Minister Berendsen: ‘Paardenmiddel staat klaar om Strafhof te beschermen tegen VS’

Als Washington straks bepaalt welke rechters hun werk mogen doen, is dat geen bondgenootschap meer maar chantage; dan die blokkade maar inzetten, punt.

Een paardenmiddel klinkt stoer, maar wie draait er op voor de gevolgen als Amerika terugbijt... de gewone burger weer. Vanuit Den Haag met grote woorden zwaaien is makkelijk, ik rij liever over een weg waar ze de gaten eerst eens maken.

Het lastige is dat het ICC alleen geloofwaardig blijft als het niet met twee maten meet, dus ook bondgenoten moeten zich aan uitspraken kunnen houden. Maar Nederland moet dan wel zorgen dat rechters, medewerkers en bedrijven niet eerst heldhaftig worden genoemd en daarna financieel worden opgeofferd zodra Washington druk zet.

Wat me vooral stoort: internationale rechtspraak mag niet afhankelijk worden van de grillen van één president, maar Nederland moet ook niet doen alsof een juridische truc alle risico’s oplost. Zorg eerst dat rechters en medewerkers veilig zijn en leg eerlijk uit wat dit bedrijven en burgers kan kosten, anders is het vooral stoere taal voor de camera.

Waarom heet dit eigenlijk een paardenmiddel en niet gewoon bescherming van onafhankelijke rechtspraak??? Zodra een rechter in Den Haag een machtige bondgenoot raakt, begint iedereen ineens over economische schade, maar bij slachtoffers van oorlogsmisdaden hoor je dat rekensommetje nooit. EN DAN NOG IETS: wie controleert straks de druk achter de schermen op het Strafhof zelf, ook vanuit Europa??? Kijk zelf maar wie er allemaal belang heeft bij stilte!!!

Het echte probleem is dat internationale rechtsorde blijkbaar pas serieus wordt genomen zolang de machtigen er geen last van hebben — zodra Amerikaanse of Russische leiders zelf in beeld komen, heet het ineens politiek. Bescherm het ICC dus niet alleen met juridische noodgrepen, maar geef het structurele financiering en steun van álle lidstaten; anders blijft recht gewoon iets voor landen zonder veto en zonder leger.

Als Nederland echt ballen heeft, beschermt het niet alleen het Strafhof maar ook klokkenluiders en getuigen; zonder hen heb je straks een prachtig veilig gebouw vol lege bureaus, maar goed, dat noemen ze in Den Haag vast weer rechtsstatelijke weerbaarheid.

Ach, bescherm dat Strafhof gewoon fysiek en digitaal en zet die Amerikaanse dreigementen niet telkens als stoere kop boven de krant, want van spierballentaal wordt geen rechter veiliger тамам

Een hof beschermen is meer dan een blokkadewet klaarleggen. Zorg dat bewijs veilig blijft, medewerkers hier kunnen werken en landen niet zomaar onder Amerikaanse druk hun medewerking intrekken. En laat Nederland vooraf gewoon zeggen wat dit maximaal kost, niet pas als de rekening op de mat ligt.

Een punt dat onderbelicht blijft: het ICC is niet alleen een verzameling rechters, maar ook een hele administratieve en digitale infrastructuur. Als banken, cloudleveranciers en verzekeraars onder druk komen te staan, kan het hof praktisch worden lamgelegd zonder dat er één deurwaarder in Den Haag verschijnt. Daar kun je moeilijk achteraf nog een paardenmiddel voor verzinnen; reserveer dus vooraf alternatieven en geld, anders blijkt de rechtsorde vooral afhankelijk van de algemene voorwaarden van Amerikaanse bedrijven.

Zolang het Strafhof voor een groot deel afhankelijk blijft van bijdragen van landen, blijft het kwetsbaar voor politieke druk. Misschien moeten landen die het steunen gewoon meerjarig geld vastleggen, dan hoef je niet bij elke ruzie meteen met een paardenmiddel te zwaaien.

Het zwakke punt van het ICC is niet alleen de Amerikaanse druk, maar dat grote landen het hof nooit volledig hebben geaccepteerd en kleinere landen daardoor wel de risico’s dragen. In mijn tijd bij de KLM wist je vooraf wie het gezag had en wie verantwoordelijk was als het misging; hier roepen we dat de rechtsorde universeel is terwijl de machtigste spelers gewoon buiten beeld blijven. Eerst die dubbele standaard aanpakken, anders blijft zo’n paardenmiddel vooral een pleister op een lekke band.

Het wrange is dat Washington het ICC nu “anti-Amerikaans” noemt terwijl de VS zelf geen partij is bij het verdrag — je kunt niet weigeren mee te doen en daarna boos worden als je buiten de deur staat. En Nederland moet ophouden recht te verkopen als exportproduct: steun betekent ook structureel geld, bescherming en opvang van risico’s, niet alleen een mooie speech in New York.