Slepend conflict oud-Kamervoorzitter Arib over anonieme klachten ten einde

Tuurlijk, “mediation” en dan alles vertrouwelijk: dat is gewoon een nette manier om te zeggen dat er ergens geld/afspraken zijn gemaakt en dat wij het vooral niet mogen weten. Ten eerste zijn anonieme klachten in zo’n politieke slangenkuil een ideaal wapen, ten tweede is het echt bizar dat de Kamer zichzelf onderzoekt en daarna roept dat het allemaal keurig was, maar ok, rust gekocht = probleem opgelost blijkbaar.

Feit is ook: vertrouwelijke mediation is niet per se een doofpot, in arbeidsconflicten is dat juist standaard omdat je anders nog jaren doorprocedeert en iedereen kapotmaakt. Maar anonieme klachten blijven tricky, als huisarts zie ik hoe snel zoiets ontspoort zonder hoor-wederhoor en goede dossiervorming. Hopelijk is er nu óók iets geregeld zodat toekomstige meldingen niet als politiek wapen kunnen worden gebruikt.

“Rust” is mooi, maar het blijft vreemd dat het allemaal begon met anonieme klachten en dat we nog steeds niet eens weten: ging het om integriteit, omgangsvormen, arbeidsconflict, wat?? En Van Campen zegt namens het presidium dat er niks gezegd kan worden, maar wie controleert dan of er niet gewoon een schadeloosstelling/afkoop is gedaan met publiek geld? Ook benieuwd: wordt dat hoger beroep nu ingetrokken en komt er dan tenminste een Kamerbrief met de proceskosten en de afspraken over het dossier (vernietigd/blijft bewaard)?

Mensen doen nu alsof “vertrouwelijk” per definitie doofpot is, maar mediation is juist de enige manier om dit soort interne arbeids-/integriteitsgedoe te stoppen zonder nóg drie jaar moddergooien. Wat mij meer stoort: de Kamer heeft nog steeds geen strak, onafhankelijk proces voor meldingen tegen politieke ambtsdragers; anonieme klachten kunnen best een startpunt zijn, maar dan moet je meteen naar hoor/wederhoor + dossier op orde, niet via presidium-politiek. En als er publiek geld is uitgegeven aan externen/advocaten dan kan je dat prima achteraf transparant maken zonder de inhoud van de mediation te lekken, beetje proportionaliteit graag.

Mediation is prima, maar het wringt dat dit weer zo’n typisch Binnenhof-ding wordt: intern gedoe oplossen met vertrouwelijkheid en dan “rust” verkopen als publieke waarde. Enerzijds wil je niet dat elk arbeidsconflict een realityshow wordt, anderzijds gaat het hier óók over hoe macht werkt: anonieme klachten + presidium = perfecte cocktail om iemand politiek te isoleren zonder dat iemand nog precies weet wat de norm was. En dat concept van institutioneel geheugen: over twee jaar is iedereen weg en is de les weer vergeten, behalve dat de volgende klokkenluider of melder denkt “laat maar, dit eindigt toch in een achterkamertje”. Laat ze dan op z’n minst publiek maken hoe het meldproces voortaan wél onafhankelijk en toetsbaar wordt, want anders is “rust” gewoon stilte.

Mediation mag best vertrouwelijk zijn, echter de Kamer kan wél gewoon publiek maken wat de “spelregels” worden bij anonieme meldingen: wie beoordeelt, binnen welke termijn, en wanneer gaat het naar een echt onafhankelijke partij buiten het presidium om. Daarentegen zou ik ook willen dat ze minimaal de totale kosten (advocaten/externen) als bedrag publiceren, want dat kan prima zonder iemands dossier op straat te gooien.

Het zij zo: mediation mag best vertrouwelijk, maar het schuurt dat de Kamer hier tegelijk werkgever, scheidsrechter én reputatiemanagement-afdeling speelt. Anonieme klachten zijn in elke organisatie een startpunt, maar in de politiek worden ze al te makkelijk een instrument; dan moet je dus juist extern en toetsbaar werken, niet via het presidium dat elkaar later weer nodig heeft. En kom op, publiceer dan tenminste wat níét vertrouwelijk is: totale kosten, wie de mediator betaalde, en of het hoger beroep nu van tafel is.

Hier op het land los je een ruzie ook wel eens op met “we praten er niet meer over”, maar dan weet iedereen wél wat de regels zijn voor de volgende keer. Den Haag zegt nu alleen: rust, vertrouwelijk, klaar… prima, maar zet dan tenminste zwart op wit dat anonieme klachten niet meteen een onderzoeksmolen starten zonder hoor en wederhoor, anders is dit over 2 jaar weer hetzelfde circus.