Video | Marjan Minnesma (59) overleden: Bekijk hoe ze wereldnieuws werd

59… pff, dat is zo jong, en los van wat je van haar vond: zij durfde tenminste hardop te zeggen dat we niet zo door kunnen blijven jakkeren met die groei- en uitstootmachine. Onze kinderen voelen die onrust echt hoor, die hete lentes en die stress overal, en dan is het zo raar dat “het systeem” nog steeds doet alsof een paar mooie woorden en een subsidiepotje genoeg is.

Juridisch gezien was Minnesma vooral interessant omdat ze liet zien dat “klimaatbeleid” niet alleen politiek is maar ook gewoon een zorgplicht- en onrechtmatige-daad discussie kan worden als de Staat de facto te weinig doet. Dat vonnis heeft het speelveld veranderd: ineens moesten ministers met meetbare doelen komen i.p.v. mooie woorden, en dat werkt door tot in boardrooms (rapportage, ketenaansprakelijkheid, ESG-claims) of je haar nou bewonderde of niet. En ja, die lijn gaat nog vaker terugkomen, ook tegen bedrijven, mits je het causale verhaal en de normschending hard krijgt.

Hmm 59 is echt geen leeftijd, wat je ook van haar acties vond. Wat ik me vooral afvraag: komt er nu weer zo’n golf aan “eerbetoon”-praatjes van politici die haar toen vooral irritant vonden, en daarna gaan we gewoon weer over tot de orde van de dag?

Die kop “Bekijk hoe ze wereldnieuws werd” is ook wel lekker clickbait op een overlijdensbericht… maar wát is hier de bron eigenlijk, is dit bevestigd door familie/Urenda of weer “volgens ingewijden”? En als je dan toch een video maakt: laat dan ook even zien hoe de Staat na het Urgenda-vonnis in Den Haag jarenlang heeft lopen rekken, schuiven met rekenmodellen en doelen verplaatsen, want dát is het echte verhaal achter dat wereldnieuws. Overlijden op 59 is heftig, maar media mogen best even stoppen met de heldenmontage zonder context.

59 is veel te jong, los van je politieke smaak. Wat ik wel mis in die helden-/boosdoener-discussie: na dat vonnis begon bij de overheid de echte wedstrijd pas, namelijk alles “meetbaar” maken zonder dat je jezelf juridisch vastnagelt, en dan krijg je dus KPI’s, modellen en rapportages waar niemand warm van wordt maar waar wél maanden werk in gaat. En ondertussen staan uitvoerders met netcongestie, vergunningen en bezwaarprocedures te jongleren… ja, dan voelt “de Staat doet te weinig” voor buitenstaanders logisch, maar in de uitvoering is het vaak meer: iedereen doet iets, maar het past net niet in elkaar.

Nou ja, los van held of irritant, ik ben vooral benieuwd wie er nu eens eerlijk gaat zeggen wat dat hele klimaatgedoe óók heeft gedaan: buren die elkaar afzeiken om een houtkachel, mensen die hun spaarcenten in warmtepompen stoppen en dan “netcongestie” horen, en ondertussen vliegen die grote jongens gewoon door hoor, toch. En ja, 59 is veel te jong, maar maak er dan geen PR-video van, laat gewoon zien wat er wél en níet is veranderd in het dagelijks leven, toch.

Weer zo’n video met violen en “wereldnieuws”, maar niemand noemt even wat dat Urgenda-circus aan extra ambtenaren, adviesclubs en rapporten heeft gekost: tientallen miljoenen per jaar aan papier en rekenmodellen terwijl de uitvoering vastloopt. En ondertussen betaalt de burger wél braaf €0,40-€0,50 per kWh en duizenden euro’s voor een warmtepomp, maar het net zit vol en de industrie krijgt weer uitzonderingen, typisch. 59 is veel te jong, maar laten we niet doen alsof die rechtszaken gratis waren of automatisch beter beleid opleverden.

Energie liegt niet: je kunt juridisch en in spreadsheets van alles “regelen”, maar als de onderlaag van onze cultuur nog steeds onrust, haast en controle is, dan blijft die uitstootmachine gewoon doordraaien in een ander jasje. In mijn praktijk zie ik mensen die letterlijk benauwd worden van dat continue doormoeten (ook “duurzaam” moeten), en dat is precies de disbalans waar Minnesma op prikte: heel-wording gaat niet alleen over CO2, maar ook over tempo, verbinding en durven minderen zonder meteen bang te zijn voor verlies.