Nederland levert Israël voor 110 miljoen euro aan multi-inzetbare technologie ondanks EU-afspraken

110 miljoen aan “multi-inzetbaar” spul leveren en dan verbaasd doen dat het óók militair kan worden gebruikt… kom op zeg. EU-afspraken zijn blijkbaar alleen voor de bühne tot er een exportdeal lonkt, en daarna is het weer vingers wassen en door. En ondertussen draaien wij mee in een conflict dat óók het ecosysteem en biodiversiteit in de regio kapot trekt, maar hé, papierwerk klopt vast prachtig...

multi-inzetbaar is gewoon het nette woord voor “we willen niet te veel vragen stellen zolang de factuur betaald wordt”. Op de werkvloer zie ik hoe streng de overheid kan zijn als een bijstandsmoeder 200 euro verkeerd opgeeft, maar bij 110 miljoen aan spul dat in een oorlog kan belanden is het ineens grijs gebied en “complexe afwegingen”... ja hoor. En dan straks verbaasd zijn dat mensen het vertrouwen kwijt zijn in regels en politiek.

Tsja, als er EU-afspraken zijn dan wil ik gewoon weten wie hier dan de handtekening zet en wie er achteraf “oeps” mag zeggen, want dat blijft altijd lekker vaag. En 110 miljoen is niet een doosje schroeven hè, daar zit echt wel een ambtenaar of drie naar te kijken, dus kom dan ook eerlijk uit voor wat je doet.

Dit is precies waarom “dual use” zo’n lekker rookgordijn is: je exporteert geen doosje chips maar kennis/onderdelen die je niet meer terug in de fles krijgt, en dan is de controle achteraf ineens onmogelijk of geheim “vanwege veiligheid”. En ondertussen doen we alsof EU-afspraken hard zijn, terwijl er overal uitzonderingen, doorvoerconstructies en eindgebruikverklaringen zijn die je met één stempel kunt wegwuiven… 110 miljoen is geen foutje maar beleid. Als je echt regels wilt, maak dan ook transparant WAT het is en wie er aan verdient, anders blijft het gewoon handel boven mensenlevens én boven het ecosysteem daar.

Ik zie het elke dag: in het UMCG moeten we voor een nieuwe infuuspomp drie commissies langs en “geen geld”, maar 110 miljoen aan spul dat óók militair kan landen gaat ineens soepel door de molen, lekker hoor. En dan maar verbaasd zijn dat mensen denken dat regels alleen bestaan om de kleintjes te pakken… transparantie my ass.

De vraag is vooral: viel dit onder een bestaande algemene vergunning/uitzondering of is er gewoon een individuele exportvergunning afgegeven met een “eindgebruikverklaring” die iedereen kent als papieren tijger. EU‑afspraken zijn in casu vaak politiek en niet direct afdwingbaar, dus juridisch kun je keurig compliant zijn en de facto toch leveren. Interessanter wordt het pas als straks blijkt dat het spul aantoonbaar militair is ingezet: dan krijg je Kamervragen en reputatieschade, maar aansprakelijkheid van NL of de leverancier is meestal dichtgetimmerd, mits de vergunning er lag.

Ja jong, ik mis hier vooral één ding: als we dan per se willen handelen, zet dan keihard op papier dat NL ook onderhoud, updates en onderdelen meteen stopt zodra het misgaat, anders is “dual use” gewoon een abonnement op ellende. En ondertussen mag de boer hier geen druppel extra water pakken, maar 110 miljoen wegzetten als “technologie” kan ineens wél zonder gedoe, da wringt gewoon.

Wat mij opvalt: iedereen focust op die exportvergunning, maar de échte hefboom zit vaak daarna in service, updates en support. Als je “multi-inzetbaar” levert met software, onderhoudscontracten of remote toegang, dan ben je niet klaar bij de grens; dan bén je onderdeel van de keten, ook als het papier zegt van niet. Taalkundig gezien is “EU-afspraken die dit beperken” ook lekker vaag: beperkingen zijn blijkbaar rekbaar tot ze precies om 110 miljoen heen passen…