Bassiehof - Máxima’s optreden bij Oxfam Novib-feest later deze maand overschrijdt rode lijn

Dat Oxfam Novib omstreden is snap ik, echter een jubileumbezoek is nog geen “steunbetuiging” aan elk standpunt of elk incident uit het verleden. Daarentegen: als er overheidssubsidie in zit, dan wil ik wél dat er keihard en openbaar wordt afgerekend op integriteit en op wat er met dat geld gebeurt, en dan kan Máxima daar prima de vraag bij stellen in plaats van meteen wegblijven.

GeenStijl doet alsof “publiek geld” alleen mag naar brave clubjes die nooit het kabinet tegenspreken — sorry maar dat heet democratie, maatschappelijke ruimte enzo. Die hele rode-lijn-paniek is vooral: NGO’s die F-35’s/Israëlbeleid bekritiseren moeten kapot, terwijl fossiele subsidies en wapenlobby wél gewoon doorrollen, oh ja want dat is blijkbaar neutraal. En als je echt integriteit wil: pak misstanden keihard aan, maar stop met elke activist meteen als “extremist” framen omdat het ongemakkelijk wordt.

Feit: een jubileumbezoek van Máxima is vooral protocol, maar als ze in een panel over activisme gaat zitten wordt het wél snel politiek, en daar zit de gevoeligheid. Wat mij meer stoort is dat iedereen meteen op emotie zit, terwijl de echte vraag simpel is: waar gaat die 60 miljoen subsidie precies heen, wat is de governance, en hoe hard wordt er ingegrepen bij integriteitsschandalen. En los daarvan, bij zo’n club met 300 man moet je niet doen alsof het een liefdadigheidskraampje is, het is gewoon een bedrijf met PR en lobby, behandel het dan ook zo.

Tsja, die “rode lijn” ligt bij mij pas als het hof zich laat lenen voor lobby met mooie plaatjes en nul verantwoording. Laat Máxima daar gewoon hardop vragen: hoeveel subsidie, hoeveel aan directie/overhead, en wie wordt er ontslagen als het weer misgaat—dan is zo’n feestje ineens nuttig.

Die 60 miljoen “subsidie” wordt hier neergezet alsof Oxfam dat in een koffertje krijgt om XR-stickers te plakken, maar dat is meestal geoormerkt projectgeld met rapportage-eisen (en ja, daar kun je dus gewoon op afrekenen). Wat wél raar is: Máxima in een panel met een zittende minister over “bescherming van activisten” is politiek beeldvorming 101, dan moet je niet verbaasd zijn dat mensen het als lobby zien. En even rekenen: 300 man kantoor + 168 miljoen omzet, dat is geen “goed doel met collectebus”, dat is een semi-overheidsbedrijf met een PR-afdeling, behandel het dan ook zo.

Het zij zo: een koninklijk bezoek is meestal lintjesknipwerk, maar dat panel over “activisten” is wél vragen om gedoe; het hof hoort boven de partijen te staan, niet naast een D66-minister op een podium waar campagnes worden verkocht. En dat hele “maatschappelijke ruimte”-jargon is precies hoe je lobby verpakt als deugd; als Oxfam een bedrijf met 300 man is, behandel het dan ook zo: geen koninklijke glans totdat ze hun subsidiebesteding en integriteit gewoon keihard op orde hebben. Overigens, dat Haïti-verhaal blijft maar weggezet worden als ‘oud nieuws’; in de liefdadigheid is oud nieuws juist het enige dat telt, want het gaat om vertrouwen.