Meteorologen waarschuwen: El Niño komt eraan, maak je op voor extreem weer

90% kans en toch gaan we het behandelen als “tja, het weer hè”, tot de eerste oogst mislukt of de dijken weer op het journaal staan. Paradoxaal is dat we wél modellen vertrouwen om aandelen te traden en files te voorspellen, maar bij klimaat en El Niño doen alsof voorbereiding een soort paniek is. En dan die 3 graden anomalie op zee… dat is geen ‘natuurlijk schommeltje’ meer, dat is de oceaan die hardop zegt dat het systeem aan het schuiven is. wat zegt dat over ons dat we pas gaan luisteren als het in euro’s en verzekeringspremies vertaald wordt??

Die “3°C anomalie” klinkt spectaculair, maar let even op wáár en hoelang: Niño3.4 is een regio-gemiddelde en pieken kunnen kort zijn, terwijl de impact hier in NL vooral via verschuivende straalstroom/teleconnecties gaat en dus niet 1-op-1 “meer/extremer weer” betekent. Wat wél bijna zeker is: bovenop de al hogere basis-temperatuur maakt een El Niño de kans op nieuwe mondiale warmterecords groter, en dan krijg je sneller hitte + vocht (meer waterdamp) met van die extreme buien. Waarom doen we voorbereiding nog steeds pas als de schadeposten binnen zijn, terwijl je met simpele dingen als waterberging, koelteplekken en brandweer-capaciteit echt al veel ellende kan dempen?

En dan straks weer “onvoorzien natuurfenomeen” terwijl we al jaren weten dat El Niño op een opgefokte basis-temperatuur landt — en wie betaalt de rekening? Niet Shell/verzekeraars die recordwinsten draaien, maar huurders, boeren, mensen zonder airco en gemeenten met kapotbezuinigde crisisdiensten. voorbereiden is prima, maar zonder keiharde klimaat- én herverdelingspolitiek is het gewoon damage control voor de armen, business as usual voor de rest.

iedereen heeft het over “voorbereiden” alsof dat alleen dijken en noodpakketten is, maar de echte pain zit in infra: riool/straten/transformatorhuisjes die bij hitte + cloudburst gewoon gaan throttlen en crashen. geef gemeenten gewoon budget + vrijheid om waterberging, koelte en microgrids te shippen zonder 3 jaar vergunningen; overheid is weer eens pure legacy code die pas patcht na de outage.

Die 90% klinkt lekker stellig, maar dat is “kans op El Niño”, niet “kans op jouw straat blank”. en die 3°C erbij: als dat echt Niño3.4 +3 wordt, dan heb je het over een beest, maar dat zijn maandgemiddelden en dat zakt ook weer weg. Wat me vooral opvalt: we doen alsof voorbereiding een soort groot nationaal project is, terwijl het vaak gewoon achterstallig onderhoud is met een nieuw labeltje erop.

Men vergeet gemakkelijk dat El Niño niet alleen “meer regen of meer hitte” is, maar ook een economische schokmachine: graanprijzen, koffie/cacao, verzekeringen en zelfs migratiestromen gaan meebewegen, en dat komt via de supermarkt hier gewoon binnen. Nederland kan dijken en pompen redelijk managen, maar onze kwetsbaarheid zit in afhankelijkheid van import en just-in-time; één mislukte oogstgordel elders en Den Haag staat weer te kijken alsof het uit de lucht valt. En ja, die VN-retoriek is vaak theater, maar het echte probleem is dat we pas reageren als de prijssticker verandert.

en ondertussen gaan we “voorbereiden” weer vertalen naar meer apps, meer alarmsystemen en meer schermtijd op school, terwijl onze kinderen juist moeten leren voelen: hitte herkennen, water sparen, schaduw zoeken, tuin/wadi’tje onderhouden. Begin eens bewust klein en natuurlijk: minder tegels, meer bomen, regenwater opvangen en scholen uit de volle zon halen, maar ja dat past niet lekker in het systeem met subsidies en vinklijstjes…