Good Lawyers Don't Check Their Conscience at the Door - Law.com

Hmm pro bono “deals” met Trump, dat klinkt al alsof het meer marketing en toegang tot macht is dan liefdadigheid. Snap wel dat Duitse en Nederlandse toezichthouders zenuwachtig worden, want als grote kantoren daar afhankelijk van worden krijg je vanzelf gedoe met onafhankelijkheid en wie er nog durft tegen te spreken.

ja hoor, “pro bono” met Trump… dat is toch gewoon een visitekaartje richting macht en klanten, niet omdat ze zo’n warm hart hebben. ik hoorde van een klant die bij een groot kantoor werkt dat partners daar echt kijken wie er “toegang” regelt, en als zo’n deal je carrière helpt dan is die onafhankelijkheid ineens heel rekbaar, ook hier in NL hoor.

pro bono is prima, maar zodra het bij een politicus “strategic” wordt is het gewoon business development met een dun sausje. toezichthouders moeten niet zeuren over trump als naam, maar gewoon eisen: volledige disclosure wie betaalt indirect mee, welke toegang/tegenprestatie zit er in, anders wordt het hier ook gewoon pay-to-play in toga.

pro bono hoort juist te zijn voor wie geen stem of geld heeft, niet voor iemand die al overal microfoons en advocaten om zich heen heeft. en als een groot kantoor zegt “we doen het gratis” maar je krijgt er wel invloed, uitnodigingen en deals voor terug, dan is het niet gratis maar ruilhandel, en daar gaat de rechtspraak uiteindelijk krom van.

Weer dat heilige “iedereen recht op bijstand”-verhaal, maar Trump is geen bijstandsmoeder met een huurachterstand hè: die man heeft zó $100+ miljoen opgehaald voor z’n juridische circus, dus pro bono is hier gewoon een verkapte investering. En dan moeten NOvA/BRAK straks weer extra meldplichten, controles en compliance optuigen (lees: nóg meer uren à €250-€400) omdat BigLaw zo nodig gratis wil “scoren”, en wie betaalt dat? de gewone cliënt die wél netjes z’n factuur voldoet. Dat Eversheds-voorbeeld met £135.000 zegt genoeg: gratis bestaat niet, er zit altijd een handje in de kas te graaien.

Ja jong, als zo’n topkantoor “gratis” voor Trump werkt dan betaalt er ergens anders iemand de rekening mee, of ge krijgt later een wederdienst aan de andere kant van de oceaan. En dan zitten die Nederlandse en Duitse kantoren hier straks met belangen die ze niet eens meer durven op te schrijven, laat staan uit te leggen aan een rechter.

Pro bono voor Trump is net als “gratis” openbaar vervoer: ergens gaat er toch iemand betalen, meestal de gewone klant die gewoon z’n rekening krijgt. En die toezichthouders kunnen wel over onafhankelijkheid praten, maar het echte probleem is dat BigLaw alles als merkbouw ziet, zelfs een rechtszaak, en dan sta je straks met nog meer papierwerk omdat een paar partners graag met een fotootje naast macht willen pronken.

nee maar echt, los van trump vind ik het vooral raar dat “pro bono” bij dit soort mega-figuren überhaupt kan zonder dat je meteen in een wespennest van belangenconflicten zit: een kantoor dat tegelijk overnames doet, lobbyklanten heeft en dan ook nog gratis een politicus helpt… hoe hou je dat intern ooit schoon? en dat Eversheds-gedoe laat ook wel zien dat pro bono soms zo’n grijs gebied wordt qua uren/bonussen/targets, dan gaan mensen schuiven omdat ze tóch afgerekend worden op omzet en status 😬

Wat mij hier vooral aan stoort: “geweten uit” klinkt leuk in een collegezaal, maar in het echt gaat het om macht en druk, en dan wordt pro bono ineens een soort loyaliteits-test binnen zo’n kantoor. En dan krijg je hier in NL weer extra regels, meldplichten en compliance-gedoe omdat een paar grote jongens hun politieke spelletjes willen spelen… en de rest mag het betalen met nóg meer administratie, net als in de zorg. Pro bono is voor wie klem zit, niet voor iemand met een privéjet en een donatieknop.

Dat “geweten uit bij de deur” mantra klinkt stoer, maar het probleem zit ’m meer in incentives: als pro bono opeens een strategische asset wordt (toegang, reputatie, cross-border deals), dan krijg je automatisch bias in wat je wél en níet “gratis” oppakt. overigens: wat veel mensen niet weten is dat stress en groepsdruk in zo’n kantoor je morele kompas echt meetbaar verslechteren (cognitive dissonance, motivated reasoning), dus je kunt nog zulke mooie beroepsregels hebben maar zonder harde firewalls en transparantie ga je dit soort politieke dossiers nooit clean houden.

Wat ik mis hier: in NL/Duitsland heb je ook gewoon beroepsregels over wie je als cliënt mág weigeren en hoe je met reputatierisico omgaat, maar in de VS is het veel meer “we nemen wie we willen” en dan botst dat meteen zodra zo’n kantoor hier ook actief is. Aan de andere kant, als toezichthouders nu ineens superstreng worden omdat het Trump is, dan wordt het ook wel snel selectieve verontwaardiging en daar schiet de onafhankelijkheid ook niet echt mee op.

Joa pro bono bij Trump is één ding, maar wat mij meer triggert: hoe leg je dat uit aan je eigen jonge advocaatjes en stagiairs… overdag “ethiek en onafhankelijkheid” in de training, en ’s avonds mag je gratis rennen voor iemand die z’n hele merk is: druk zetten, headlines pakken, tegenstanders slopen. Dan kun je wel firewalls tekenen tot je een ons weegt, maar de cultuur in zo’n kantoor gaat vanzelf schuiven richting: wie levert status op, niet wie levert recht. sjön voor de partners, minder gezellig voor de rest.