Luisterverhaal op zondag: Op bezoek in de Inrichting Stelselmatige Daders voor vrouwen

35-40 vrouwen in “de enige” ISD-afdeling en dan verbaasd zijn dat niet iedereen staat te springen om therapie: je zet behandeling in een setting die per definitie dwang en controle ademt, dan voelt het dus als extra straf ja. En die recidivecijfers (55 naar 28) klinken leuk voor de brochure, maar zonder te zeggen wie uitvalt, wie overgeplaatst wordt en wie “succesvol” heet omdat ze gewoon langer vastzitten, is het vooral marketing, maar ok. Als je echt wil dat dit werkt, geef dan na vrijlating dezelfde intensiteit aan zorg/huisvesting/verslavingshulp, anders is het weer: binnen netjes, buiten vallen ze door elk gat.

Ik merk dat bij dit soort afdelingen iedereen meteen op “dwang” focust, maar die vrouwen zijn vaak al jaren in pure overlevingsstand, dan voelt elke hulp als een aanval op je controle. Als je trauma open trekt in een gevangenis en daarna ga je weer de wereld in met nul veilige kring om je heen, dan knalt die oude energie zo weer terug en ga je precies doen wat je altijd deed. Misschien is de echte vraag: wie vangt ze op als ze eindelijk eens wél iets durven voelen?

Weer zo’n “pilotje” dat dan in 2022 open gaat en nu al als succes verkocht wordt met 55% naar 28%… op een clubje van 35-40 vrouwen, dat is statistiek voor in de folder, niet voor beleid. En wat kost dat hele circus met forensisch psychiaters, VRS-scores, multidisciplinair team en maximale beveiliging eigenlijk per plek, €250.000 per jaar? Zet dat eens naast wat je aan winkeldiefstal/overlast bespaart, want ik zie vooral extra lagen personeel en vergaderuurtjes. En als er “chronisch tekort” is, waarom bouwen we dan een model dat juist nóg meer schaars personeel vreet, typisch Nederland.

Wat mij opvalt: iedereen heeft het over dwang en cijfers, maar niemand over wat er met die kinderen gebeurt; een hoop van die vrouwen zijn moeder en als je trauma “aanpakt” terwijl je ondertussen bezoekregelingen, jeugdzorg en schuldhulp langs elkaar heen laat lopen, dan kweek je vooral paniek en sabotage. En taalkundig: “veelplegers” is zo’n lekker neutraal woord, maar het maakt van mensen meteen een categorie; noem gewoon wat er speelt (verslaving, geweld, diefstal), dan kun je er tenminste eerlijk over praten.

ach ja, ik werk in de supermarkt hier en je ziet ze soms na vrijlating weer terug: geen ID, geen geld, meteen ruzie bij de zelfscan en dan belt iedereen “beveiliging” alsof dat het oplost. als je ze buiten niet gelijk helpt met hele simpele dingen (adres, zorg, schulden), dan kun je binnen nog zoveel therapie doen maar dan staan ze binnen een week weer bij ons te jatten.

die 28% recidive kan best kloppen, maar ik mis één ding: er moet ook gewoon recht gedaan worden aan de slachtoffers, al is het “maar” die buurvrouw die al tien keer haar fiets kwijt is. hulp geven prima, maar pas als er ook echt grenzen zijn en nazorg niet vrijblijvend is, anders blijft het dweilen met de kraan open.

Wederom zo’n afdeling waar iedereen het heeft over therapie en trauma, maar niemand over de simpele rekensom na vrijlating: schuld, boetes, CJIB, eigen risico, geen woning. Dan kan je binnen 3 jaar “behandelen”, maar buiten ligt er meteen €10.000 aan ellende op de mat en hup, terug naar diefstal/gedoe. En die 28% recidive: tellen ze ook mee als iemand 6 maanden in een kliniek “vrijwillig” zit of is dat dan ineens geen recidive meer, handig boekhouden hoor.