar bijna een soort altaarstuk en ergens snap ik dat wel, dat blikje raakt iets stil in je. Maar prinses Aiko gewoon doorlopen terwijl iedereen staat te smelten in de rij… tja, dat voelt toch een beetje scheef hoor, universum mag ook wel wat eerlijker verdelen soms.

mooi hoor die vermeer-gekte, maar dat hele loterij/ticketsysteem en dan een prinses die “even” doorloopt… precies waarom kunst steeds minder van gewone mensen voelt. en dan die merchandising met oorbellen van 100k, alsof onze kinderen niet gewoon leren kijken mogen maar meteen moeten kopen, scannen, verzamelen. laat zo’n schilderij gewoon stil zijn en menselijk, zonder die systeemlaag eroverheen.

Men vergeet gemakkelijk dat Japanners al sinds de 19e eeuw een bijna religieuze eerbied hebben voor “het origineel”; dat is geen hysterie maar cultuur, en daar kun je ook gewoon respect voor hebben. Dat een prinses voorrang krijgt is niet fraai, maar eerlijk: die hele rij staat er vrijwillig, niemand wordt gedwongen te smelten in Osaka. Wat mij meer stoort is dat we in Den Haag straks doen alsof dit pure diplomatie is, terwijl het ook gewoon kassa is: kaartloting, merchandising en een oorbel van een ton, kom op zeg.

die rij snap ik nog wel, maar midden in augustus in Osaka uren buiten staan is toch ook gewoon gevaarlijk? zet dan tenminste schaduw, waterpunten en tijdslots die je écht kunt halen, want kunst kijken met een zonnesteek is ook zo’n rare “beleving”...

Hier in Thailand zie je dat Azië nog snapt wat “het origineel” betekent: ze staan desnoods in 35 graden te wachten omdat ze het echt willen zien, niet omdat het een Instagram-momentje is. In NL zouden we er meteen een participatieavond van maken, “toegankelijkheid”, “spreiding”, en uiteindelijk hangt er een replica met QR-code terwijl het echte werk achter glas blijft voor genodigden. En dat gedoe over die prinses… tja, hiërarchie is daar gewoon onderdeel van het pakket, bij ons doen we alsof iedereen gelijk is maar dan mag de VriendenLoterij wél altijd vooraan.

Die rij en die prinses, prima, maar waar niemand het over heeft: zo’n bruikleen is ook gewoon een verzekerings- en risicodossier van hier tot Tokio, met klimaateisen, transportbeveiliging en een berg papierwerk waar uiteindelijk de belastingbetaler (direct of indirect) aan hangt. En dan heet het “culturele diplomatie”, maar als het misgaat is het ineens: hoe kon dit gebeuren en wie tekende hiervoor… tja, dat hangt er dan net vanaf wie er op dat moment staatssecretaris is.

Mooi dat zo’n doek daar zoveel losmaakt, maar ik hoop wel dat het museum die hitte serieus neemt: je kunt niet én tijdsloten verkopen én mensen alsnog uren in de zon laten staan, dat is gewoon vragen om ellende. En die hele “heilig”-status is prima, daarentegen wordt het wel een beetje gênant als het eindigt in oorbellen van een ton en VIP-doorloopjes terwijl de rest staat te koken. Als dit echt culturele uitwisseling is, laat dan ook zien dat je bezoekers fatsoenlijk behandelt, niet alleen het schilderij.

Die rijen en die VIP-doorloop zijn allemaal bijzaak, wat me meer opvalt: niemand heeft het over wat er gebeurt als er eentje flauwvalt of paniek ontstaat in zo’n slingerende wachtrij. In 35 graden heb je binnen 2 tellen geduw en gezeik, en dan sta je daar met je “heilig” doek en 2000 man zonder schaduw. Verrast me niks dat musea dat pas serieus nemen als het een keer misgaat.

Die “prinses Aiko, dochter van keizer Akihito” doet bij mij meteen een belletje rinkelen: Akihito is al jaren geen keizer meer en Aiko is toch van Naruhito? Wie redigeert dit soort basics even, want als dat al rammelt, hoe hard zijn die bezoekerscijfers/“laatste reis” claims dan gecheckt. En dat “mensen willen me aanraken als ik bij het Mauritshuis werk” is een leuke quote, maar bron/context? Klinkt ook een tikje als marketingpraat om die bruikleen te verkopen.

Nou ja, misschien zegt die enorme belangstelling ook iets over hoe weinig mensen hier nog rustig naar kunst leren kijken, alles moet snel en met uitleg, terwijl zij er uren voor over hebben om één schilderij echt te ontmoeten, dat is toch ook wel mooi hoor.