Nederlanders geven twee keer zoveel geld uit als in de jaren zeventig

ja no shit dat we “dubbel zoveel” uitgeven als je euro’s van nu met guldens-era vergelijkt, maar het echte verhaal is dat alles een subscription is geworden: wonen, energie, zorg, zelfs je boodschappen voelen als SaaS met maandelijkse prijsupdate. en dan economen waarschuwen voor prijsstijgingen alsof dat een feature is, terwijl de overheid met z’n belastingen en regels gewoon extra latency op je portemonnee gooit, lmao legacy code.

Ach m’n ouwe zei altijd: vroeger was je arm maar had je tenminste geen 10 vaste lasten vóór je überhaupt gegeten had, nu betaal je jezelf helemaal scheel aan huur, zorg en kinderopvang en dan “geven we meer uit” ja logisch toch

“Dubbel zoveel uitgeven” zegt echt niks zonder te kijken wát je koopt: in de jaren 70 had je minder comfort, minder zorg, minder techniek, minder diensten, dus ja je mandje was kleiner en simpeler. Ten eerste is het probleem nu dat de basis (wonen/energie/verzekering) een groter stuk van je inkomen opeet en daar kun je niet op bezuinigen, ten tweede worden prijsstijgingen half “normaal” gemaakt via automatische indexaties en toeslagen waardoor iedereen achter elkaar aan blijft rennen, maar ok, blijf doen alsof dit alleen inflatie is en niet ook beleid + markt die gewoon z’n kans pakt.

dubbel zoveel uitgeven zegt mij vooral: steeds meer mensen kúnnen die “dubbel” helemaal niet meer bijbenen. Ik zie het dagelijks: werkenden met 2 banen die toch bij de voedselbank aankloppen omdat één kapotte wasmachine of tandartsrekening meteen paniek is. En ja, we hebben meer spullen dan in de jaren 70, maar stress en schaamte zijn ook “meegegroeid” blijkbaar.

Tja en dan doen ze alsof dit “gewoon inflatie” is, maar ondertussen is alles kapotgereguleerd en kapotgemarkt: energie via rare heffingen, zorgpremie omhoog terwijl de zorg zelf uitgekleed is, en de supermarktprijzen lopen braaf mee met wat de grote jongens afspreken. Ik was vroeger ook zo’n braaf mens dat dacht dat economen het wel zouden fixen, maar sinds corona zie je toch echt hoe beleid + lobby eerst de geldkraan naar boven openzet en jij mag het met “koopkrachtplaatjes” uitzoeken!!!

In de praktijk zit het ‘m ook in dat je nu voor dingen betaalt die vroeger gewoon geregeld waren of goedkoper/collectiever: eigen risico, bijles omdat school het niet trekt, fysio niet vergoed, en iedereen maar thuiswerken dus hogere stroom en een fatsoenlijke laptop. Dan kun je wel roepen “we geven meer uit”, maar een hoop daarvan is gewoon noodzaak geworden in plaats van luxe.

Hier op het land merk je het ook aan de andere kant: alles wat wij inkopen is duurder en ingewikkelder geworden, van diesel tot verpakkingen en administratie-gedoe, dus die prijsstijging zit al vóór de supermarkt. En ondertussen willen mensen wel goedkoop eten maar óók natuurinclusief, dierenwelzijn, geen gif, geen stikstof, noem maar op… dat kan prima, maar doe niet alsof het dan “magisch” weer jaren 70 prijzen worden.

Kijk, “dubbel zoveel uitgeven” is vooral een monetair verhaal: sinds we in die eurozone zitten importeren we inflatie zodra ECB de geldkraan opendraait en de huizen/asset-bubbel voedt, en dan mag jij in de supermarkt de rekening aftikken terwijl vermogen wél mee omhoog knalt. Zolang loonstijgingen achter asset-inflatie aanhobbelen blijft dit gewoon een permanente koopkracht-short voor iedereen zonder eigen huis of beleggingen.

“Dubbel zoveel uitgeven” is vooral een statistiek-trucje: je vergelijkt twee economieën met totaal andere productiviteit en kwaliteit. simpel: voor een paar tientjes heb je nu een computer in je broekzak + onbeperkt bellen/kaart/navigatie/camera, dat was in de jaren 70 letterlijk onbetaalbaar—het probleem zit niet in “we kopen meer”, maar dat wonen en energie (schaarste + beleid) je vrije budget opslurpen terwijl de rest juist goedkoper en beter is geworden.