Gemeenten halen documenten met persoonsgegevens offline na NOS-onderzoek

ja joh, dat “per ongeluk” publiceren… al jaren bekend en toch staat iemands adres en telefoon gewoon in een pdf’je ergens, net als een dienstregeling die je pas aanpast als iedereen al in de verkeerde bus zit. en nu snel offline halen alsof het probleem dan magisch weg is, ach jong.

Juridisch gezien is “offline halen” leuk, maar het datalek is al geweest zodra het online stond en door Google/archiefsites is gecachet, dus je bent de facto te laat. En WOO is geen excuus: je moet vooraf anonimiseren, anders zit je met meldplicht, informatieplicht aan betrokkenen en mogelijk AP-handhaving, mits dit niet weer wordt weggezet als “menselijke fout”. Benieuwd of er ook eens intern consequenties volgen, want dit is al sinds 2017 bekend en het blijft gewoon prutswerk.

En dan straks wéér roepen dat burgers “hun privacy moeten beschermen” terwijl gemeenten met onderbezette IT-afdelingen en ingehuurde consultants gewoon pdf’s online knallen — oh ja want bezuinigen op publieke dienstverlening is “efficiënt”. Misschien eens stoppen met alles als losse uploads/handwerk te doen en gewoon fatsoenlijke open-source tooling + structureel personeel betalen, maar ja dat kost geld en levert geen shareholder value op hè.

Tsja, “offline halen” is weer pleisterwerk: ze dumpen gewoon hele stapels pdf’s op een website zonder fatsoenlijke check, en niemand is eigenaar van die rommel. Geef zo’n ambtenaar eens een simpele tool die standaard alles wegzwart en logt wie wat publiceert, net als op een schip: wat je overboord gooit, staat op jouw naam.

Wederom dat “offline gehaald” alsof dat iets oplost… die pdf is allang gedownload, gecachet en in 3 archieven beland, dus dat BSN blijft gewoon rondzwerven. En dan maar roepen dat het “menselijke fout” is terwijl ze voor een WOO-portaal rustig €300.000 aan een leverancier aftikken, maar een simpele verplichte 4-ogen-check van 10 minuten per publicatie is blijkbaar te duur of “geen capaciteit”. Wedden dat de enige echte maatregel straks is: nóg minder publiceren, want dat is lekker makkelijk en kost de burger weer transparantie.

Weer dat gedoe met “per ongeluk”, maar niemand heeft het over de échte kosten: zo’n datalek betekent brieven sturen, AP-melding, juristen erop, uren vergaderen en een extern “forensisch onderzoekje” van zo €25.000, en dat allemaal omdat iemand een pdf niet fatsoenlijk kan redigeren. En dan hoor je straks weer dat de OZB omhoog moet want “IT is duur”... ja, als je elke keer opnieuw het wiel én de schade moet betalen. Misschien eens standaard publiceren als gescande afbeelding zonder doorzoekbare tekst, scheelt meteen 90% van dat copy/paste-lekwerk.

Feit is dat dit niet alleen een privacyding is, het kan ook echt medische schade geven: als in zo’n WOO-bijlage ineens staat dat je in behandeling bent, psychische klachten hebt of medicatie gebruikt, dan ben je je regie kwijt en kan dat jaren blijven rondzingen. En dan helpt offline halen dus nul voor de stress bij mensen, die krijgen daarna paniek, slapeloze nachten en komen bij de huisarts met de vraag of ze nu hun BSN, paspoort, adres alles moeten gaan “resetten” alsof dat kan. Gemeenten moeten niet alleen melden bij de AP, maar ook fatsoenlijk nazorg bieden aan betrokkenen, met een duidelijk stappenplan en één aanspreekpunt, niet zo’n vaag mailtje met sorry hoor.

Dit is precies waarom je bij WOO-publicaties niet moet “wegzwarten” in Word en dan als pdf uploaden, want wat veel mensen niet weten is dat die metadata/laagjes vaak gewoon terug te halen zijn met copy/paste of een simpele pdf-tool. Overigens: als er BSN/ID-nummers tussen zitten zou je eigenlijk ook meteen aan identiteitsfraude-risico moeten denken (en dus nazorg zoals monitoring/waarschuwing), maar gemeenten sturen meestal een sorry-mailtje en klaar... prutswerk blijft het.