Kabinet wil dat overheid makkelijker gegevens van burgers kan delen

Eenmalig gegevens aanleveren klinkt efficiënt, maar de vraag is wie controleert of die gegevens nog kloppen en waarvoor ze daarna allemaal worden gebruikt. “Niet voor handhaving” is bovendien geen eeuwige garantie; een volgende wet of koppeling kan dat zo veranderen. Zonder inzage, correctierecht en harde grenzen wordt dienstverlening al snel toezicht met een vriendelijker label.

Tja, bij de overheid is één foutje meteen een vrachtwagen vol ellende. Eerst de administratie op orde en iemand aansprakelijk maken als gegevens verkeerd worden gekoppeld... niet nog een IT-project waar de elite later verbaasd naar kijkt.

Op papier is één keer gegevens aanleveren gewoon prettig. Maar maak het voor kleine ondernemers en boeren niet verplicht digitaal zonder een fatsoenlijke telefoonlijn en mensen die kunnen helpen. Eén verkeerd vinkje bij een subsidie of registratie en je bent zo maanden verder, terwijl niemand bij de overheid weet wie het moet oplossen.

Het grootste risico zit straks niet eens in het delen, maar in het koppelen: een fout adres, schuldsignaal of risicoprofiel kan ineens door meerdere loketten als waarheid worden behandeld. Dan moet de burger niet alleen kunnen zien wát er gedeeld is, maar ook welke automatische conclusies eruit zijn getrokken en die direct kunnen laten blokkeren; anders wordt “één overheid” vooral één grote foutmelding met niemand die verantwoordelijk is.

Een overheid die alles van iedereen weet, wordt niet vanzelf rechtvaardiger. Wie de sleutel beheert, kan morgen ook een andere deur openen.