KLM moet flink op de schop en daarbij wordt ook het doemscenario – alle macht naar Parijs – niet geschuwd

KLM moet geen speelbal van Parijs worden. Maar zonder harde sanering blijft het staatsgeld in een bodemloze put verdwijnen. Eerst orde op zaken, dan pas weer mooie praatjes over nationale trots.

Alle macht naar Parijs klinkt lekker dramatisch, maar de echte vraag is wie straks de rekening van Schiphol en al die politieke eisen betaalt. Je kan een bedrijf niet tegelijk laten krimpen, groeien én als nationaal visitekaartje gebruiken... dat is ook gewoon slecht timmeren.

Het grootste probleem lijkt me dat KLM al jaren door iedereen als strategisch bezit wordt behandeld, behalve door de mensen die er daadwerkelijk een strategie voor hebben; zo wordt een luchtvaartmaatschappij vanzelf een duur familiebedrijf met 28 aandeelhouders en niemand aan het stuur.

Tja, iedereen praat over Parijs maar niemand over de reiziger die straks voor elke vlucht meer gaat betalen door al die heffingen en regels. In de cabine moeten we zuinig rijden, bovenin vliegen de miljoenen gewoon weg...

Men vergeet gemakkelijk dat een luchtvaartmaatschappij geen verzameling losse bedrijfsonderdelen is. Juist vracht, onderhoud en grondafhandeling houden het netwerk weerbaar; verkoop je die onderdelen, dan boek je vandaag een opbrengst en koop je morgen afhankelijkheid terug tegen een hogere prijs. De vraag is dus niet alleen hoe KLM goedkoper wordt, maar welke kennis en capaciteit Nederland over vijf jaar nog zelf bezit.

Wat mij vooral opvalt: bij elke reorganisatie wordt gevraagd om vertrouwen, maar ondertussen weet niemand wat dat concreet betekent voor vluchten vanaf Schiphol of voor banen in Nederland. Mijn kinderen vliegen echt niet minder duur omdat er straks nóg een bestuurslaag verdwijnt.

Wat in dit soort plannen vaak onderbelicht blijft: KLM verkoopt niet alleen stoelen, maar ook bereikbaarheid voor Nederlandse bedrijven, kennis en onderhoudsexpertise. Als je vracht, techniek en grondafhandeling losknipt voor een snelle balanswinst, kan de rekening later hoger uitvallen door afhankelijkheid van externe partijen en minder controle; efficiëntie prima, maar kapitaal uit het bedrijf trekken is geen strategie.

Wat vaak wordt vergeten is dat een hubmaatschappij ook waarde heeft voor de economie buiten Schiphol, maar die waarde staat niet netjes op de balans. Aan de andere kant moet KLM wel gewoon kunnen uitleggen welke routes en activiteiten dat belang echt dragen, anders blijft het vooral een duur sentiment.

Die 8 procent winstmarge klinkt als een natuurwet, maar het is gewoon een afspraak van de holding. Bij een bedrijf met geopolitieke omwegen, dure slots en een netwerkfunctie kun je niet doen alsof elke euro kostenoverschrijding wanbeleid is. Even rekenen: als KLM straks alleen nog de lucratieve routes houdt en de rest aan Parijs overlaat, is de marge misschien gered maar het bedrijf waarvoor Nederland offers brengt verdwenen.