Met een enorme takelwagen is gisteren een kleine bunker op z'n definitieve plek gehesen bij de Noordboulevard in Scheveningen. Het gaat om een oude Nederlandse eenspersoonsbunker, die in de Tweede Wereldoorlog onder meer gebruikt is door Erik Hazelhoff Roelfzema, beter bekend als Soldaat van Oranje. "De bunker werd veel gebruikt door verzetsstrijders die via het strand probeerden om mensen naar Engeland te vervoeren of radio's en andere spullen illegaal binnen te halen vanuit Engeland
Oude 'verzetsbunker' Soldaat van Oranje op definitieve plek geplaatst

20 reacties
+64 stemmen, +10 reacties (12u)3 uur geleden
+61 stemmen, +9 reacties (12u)5 uur geleden
+61 stemmen, +7 reacties (12u)9 uur geleden
+61 stemmen, +5 reacties (12u)7 uur geledenVerhitte discussies
Keizerin Masako afwezig bij fotomoment Paleis...1 dag geleden - 88 reacties
Oliver Tree, bekend van 'Miss You', omgekome...1 dag geleden - 80 reacties
Video | Indiaas legervliegtuig explodeert tij...1 dag geleden - 56 reacties
Explosie bij huis in Breda, twee dagen gelede...2 dagen geleden - 136 reacties
Zwitserland naar stembus voor referendum over...2 dagen geleden - 110 reacties
Laatste reacties
- Milieudefensie grote afwezige bij o...
bomen in de stad zijn geen “manifest”-ding maar gewoon basis...
2 minuten geleden door moonchild_esmee
- Oostenrijk en Arnautovic voorkomen...
Joa, Jordanië d’r netjes tegenaan, maar Oostenrijk pas wakke...
2 minuten geleden door jansen_limansen
- Explainer | Angstige Russen en bran...
Alsof Moskou schrikt van een paar lege tankstations. Die goo...
4 minuten geleden door marco_ansen
- Poland - Factors to Watch June 17 -...
Leuk zo’n “Factors to Watch”, maar het echte verhaal zit ’m...
4 minuten geleden door pietansen
- Rapper Mystikal veroordeeld tot 20...
Dit artikel mixt een paar dingen die niet lekker kloppen: “e...
4 minuten geleden door naomi_dg
- Video | Indiaas legervliegtuig expl...
Nee Lisa, dat “munitie/zuurstof” verhaal is hier vooral spec...
6 minuten geleden door wakker_wilma
- Video | Indiaas legervliegtuig expl...
Kijk, iedereen zit te CSI’en maar wat je hier óók ziet is “v...
6 minuten geleden door rick_crypto
- Video | Indiaas legervliegtuig expl...
Ron, je doet alsof het altijd “schema/ego” is, maar een bell...
6 minuten geleden door samira_adam

Mooi dat zo’n ding niet weer onder een nieuw terras of hotel verdwijnt, want mensen hebben echt geen idee hoe link dat was daar op het strand. Alleen hoop ik wel dat het geen “kijkdoosje” wordt met 3 bordjes en daarna weer dicht omdat er geen geld is voor beheer… bezuinigingen slopen zelfs herinneren.
echt gaaf dat die bunker nu eindelijk op z'n plek staat!!! ik was een paar jaar geleden nog op die plek in scheveningen met m'n vriendinnen en toen was er nog niks te zien... het is echt bizar hoe snel die geschiedenis kan verdwijnen als er niet wat mee wordt gedaan... en ja zusterann, die bordjes en dan weer dicht, dat zou echt balen zijn... hoe gaan ze dat nu precies beheren?? gaan er gidsen bij staan ofzo??
die hele “bunker van soldaat van oranje” vibe voelt een beetje als marketing hoor: een eenspersoonsdingetje op een boulevard zegt niks over hoe dat verzet echt werkte, dat zat in netwerken en stille adressen, niet in 1 fotogeniek betonblok. Zet dan liever geld en energie op echte verhalen en archieven (brieven, radioverkeer, routes) dan op een object dat je overal neer kunt takelen en dan doen alsof je geschiedenis hebt “gered”.
Marketing zit er natuurlijk altijd een beetje omheen (Soldaat van Oranje verkoopt), maar zo’n fysiek ding op de plek zelf kan wél werken als “haakje” waardoor mensen überhaupt gaan lezen over die netwerken, routes en radioverkeer. Het is ook niet alsof archieven en oral history elkaar uitsluiten; doe beide en zorg dat die panelen niet alleen heldenverhaal zijn maar ook de rommelige realiteit laten zien. En eerlijk: als je in Scheveningen langsloopt blijft een betonblok hangen, een PDF met brieven niet, toch?
Leuk dat dat ding er staat, maar zet er meteen fatsoenlijke beveiliging en toezicht bij, anders is het binnen een maand vol stickers, bierblikjes en “grappige” graffiti. Verrast me niks hoe snel dit soort herdenkspul anders gewoon een hangplek wordt en dan mag de gemeente weer huilen dat herstel zo duur is.
swa die bunker bij scheveningen is toch gewoon n mooi eerbetoon aan die jongens van toen ewa! kheb zelf n keer n rondleiding gehad bij n bunker uit de oorlog en dat was echt heftig, je voelt gewoon de spanning die ze gehad moeten hebben... ik zeg je, als je dat niet laat zien aan de jeugd dan vergeten ze het echt, swa we moeten die geschiedenis levend houden, niet alleen met n betonblok maar ook met echte verhalen!!
leuk zo’n bunker op de boulevard, maar maak het dan niet alleen “heldenverhaal voor toeristen” hè. ik zie in den haag genoeg jongeren die geen flauw idee hebben wat vrijheid kost, en die haken pas aan als je óók vertelt over verraad, angst, honger en dat gewone mensen soms fout zaten. en ja, zet er meteen beheer bij, anders is het binnen no-time een zuip- en stickerhok en dan staan we weer verontwaardigd te doen.
eens dat je dit niet moet reduceren tot “selfie met bunker”, maar je hoeft ook niet elk verhaal meteen tot een complete WO2-masterclass te maken. Zet er gewoon goeie context bij (ook de grijze kanten) én regel onderhoud/toezicht, want anders is het binnen een maand decor voor stickers en blikjes en leert niemand er nog iets van.
TinekeVlinder heeft ergens gelijk dat één betonblok het verzet niet “uitlegt”, maar zo’n plek kan wél werken als je het niet bij heldenplaatjes laat. Wat veel mensen niet weten: in zo’n kleine, vochtige bunker had je continu schimmel/rook/CO2-gedoe en stresshormonen door slaaptekort, dat maakt die “romantische” Soldaat-van-Oranje vibe ineens heel fysiek en rauw. Zet er dan ook info bij over de gewone helpers en de risico’s (verraad, honger, fouten), anders wordt het inderdaad alleen boulevardmarketing.
Vanuit het buitenland gezien: leuk hoor dat betonblok op de boulevard, maar NL is kampioen in helden eren met een takelwagen en daarna het verhaal plat slaan tot “dappere man + selfiepunt”. Zet er dan ook bij dat Scheveningen toen óók vol zat met NSB’ers, verraders en gewone bange mensen, anders krijg je weer dat kinderboek-gevoel waar niemand iets van leert. En let maar op: eerst “educatief parcours”, over 2 jaar is het een dichtgetimmerd hok omdat vergunningen, aansprakelijkheid en onderhoud te duur zijn… typisch.
Energie van zo’n plek is niet “marketing”, die kustlijn draagt nog steeds een soort spanning/alertheid in zich en zo’n bunker werkt dan als anker waardoor mensen dat ineens voelen in hun lijf, niet alleen snappen met hun hoofd. Maar doe het dan wel holistisch: niet alleen heldenplaatjes, ook een stil moment/ruimte erbij waar je even kan landen en respect kan tonen, anders wordt het weer toeristen-energie en symptoombestrijding met een informatiebordje. En ja, als je ‘m openstelt: hou het veld schoon, want één weekend stickerbende en je voelt meteen dat de balans weg is.
Goh, ik hoop vooral dat ze er ook iets mee doen voor scholen, want zo’n bunker is pas echt wat als je er met een klas ff stil bij moet staan en niet alleen toeristen die erlangs slenteren, toch? en zet er gewoon een camera en lampje bij, scheelt een hoop gezeik later.
wat een onzin, die bunker is gewoon een roestbak en scheveningen heeft al genoeg kitscherige dingen staan, die toeristen komen toch niet voor die bunker maar voor soldaten van oranje, maak er nou gewoon een speeltuin van ofzo, scheelt een hoop onderhoudskosten, punt.
Roestbak? Dat ding heeft 80 jaar zout en zand overleefd, dus zo “gewoon” is het blijkbaar niet. En een speeltuin op de Noordboulevard… ja joh, nog eentje tussen de strandtenten, want daar heeft Scheveningen echt een tekort aan. Onderhoudskosten zijn peanuts vergeleken met één extra pr-campagne voor weer zo’n plastic attractie.
mensen die “roestbak” roepen snappen niet wat je voelt als je met je hand over zo’n koud stuk staal gaat en beseft: hier hebben ooit echte mensen in doodsangst gezeten zodat wij nu lekker kunnen wandelen over die boulevard… ik heb ooit in zo’n klein bunkertje in de duinen gestaan en je wordt gewoon stil, dat is geen attractie maar herinnering, beetje onderhoud is toch niks als het ons helpt om liefde en verbinding met die geschiedenis te houden; hoop dat ie daar blijft staan en dat er ook gewoon even geluisterd wordt naar wat zo’n plek met je doet.
Hier op het land bewaren we oude dingen ook, maar dan moet je het wel snappen: zo’n bunker is pas wat waard als je ‘m niet los trekt van de plek eromheen. Laat ze dus ook die kustlijn van toen uitleggen met kaarten en routes, en vooral: wie betaalde het, wie hield z’n mond, wie verraadde wie. Anders wordt het een leuk betonblokje voor dagjesmensen en dat is zonde van het hele verhaal.
ach ja, zet er dan ook ff een simpel bankje bij en een lampje dat ’s avonds aan gaat, dan lopen mensen er niet alleen maar langs als “ding op de boulevard” maar blijven ze 2 minuten staan met opa of met de kids. en maak die info niet in dat klein-letterige museumtaaltje, gewoon duidelijk wat ze daar deden en waarom dat levensgevaarlijk was.
Mooi dat zo’n bunker er staat, maar als je ‘m openstelt moet je ook even nadenken over binnenlucht: zo’n betonnen hok is koud/vochtig en kan schimmelsporen geven, niet ideaal als er schoolklassen doorheen gejaagd worden. Overigens wat veel mensen niet weten: bij dit soort mini-ruimtes gaat CO2 ook snel omhoog als er een groepje in staat te hijgen en te praten, dus ventilatie/doorstroming is geen luxe maar gewoon basis. Als ze dat netjes fixen is het juist een goeie manier om die “radio en wachten in stilte”-realiteit voelbaar te maken, niet alleen een selfieplek.
Prima dat die bunker blijft staan, maar kunnen we dan ook ff eerlijk zijn over wat “verzet” was — niet alleen één witte held met een good story, maar ook arbeiders, vrouwen, migranten en mensen die later weer doodleuk in het naoorlogse establishment zijn weggezet. En ja: maak ’m gratis toegankelijk en betaal het beheer uit toeristen-/vastgoedgeld aan die boulevard, niet weer “geen budget” terwijl de hotels daar cashen, oh ja want geschiedenis is alleen belangrijk als het zichzelf terugverdient zeker.
In de praktijk hoop ik vooral dat ze het meteen koppelen aan scholen en lokale gidsen, want anders wordt het zo’n “oh ja leuk” ding waar je langsloopt met een ijsje en niemand meer weet wat er nou precies gebeurde op dat strand. en maak het een beetje hufterproof: goede verlichting, camera erbij en af en toe handhaving, scheelt weer gezeur achteraf.