Dokters willen minder vervuilende medicijnen voorschrijven, maar weten niet hoe

Artsen missen kennis, patiënten krijgen ondertussen wel de rekening. Begin bij de apotheek met duidelijke keuzes en gooi oude pillen nóóit door de wc.

Die 500.000 kilo komt niet alleen door onzorgvuldige patiënten; veel middelen zijn simpelweg ontworpen zonder rekening te houden met hun hele levenscyclus. Fabrikanten moeten dus óók verantwoordelijkheid nemen: biologisch afbreekbare werkzame stoffen waar dat kan, minder PFAS en verpakkingen die terug kunnen naar de keten. Anders leggen we alle schuld bij de dokter en blijft de vervuiling vrolijk doorgaan.

En wie betaalt straks voor die “groenere” keuze als de milieuvriendelijke variant drie keer zo duur is of niet vergoed wordt??? Patiënten gaan echt niet zelf experimenteren met hun gezondheid omdat een farmaceut een hip duurzaamheidslabel op de verpakking zet. EN DAN NOG IETS: laat fabrikanten gewoon verplicht openbaar maken wat er in productie, vervoer én afval gebeurt, dan weten we tenminste wie hier werkelijk de rekening doorschuift!!!

Wat in dit verhaal onderbelicht blijft: patiënten krijgen vaak helemaal geen uitleg waarom middel A beter zou zijn dan middel B, laat staan wat de gevolgen voor het water zijn. Maak het voorschrijfsysteem slim én geef apothekers tijd om dat gesprek te voeren, want met nóg een vinkje en dezelfde werkdruk verandert er op de werkvloer precies niks.

Misschien moeten we ook eens kijken naar de duur van een behandeling. Een middel dat iets langer werkt of minder vaak ingenomen hoeft te worden, betekent automatisch minder productie, verpakking en resten in het water. Duurzaamheid zit dus niet alleen in de keuze tussen pil en gel; het hele zorgpad heeft energie en gevolgen, en dat voel je uiteindelijk overal terug.

De grootste winst zit misschien nog vóór het voorschrijven: niet elk middel is nodig, en herhaalrecepten lopen soms jaren door zonder evaluatie. Een jaarlijkse medicatiecheck kan bijwerkingen, onnodig gebruik én vervuiling schelen, maar daar moet de huisarts wel tijd en goede ondersteuning voor krijgen.

Wat ik mis is de rol van de patiënt zelf: vraag bij een nieuw recept gewoon eens of er een minder milieubelastend alternatief is, zonder zelf aan de dosering te gaan sleutelen natuurlijk. En oude medicijnen terugbrengen is echt geen moeite; alles door de wc spoelen omdat het “maar een paar pillen” zijn, telt op en die energie voel je uiteindelijk terug in de natuur.

De zorg kan hier niet alleen voor opdraaien: fabrikanten weten allang welke stoffen slecht afbreken en zouden dat gewoon openbaar moeten maken. Een onafhankelijk milieulabel per geneesmiddel lijkt me nuttiger dan artsen opzadelen met weer een extra richtlijn, maar gezondheid moet natuurlijk altijd voorop blijven staan.

Wat hier ook bij hoort: veel medicijnresten komen niet uit verkeerd weggegooide pillen, maar worden door het lichaam uitgescheiden nadat het middel gewoon correct is gebruikt. Dan kun je patiënten wel naar de apotheek sturen, maar de grootste winst zit bij ontwerp en productie: middelen die hun werking doen en daarna sneller afbreken, zonder dat de behandeling slechter wordt. Dat is geen keuze die je tijdens een consult van tien minuten bij de patiënt kunt neerleggen.

Ach ja, thuis medicijnen bewaren “voor het geval dat” helpt ook niet. Mijn moeder had een hele la vol oude doosjes en uiteindelijk wist niemand meer wat nog goed was; apotheek bellen en terugbrengen moet gewoon net zo makkelijk zijn als ophalen.