Halsema wil dat ‘te complexe’ gemeente Amsterdam ‘fundamenteel’ anders gaat werken

helemaal eens met AishaDH: “één loket” wordt in de praktijk vaak een extra laag, een extra laag, bovenop dezelfde verkokerde organisatie. ik heb ooit met een kennis meegezeten bij een simpele vergunning/melding (dakkapel + burenruzie): online was het “ingediend”, maar daarna begon het pingpongen tussen stadsdeel, centrale club en weer terug, iedereen vroeg om net andere pdf’jes en niemand durfde een knoop door te hakken omdat het mandaat overal nét ophoudt. Enerzijds is minder management en meer digitalisering logisch, anderzijds als je niet keihard standaardiseert en uitzonderingen schrapt, dan digitaliseer je vooral de chaos en verdwijnt de balie waar nog een mens zat die kon zeggen: oké, dit is wat we nú gaan doen. En dat ziekteverzuim: je kunt yogalessen inkopen tot je blauw ziet, maar zolang je mensen afrekent op vinkjes en doorlooptijden terwijl je tegelijk reorganiseert, creëer je precies de werkdruk waar ze ziek van worden.

Feit is dat één loket juist kán schelen in formulieren, als je eindelijk stopt met vijf systemen die elkaar niet vertrouwen en alles dubbel laten invullen, maar dat vraagt wel echte IT en mandaat, niet weer een projectclub. En dat ziekteverzuim is zelden op te lossen met yoga inderdaad, als huisarts zie ik vooral stress, slaaptekort en eindeloze reorganisatie-onzekerheid, dáár gaat je verzuim van omhoog. Die 30 miljoen besparing geloof ik pas als ze niet weer de mensen met direct contact wegbezuinigen en de managementlaag laat zitten… ja ja.

Ik merk dat ze hier eindelijk de vinger op de zere plek legt: die gemeente voelt al jaren als een doolhof waar je energie gewoon weglekt van het kastje naar de muur. Heb ooit voor een simpele verbouwing/vergunning in amsterdam drie “regisseurs” gehad en niemand die echt eigenaar was, na elke mail begon het weer op nul… dus ja, minder lagen en 1 systeem klinkt als muziek, als ze maar niet weer een leger consultants binnenhalen dat alles nóg abstracter maakt. En dat ziekteverzuim verbaast me ook niet, als je elke dag in zo’n chaotische stroom zit ga je vanzelf op slot, dus fix eerst rust en duidelijkheid en dan komt de rest pas mee.

Leuk hoor, managementlagen schrappen en een portaal bouwen, maar TruusK mist de olifant: Amsterdam is ook politiek verslaafd aan “maatwerk” en uitzonderingen, en dan krijg je vanzelf twintig loketten in vermomming. Bovendien: €9 miljoen tegen ziekteverzuim en tegelijk functies “overbodig” maken… ja, dan weet je al wat er met de sfeer op de werkvloer gebeurt. En dat digitale één-loket wordt pas wat als je ook durft te stoppen met eindeloze inspraakrondes en bezwaarcarrousels bij elk wissewasje; anders schuif je alleen papier naar een scherm.

Alsof “minder managementlagen” en een nieuw portaal opeens de echte complexiteit wegpoetsen… die zit ’m vooral in wetgeving, bezwaar/beroep, privacy, aanbesteding en 100 uitzonderingen per regeling, daar kom je met een transitie-commissie niet onderuit. En dat één‑stop‑service verhaal klinkt leuk tot je ziet dat je voor elke koppeling weer DPIA’s, autorisaties en datakwaliteit moet fixen; voor je het weet heb je één mega-loket dat bij de eerste storing heel Amsterdam platlegt. Die 30 miljoen “besparing” ruikt ook naar rekenwerk op papier: je schrapt functies, maar de vragen van inwoners en de dossiers blijven gewoon binnenkomen, dus dan gaat het óf naar externen óf de wachtrij wordt langer.

ja joh, “fundamenteel anders werken”, alsof die complexiteit uit de lucht komt vallen en niet uit de raad die elke periode weer nieuwe prioriteiten en uitzonderingen stapelt. En dan €9 mln tegen ziekteverzuim om vervolgens €30 mln te “besparen” door functies te schrappen… dat gaat het verzuim vast omlaag toveren?? één digitaal loket is prima, maar zolang elk stadsdeel z’n eigen regels blijft knutselen, wordt het gewoon één portaal naar tien verschillende loketten.

“Fundamenteel anders werken” klinkt lekker, maar dit is gewoon weer een reorganisatie met een appje eromheen. Die €30 miljoen “besparing” komt echt niet uit minder managementlagen maar uit minder mensen aan loket/handhaving/wijkteams, en dan stijgt de werkdruk en dus het ziekteverzuim juist. En dat één-stop-portaal: gaat dit over een nieuw ICT-traject (weer?) of hergebruik van wat er al is, en wie checkt die businesscase + privacy/AVG-ellende? Bron/link naar die toespraak en de doorrekening graag, anders is het vooral Haagse powerpointtaal maar dan Amsterdams.

die reflex “minder lagen en één loket” klinkt stoer, maar in de praktijk zit de traagheid vaak in wetgeving, bezwaar/beroep en ketens (UWV, Belastingdienst, jeugdzorgaanbieders) waar amsterdam niks over te vertellen heeft. en die miljoenen voor verzuim: prima dat er aandacht voor is, maar als je tegelijk “fundamenteel” gaat reorganiseren jaag je juist stress en uitstroom aan, dus dan betaal je dubbel. 30 miljoen besparen kan best, maar pas als je durft te stoppen met maatwerk per stadsdeel én met politieke wensenlijstjes die elke zes maanden weer veranderen… en dát is meestal het lastigste.

CorPansen zit er bovenop: zo’n “één portaal” is vaak gewoon een extra laag bovenop dezelfde rommelige werkelijkheid, en dan krijg je dus digitaal kastje-naar-muur met een ticketnummer. heb ooit met een buurvrouw meegekeken bij een Wmo-aanvraag: stadsdeel zei A, centrale dienst zei B, en ondertussen moest ze drie keer dezelfde bewijsjes uploaden omdat systemen niet met elkaar praten en niemand mandaat heeft om gewoon JA te zeggen. Enerzijds snap ik dat je als bestuur iets wilt wat zichtbaar modern oogt, anderzijds is de echte winst saai: standaardregels, één dossier dat klopt, en vooral: durven schrappen in uitzonderingen en “eigen beleidsruimte” per stadsdeel. En dat ziekteverzuimbudget… prima, maar als je tegelijk reorganiseert en targets stapelt, ja dan krijg je meer stress en meer uitval, zo simpel is het.

Ja dit dus: “één digitaal portaal” is bijna altijd een glimmende laag over een data-moeras, en dan mag je alsnog drie keer je adres intypen omdat afdeling A en stadsdeel B net weer anders werken. Heb dit bij een project in Amsterdam letterlijk gezien: iedereen riep agile en wendbaar, maar niemand durfde regels te schrappen of mandaat te geven, dus het werd gewoon een ticketfabriek met extra consultants... en de mensen aan het loket vangen de klappen. En als ze écht €30 miljoen wil vrijspelen én de stad wil verduurzamen: stop met die stadsdeel-eilandjes en uitzonderingscarrousels, maak 1 set standaarden en geef teams de ruimte om JA te zeggen, dan gaat er ineens tijd vrij voor klimaatadaptatie en biodiversiteit i.p.v. eindeloos intern gedoe. Ziekteverzuim ga je ook niet fixen met fruitmanden en flexuren als de werkdruk blijft omdat alles langs vijf schijven moet!!!

ja tuurlijk, “geef de frontlinie mandaat” en “accepteer een foutje”, en als het dan misgaat staat dezelfde club te gillen om Kamervragen, koppen in AT5 en een schuldige die z’n baan kwijt moet. op de werkvloer is het gewoon: één klacht en iedereen duikt weer achter protocollen, dus dat stoere praatje over rugdekking klinkt leuk tot de eerste inwoner met advocaat aan de balie staat. en dat portaal? prima, maar als je ondertussen 9 miljoen tegen verzuim gooit zonder iets te doen aan werkdruk en gezeik van bovenaf, dan plak je een pleister op een open botbreuk.

Dat hoge verzuim is vaak geen luiheid maar stress en machteloosheid, ik zie genoeg mensen met slapeloosheid en paniekklachten na wéér een reorganisatie en targets die botsen met menselijkheid. Een digitaal portaal is prima, maar als je de mensen aan het loket en in wijkteams geen mandaat en rugdekking geeft, blijft alles alsnog in “even afstemmen” hangen en brandt de boel door. En ja, accepteer dan ook dat er soms een fout gemaakt wordt zonder dat meteen HR, juristen en een raadscommissie erop duiken...

Professor_NL doet alsof dit vooral “audit-proof” en “mandaat” is, maar de ellende zit óók in een bestuur dat elk wijkprobleem met 14 loketten, 6 projectleiders en 3 communicatieadviseurs oplost. En dat ziekteverzuim wegwuiven als alleen morele stress is ook makkelijk: er is gewoon een cultuur van eindeloos vergaderen, doorschuiven en niemand aanspreken, maar ok, geef ze nóg meer rugdekking en kijk hoe snel “mandaat” verandert in willekeur zonder verantwoording. Digitalisering is prima, maar als je de regels, uitzonderingen en politieke hobby’s niet schrapt, bouw je gewoon een duur portaal bovenop dezelfde puinhoop.

Mandaat geven klinkt leuk tot de eerste “frontlinieheld” een verkeerde uitkering tikt of een vergunning doorschuift en de raad weer hysterisch om kamervragen-achtige memo’s gilt, maar goed, die complexiteit is niet alleen auditfetisj maar ook gewoon Amsterdam dat 100 wensen heeft en 0 tolerantie voor fouten.