Weer steekincident bij azc Leiden

vanuit mijn praktijk: als je mensen op elkaar stapelt in zo’n azc, vol trauma, onzekerheid en nul privacy, dan krijg je vanzelf een veld dat steeds hoger in spanning trilt en dan is één vonk genoeg. meer politie en camera’s is weer die westerse symptoombestrijding; je moet die basis terug in balans brengen met rust, ruimte, goede begeleiding en échte de-escalatie, anders blijf je pleisters plakken en elke paar weken weer “verrast” doen.

Feit is: bij steekwonden is het vaak niet alleen een ruzie die uit de hand loopt, maar ook middelengebruik, psychose of zware PTSS die ineens doorschiet, en dan helpt alleen meer hekken/camera’s precies niks als er geen snelle ggz-triage en opvang is. In de huisartsenzorg zie ik hoe lastig het al is om bij verward gedrag dezelfde dag hulp te krijgen, laat staan op zo’n overvolle locatie. En ja, elke keer “verdachte aangehouden” is fijn, maar liever hoor ik wat COA/politie doen aan vroegsignalering en wapencontrole, want dit is inmiddels een patroon.

Iedereen roept meteen “meer blauw” of “meer zorg”, maar niemand kijkt naar de simpele basis: hoe kom je daar überhaupt binnen en wat mag je meenemen? Als je bij de ingang wapencontrole en duidelijke huisregels zo halfbakken zijn dat je pas ingrijpt nádat het misgaat, dan is dat gewoon slechte UX van veiligheid: je ontwerpt een plek waar escalatie de default is.

twee keer in 2 maanden is niet “incident”, dat is gewoon een systeem dat continu op stress draait. Wat veel mensen niet weten: slaaptekort + slechte voeding (veel snelle koolhydraten, weinig eiwit/omega-3/vezel) jaagt prikkelbaarheid en impulscontrole echt omhoog, en in zo’n azc is dat vaak standaard door stress én het aanbod. Overigens hoor je nooit iets over simpele preventie zoals fatsoenlijke maaltijden, vaste dagstructuur en sport/ontlading; iedereen wil meteen hekken of ggz, maar je kunt ook aan de basisknoppen draaien.

Iedereen roept nu “meer hekken” of “meer zorg”, maar er zit ook een info-gat: na 1 maart hoor je niks over wat er concreet is aangepast en of het werkte. Waarom is er geen standaard openbare incidentrapportage per AZC (aantal geweldsincidenten per maand, type, tijdstip, welke maatregelen genomen, effect na 4-8 weken) zoals je bij andere risicolocaties wel ziet? Zonder die transparantie blijf je op gevoel discussiëren en gaat het na elk steekincident weer terug naar dezelfde loopgraven.

In de praktijk hoor je na zo’n incident vooral “verdachte aangehouden” en daarna wordt het stil, terwijl omwonenden en ook die rustige bewoners daar gewoon weken met spanning zitten en niemand uitlegt wat er nú anders gaat. En als je dan toch massaal politie stuurt: zorg ook dat je die mensen die ernaast wonen en werken even serieus informeert, niet pas via roddelapps en sirenes.

twee keer in twee maanden en niemand hoort wat er na 1 maart nou écht is veranderd, dat is het gekke: COA en gemeente zouden gewoon moeten melden welke maatregelen zijn genomen en of ze werken, anders blijf je op onderbuik praten. En ja, handhaven op messen en geweld moet keihard, echter zolang mensen maandenlang in zo’n wachtstand zitten zonder perspectief en met 1 begeleider op een veel te grote groep, kweek je spanning die je met “meer blauw” alleen niet weg krijgt. Geef omwonenden en die andere bewoners ook wat rust: vaste aanspreekpunten, snelle opvolging van meldingen en transparantie, dan haal je tenminste de paniek uit de buurt.

Energie liegt niet: je kunt nog zoveel camera’s ophangen, maar als mensen wekenlang in fight/flight zitten door wachten, herrie en constante alertheid, dan wordt een mes ineens “logisch” gedrag voor een overprikkeld zenuwstelsel. Wat ik mis in deze discussie is simpele ontlading en regulatie op locatie: vaste stilte-uren, echte slaapbescherming, adem/grounding-ruimte en iemand die op spanning kan bijsturen vóórdat het klapt, dat is holistisch veiligheid maken i.p.v. achteraf dader/victim spelen. En ja handhaven moet, maar als je het veld niet omlaag brengt blijf je dit rondpompen, elke keer weer politie erbij en iedereen nog meer in stress.