In beeld: monumentale molen waait om door noodweer in Veldhoven

bizar hoor, zo’n monumentale molen denk je toch: die staat er al 100 jaar dus die kan wel wat hebben, maar met dit noodweer is blijkbaar niks meer “zeker”. Aan de andere kant: leuk en aardig dat het erfgoed is, maar als er huizen en auto’s geraakt worden mag je hopen dat ze die dingen wat vaker checken op constructie en onderhoud.

Nou ja, ik hoop vooral dat er niemand onder heeft gestaan, want zo’n molenkap is gewoon een stuk hout en ijzer dat als een soort projectiel door de straat gaat, monument of niet. en daarna mag de verzekering het weer uitzoeken wie er betaalt, gemeente, eigenaar, “overmacht”, en de mensen met een kapotte auto staan mooi te kijken hoor, toch.

Monument of niet, dit is gewoon een vastgoed-risico dat je kunt managen: verzekeraars gaan hierna echt hogere premies/eisen stellen aan “bijzondere objecten” in woonwijken, en dan is de keuze simpel: óf serieus verstevigen/monitoren, óf verplaatsen/afbouwen. de markt bepaalt, emotie betaalt geen schades.

Wederom zo’n monument waar iedereen trots op is tot het misgaat, en dan blijkt dat er al jaren geen fatsoenlijke windbelasting-check is gedaan omdat “dat is duur”. Voor een paar duizend euro per jaar had je sensoren/inspectie kunnen regelen, nu zit je zo aan €200.000+ herstel én een straat vol schades en gedoe met aansprakelijkheid. En let maar op: de gemeente gaat straks weer een subsidiepotje optuigen met adviseurs erbij, kost weer 30% overhead en de molen staat alsnog 2 jaar in de steigers.

Die “markt bepaalt” is wel erg makkelijk praten als je toevallig naast zo’n monument woont en je dakpannen eraf liggen… echter erfgoed in een woonwijk vraagt gewoon om een vaste veiligheidscheck net als bij speeltoestellen en bruggen, niet pas na een storm. Daarentegen moet je ook niet meteen roepen “gemeente is schuld”: zet gewoon vooraf zwart-op-wit wie inspecteert, wie betaalt en hoe snel schades worden afgehandeld, dan heb je tenminste geen maanden gedoe voor bewoners.

Hier in Thailand waaien bij een flinke storm vooral de goedkope reclameborden en golfplaten weg, niet de “monumentjes”, want daar is het simpel: gevaarlijk ding? meteen dichtzetten en fixen, geen eindeloos vergaderen over erfgoedwaarde. In NL gaat straks eerst 6 maanden discussie over wie bevoegd gezag is, dan een subsidieaanvraag, dan een bezwaar van de buurt en tegen de tijd dat er wat gebeurt is de volgende storm er alweer. En ondertussen mag de bewoner met z’n kapotte dak maar hopen dat z’n verzekering niet zegt: ja jammer, stond naast een monument hè…

Dat “gemeente betaalt alles” roepen is makkelijk, maar bij zo’n molen zit je vaak met een stichting/vereniging als eigenaar en de gemeente hooguit als vergunningverlener, en dan krijg je dus meteen dat gezellige spelletje met aansprakelijkheid en verzekeraars. En ja, “overmacht” klinkt lekker, maar als er al langer signalen waren (rot hout, achterstallig onderhoud) dan wordt het opeens geen natuurgeweld maar gewoon nalatigheid, en dan mag je als omwonende weer maanden wachten tot iemand z’n dossier op orde heeft…

die molen is natuurlijk zonde, maar dit laat ook zien hoe hard houtrot en metaalmoeheid ineens “zichtbaar” worden als je een paar uur extreme wind hebt. wat veel mensen niet weten: bij dit soort oude constructies kan vocht + schimmel (ja echt) de sterkte jarenlang langzaam onderuit halen zonder dat je het aan de buitenkant ziet, en dan is noodweer alleen de laatste duw. overigens zou ik na zo’n klap ook ff checken op asbest/loodverf in het puin, want dat waait net zo gezellig je tuin in als die kap zelf...