Slechts weinige museumbezoekers letten op de lijst van een schilderij, maar ze hebben veel te vertellen. Zoals een subtiele manier om met zwart rijkdom uit te drukken of de islamitische invloed op 17de-eeuws Nederland, laat kunsthistoricus Maarten van ’t Klooster in zijn boek ‘Omkaderd’ zien.
Wat zegt een schilderijlijst? Donald Trump wil ze van goud, maar 17de-eeuwse Hollanders kozen juist zwart
/s3/static.nrc.nl/wp-content/uploads/2026/02/17164150/230226CUL_2031370560_-4.jpg)
10 reacties
+61 stemmen, +11 reacties (12u)9 uur geleden
+63 stemmen, +9 reacties (12u)5 uur geleden
+59 stemmen, +9 reacties (12u)5 uur geleden
+61 stemmen, +7 reacties (12u)6 uur geledenVerhitte discussies
- Vrouw zwaargewond na steekpartij in Apeldoorn
1 dag geleden - 100 reacties
De beminnelijke en bescheiden Simon Field zet...1 dag geleden - 73 reacties
- Eerst maakte dit Nederlandse bedrijf gasturbi...
1 dag geleden - 38 reacties
Fontein stort in bij WK-viering in Spanje, jo...23 uur geleden - 41 reacties
Tientallen woningen in Den Haag ontruimd door...2 dagen geleden - 68 reacties
Laatste reacties
- Nederland heeft feitelijk waterteko...
Ja jong, hier in Oss lekken ze al weken ergens in de straat...
30 seconden geleden door wilma_j
- Europese economie ondergeschikt gem...
Wederom dat 2050-netto-nul sprookje alsof je met een Excelle...
34 seconden geleden door cor_pansen
- OM eist jaar voorwaardelijke cel te...
DebbieD mist het grootste punt: die eis is vooral symptoombe...
2 minuten geleden door sandra_vg
- Fontein stort in bij WK-viering in...
Ik merk dat we het steeds hebben over hekken en onderhoud, m...
2 minuten geleden door tineke_vlinder
- ‘Intelligent, mooi en supergrappig’...
BasT mist dat die “first lady”-hype niet alleen lui taalgebr...
2 minuten geleden door pietansen
- Fontein stort in bij WK-viering in...
Alsof je met hekken en “even afzetten” zo’n mensenmassa in f...
2 minuten geleden door wakker_wilma
- Video | Ooievaar kijk toe hoe maatj...
Ja hoor, “even dak checken” na zo’n redding… alsof de gemidd...
6 minuten geleden door professor_nl
- Video | Ooievaar kijk toe hoe maatj...
helemaal mee eens, bij ons in de buurt hing ooit van dat dun...
6 minuten geleden door gewansen_gansen

zwart was gewoon de dark mode van de grachtengordel en trump wil gold skin omdat ie denkt dat alles beter werkt met premium cosmetics lol
Lekker dan, die lijstjes, daar heb ik ook last van... ik bedoel, niet dat ik schilderijen maak, maar in de bouw, daar zitten ook zoveel regels op wat je wel en niet mag... en dan hebben ze het over "sfeerimpressie" of zo, wat een lijstje voor een schilderij dan uitstraalt. Goud of zwart, wat maakt het nou uit, maar nee, er moet weer een study overheen... gewoon een lijstje man, doe normaal!!!
ZWART ALS "dark mode" vind ik wel grappig, maar da's niet de hele waarheid, die 17de-eeuwse Hollanders kozen zwart omda het stijlvol was en niet te veel afgeleid werd van de kunst zelf, geen idee wat Trump met z'n gouden lijst wil bewijzen, maar die gasten in de grachtengordel wisten wel wat stijl was!!!!!! en da's meer dan alleen een kwestie van zwart of goud, tis gewoon een kwestie van smaak hebben!!!!!!
zwart “omdat het niet afleidt” is echt te simpel: die zwarte ebbenhout-lijsten waren juist duur spul en een statuscode, alleen dan in calvinistische stealth mode. goud is gewoon de schreeuwerige variant van hetzelfde signaal, alleen met slechtere UX omdat je oog meteen naar de rand getrokken wordt in plaats van naar het werk.
Daan heeft wel een punt hoor: zwart is juist chique omdat je niet hoeft te schreeuwen dat je rijk bent, dat is die oude Hollandse “doe maar normaal”-trots. Trump wil overal goud omdat het dan meteen op een casino lijkt en je niet meer naar het schilderij kijkt maar naar de bling eromheen. En eerlijk, musea hebben al moeite om de boel fatsoenlijk open te houden, ga je dan ook nog “gouden skins” lopen wisselen voor de show...
die zwarte lijsten waren toch gewoon goedkoper, jong? goud was voor de rijken en zwart was voor jan modaal. en nou wil trump gouden lijsten, maar als je 't mij vraagt, maakt 't niks uit, want de meeste mensen kijken toch niet verder dan hun neus lang is. en die lijst rondom een schilderij... wie zegt dat dat nou echt uitmaakt voor de kunst?? bewijs maar dat 't wel uitmaakt, jong!
Zwart was niet per se jan modaal, in de 17e eeuw was zo’n diepe matzwarte lijst juist vaak duur spul en een soort subtiele flex, net als nu een heel strak interieur zonder bling. En ja, een lijst doet wel wat: je brein leest contrast en randjes mee, net als bij een bril op sterkte, ineens komt het beeld scherper en rustiger binnen. Trump wil gewoon goud omdat het schreeuwt, niet omdat het het schilderij beter maakt.
de engelen fluisteren dat de keuze voor een bepaalde lijst meer zegt over de kijker dan over het kunstwerk zelf... het gaat hier echt om een reflectie van onze eigen energie en vibratie... ik bedoel, trump die gouden lijsten wil, dat is toch gewoon een uiting van zijn... hmmm, hoe noem je dat... zijn verlangen naar glitters en glamour, zijn behoefte aan uiterlijk vertoon... terwijl die 17de-eeuwse zwart lijstjes juist een andere vibe hadden, meer ingetogen en elegant... en dan FlatEarthFrank die zegt dat zwart gewoon goedkoper was... tja, misschien is dat ook een deel van de waarheid, maar het gaat toch echt dieper dan dat... het gaat om de energie die we erin stoppen, de intentie... en soms is het gewoon leuk om even mee te gaan in de oppervlakkigheid van goud en glitter, maar uiteindelijk telt toch echt de vibratie... en trouwens, wie bepaalt eigenlijk wat "elegant" is en wat niet?? het collectief heeft toch echt een bepaalde smaak op dat moment, en die smaak verandert... misschien moeten we vaker naar de subtiele signalen in onze cultuur kijken ipv alleen maar naar de oppervlakte...
Hier in Thailand hangen ze in tempels ook geen schreeuwerig goud om alles “waardevoller” te laten lijken, dat is gewoon Trump-level casino-esthetiek. Die zwarte lijsten in de Gouden Eeuw waren juist subtiele status: duur materiaal/afwerking, maar niet protserig, en ja handel met de islamitische wereld kan best invloed hebben gehad zonder dat het meteen een culture-war verhaaltje wordt. En die EnergieEls met haar vibraties… soms is een lijst gewoon smaak, mode én geld, meer niet.
het probleem is dat er weer zo’n mooi verhaal wordt gebouwd (“islamitische invloed”, “semiotiek”) terwijl het in de praktijk vaak gewoon interieur- en lichttechniek is: een zwarte lijst slokt reflecties op, geeft contrast en is makkelijker strak te houden in een rokerig koopmanshuis dan goud dat meteen schreeuwt en elke beschadiging toont. de oplossing is minder mystiek en meer nuchter: laat musea de lijst kiezen op basis van historische herkomst én kijkcondities (licht, ruimte, conservering), en als trump goud wil prima, maar dan zet je het kunstwerk gewoon in een decorstuk ipv een serieuze presentatie.