Hoe migratie de Nederlandse identiteit allang heeft veranderd

Die “grens” vervaagt al decennia, alleen blijven we doen alsof er één vaste Nederlandse identiteit in een vitrine ligt en iedereen daar netjes omheen moet lopen. Het echte probleem is de UX van het debat: alles wordt een wij/zij-knopje, terwijl mensen gewoon hybride zijn en je beleid, onderwijs en inburgering daar totaal niet op ontworpen zijn.

die “Nederlandse identiteit” wordt altijd pas een probleem zodra mensen met een migratieachtergrond óók aanspraak maken op macht — banen, woningen, media, politiek — want diversiteit is prima als je daarna weer gewoon onderaan de loonladder blijft, right? en ondertussen blijven we doen alsof het om cultuur gaat terwijl het vooral over wie mag meedelen in welvaart gaat — oh ja want kapitalisme is natuurlijk neutraal en “kleurblind”...

Dat “meer dan de helft heeft migratieachtergrond” wordt in dit soort stukken vaak te groot gemaakt: CBS telt ook 2e generatie en mensen met één ouder uit België/Duitsland mee, dat is iets anders dan “geen meerderheid meer”. Identiteit verandert sowieso, maar het schuurt vooral waar instituties achterlopen: scholen, werkgevers, woningcorporaties die nog steeds doen alsof iedereen dezelfde start heeft. En eerlijk: als je het echt over “post-identiteit” wil hebben, hoe ga je dan om met keiharde segregatie in wijken en op scholen die we zelf in stand houden?

Ik zie het op de werkvloer: “identiteit” wordt pas spannend als iemand met accent óók gewoon de leiding pakt of zegt dat-ie geen kerst wil ruilen maar wél Suikerfeest vrij wil, en dan ineens is het allemaal gedoe. En eerlijk, als je mensen 6 maanden laat wachten op GGZ of geen fatsoenlijke woning biedt, ga je die frustratie nooit oplossen met weer een debatje over wie “echt” Nederlands is. Geef mensen stabiliteit en respect, dan mengt het vanzelf veel relaxter.

Dat “post-identiteit” klinkt lekker hip, maar de staat doet allang keiharde identiteits-politiek via paspoortregels, gezinshereniging, naturalisatie-eisen en zelfs welke feestdagen je vrij krijgt. Je kan wel roepen dat “de grens vervaagt”, maar in de praktijk trekken we ’m administratief juist steeds strakker en dan zijn mensen verbaasd dat je parallelle werelden krijgt. En die CBS-cijfers: migratieachtergrond is een statistische categorie, geen cultuurdiagnose; stop met doen alsof je op basis daarvan iets zinnigs kan zeggen over “de Nederlander”. Integratie werkt vooral als je instituties normaal laat functioneren (school, woning, werk) en niet als je elke vier jaar een nieuw symbolisch inburgeringsritueel verzint.