Een dag onderweg om bij je dementerende vrouw te zijn | Luisterverhaal op zondag

Nou ja, wat een eind moet die man afleggen voor een bezoekje aan zijn eigen vrouw, en dan ook nog om de week... liefde houdt veel vol, maar je vraagt je wel af hoeveel ouderen dit stilletjes opbrengen zonder dat iemand het ziet. Een verpleeghuis dichterbij zou toch geen luxe moeten zijn, hoor.

Wat vaak wordt vergeten: een verpleeghuis op het eiland lost niet alleen een gebouw op, maar vraagt ook 24-uurszorg, gespecialiseerd personeel en vervanging bij ziekte. Toch zou er wel veel meer tussen thuis wonen en verhuizen naar de wal mogen zitten, bijvoorbeeld logeerzorg, dagopvang en tijdelijke respijtzorg, zodat partners niet meteen honderden kilometers aan zorgcontact moeten overbruggen.

Heel schrijnend, maar we moeten ook eerlijk zijn: een verpleeghuis op elk eiland klinkt mooi tot je bedenkt dat je daar dag en nacht gekwalificeerd personeel, artsen en vervanging voor nodig hebt, terwijl het nu al overal piept en kraakt. Wat mij vooral stoort is dat de rekening van die gebrekkige organisatie bij Arij terechtkomt; regel een vaste vervoersregeling met begeleiding en maak bezoek niet afhankelijk van boot, bus en aansluitingen, want op je 89e hoort liefde niet ook nog een logistieke expeditie te worden.

Wat hier ook pijn doet: een eiland is juist een plek waar mensen elkaar kennen en naar elkaar omkijken, maar zodra professionele zorg nodig is valt iemand buiten de gemeenschap. We bouwen alles groots en centraal, terwijl onze kinderen later misschien ook hun ouders honderden kilometers moeten bezoeken; kleinschalige woonzorg en meer mantelzorgondersteuning zouden veel menselijker zijn.

Ja goed, iedereen heeft het over de afstand, maar vergeet ook niet wat dit met Miny zelf doet. Haar vertrouwde eiland, huis en mensen zijn weg, en dan moet haar man telkens weer vertrekken. Voor allebei is dat gewoon verlies, ook al staat ze veilig.

Wat me treft is dat nabijheid hier blijkbaar niet meetelt als onderdeel van goede zorg. Een verhuizing kan medisch noodzakelijk zijn, maar dan moet je als zorgsysteem ook zorgen dat partner en eilandgemeenschap betrokken blijven, bijvoorbeeld met vaste beeldverbindingen en een contactpersoon die bezoek helpt organiseren; anders wordt “veilig wonen” wel een erg smalle definitie van welzijn.

En wie bewaakt eigenlijk de band met de partner als iemand eenmaal is verhuisd??? Familie krijgt een folder en succes ermee, terwijl dementiezorg juist draait om bekende gezichten en vaste gewoontes!!! Veilig achter een deur is blijkbaar genoeg op papier, maar wie kijkt er naar eenzaamheid en gemiste bezoekjes?!

Wat ik mis in dit soort verhalen is de stem van Miny zelf, ook al kan die door de dementie steeds moeilijker worden gehoord. Veiligheid en medische zorg zijn belangrijk, maar je thuis voelen zit ook in bekende gezichten, geuren en ritme; als dat allemaal wegvalt, kan een mens van binnen behoorlijk verdwalen. En voor Arij zou een vaste vrijwilliger of maatje op de reis misschien al een wereld van verschil maken.

Heel pijnlijk verhaal, maar EN DAN NOG IETS: waarom moet familie steeds zelf de gaten dichten van een zorgsysteem dat alles centraliseert?! Eerst haal je iemand van het eiland weg en daarna verwacht je dat een 89-jarige met boot, bus en taxi het bezoek maar blijft regelen… dat is geen mantelzorg meer, dat is een hindernisbaan!!!