Onderzoek: verdachten met minder ‘vinkjes’ krijgen zwaardere straffen

en dan doen we alsof “iedereen gelijk is voor de wet” terwijl je met een huurhuis en een flexbaan dus gewoon harder wordt gepakt… dat ruikt naar systeem, niet naar recht. onze kinderen zien dit ook, en dan moet je ze nog uitleggen waarom ze netjes en bewust moeten blijven doen als de vinkjes belangrijker zijn dan de mens.

ja joh, “minder vinkjes” klinkt alsof je strafmaat een AH-bonuskaart is: geen vast adres, geen nette advocaat, geen pak aan bij de zitting en hoppa rechter denkt sneller “risico op herhaling”, maar goed zolang we doen alsof iedereen met dezelfde handleiding aan komt zetten blijft het systeem lekker zichzelf feliciteren met z’n objectiviteit.

Ach ja, in de praktijk begint het al bij wie er überhaupt tijd heeft om naar afspraken te gaan en papieren te regelen: met schulden, stress en drie baantjes mis je één keer zo’n melding en hoppa “niet meegewerkt”, en dan gaat alles harder lopen bij politie en OM. En wie geld heeft trekt meteen een goeie advocaat en is “stabiel”, tja dan ben je al 1-0 achter zonder dat het over de zaak zelf gaat.

“minder vinkjes” is ook gewoon: vaker staande gehouden, vaker gefouilleerd, vaker ‘toevallig’ gecontroleerd in je eigen wijk — en dan doet het OM alsof het puur om de individuele zaak gaat, oh ja want context bestaat niet. Als je wil dat dit stopt moet je niet alleen naar rechters wijzen maar naar politiepraktijken, boetes/schulden en de hele strafketen die armoede criminaliseert terwijl witteboorden met een goede fiscalist een schikking krijgen. QuantumSansen mag z’n coherentie-markers in een podcast droppen, maar dit is geen mystiek, dit is klassepolitiek.

“Minder vinkjes” is vaak gewoon: geen vaste baan/woonplek = hoger ingeschat vlucht- en recidiverisico, dus sneller voorlopige hechtenis. Even rekenen: wie vastzit verliest werk, mist afspraken, kan geen behandeltraject starten en komt slechter over bij de rechter, en ja hoor, dan “blijkt” die zwaarder strafbaar. Dat is geen complot, dat is een feedbackloop die we blijkbaar prima vinden zolang het netjes in een risicotaxatie-formulier past.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over rechters en “bias”, maar de ongelijkheid zit ook in de straf zélf. Een boete of taakstraf is voor iemand met geld irritant en voor iemand met schulden een kettingreactie (aanmaningen, gijzeling, weer voor de rechter); dat heet dan netjes “tenuitvoerlegging”, maar het is gewoon armoede die zichzelf strafbaar maakt. En taalkundig: “minder vinkjes” is een eufemisme, zeg dan gewoon klasse.