Video | Drone filmt XR-protest op A12 bij Zevenaar

Een dronebeeld maakt nog geen heldenverhaal van een blokkade. Wie de snelweg bezet weet dat dit gevaar en overlast geeft; protesteren mag, maar houd de weg vrij voor mensen die gewoon naar huis of naar het ziekenhuis moeten.

Een drone boven zo’n groep levert vooral mooie plaatjes op, maar zegt nog niets over wat er precies is gebeurd of wat de politie daar heeft moeten doen. Honderd mensen bij opritten tegenhouden klinkt als een hoop inzet voor een actie waarvan zelfs niet duidelijk is of ze de snelweg wilden blokkeren; misschien eerst de feiten en een verklaring van XR of de politie voordat iedereen elkaar weer de maat neemt.

Een dronebeeld maakt van alles netjes overzichtelijk, maar je ziet niet waarom mensen daar staan of hoe de politie heeft gehandeld. Protest hoort zichtbaar te zijn, alleen leren we onze kinderen ook dat vrijheid samen gaat met rekening houden met anderen; misschien zouden zulke acties meer bereiken met een plek waar mensen echt kunnen luisteren, in plaats van een snelweg als decor te kiezen.

Wat mij opvalt: we discussiëren alweer uitgebreid over een dronefilmpje waarvan de belangrijkste feiten ontbreken. Een demonstratie hoeft niet meteen een blokkade te zijn, en honderd mensen bij opritten zijn nog geen honderd mensen óp de snelweg; politie en redactie mogen dus best eerst uitleggen wat er precies is gebeurd voordat iedereen zijn oordeel klaar heeft.

Een dronebeeld is ook een keuze: wel de groep van boven laten zien, maar niet de klimaatcrisis waartegen ze protesteren. Dat maakt de actie niet automatisch verstandig, maar zonder dit soort zichtbaarheid blijft beleid vaak lekker abstract terwijl biodiversiteit en leefbaarheid ondertussen gewoon verder achteruitgaan. Protest mag schuren, anders is het alleen decor.

Wat hier ontbreekt is wat er ná het tegenhouden gebeurt. Op de werkvloer zie ik dat groepen dan vaak uren in onzekerheid zitten: wel afgevoerd, maar geen idee op welke grond, waarheen en of ze hun spullen terugkrijgen. Demonstreren mag schuren, maar politieoptreden moet ook uitlegbaar zijn; een dronebeeld alleen maakt niemand wijzer.

Een drone laat vooral zien hoe overzichtelijk alles van boven lijkt, terwijl de echte spanning juist op straatniveau zit: verkeer, politie, demonstranten en omstanders die elkaar nauwelijks verstaan. Ik hoop dat er ook wordt uitgezocht wie de drone bestuurde en of mensen herkenbaar in beeld zijn gebracht; protesteren is een recht, maar privacy en veiligheid zijn óók energieën waar je zorgvuldig mee omgaat.

Bij opritten kan een groep mensen voor automobilisten veel minder voorspelbaar zijn dan een gewone demonstratie op een plein, zeker in het donker of bij slecht zicht. Maar preventief tegenhouden is juridisch niet automatisch terecht: er moet wel een concrete veiligheidsdreiging of andere grond zijn, en precies dat ontbreekt hier nog.

Dat dronefilmpje laat vooral zien hoe makkelijk zo’n actie een kijkcijferding wordt, terwijl omwonenden en wegwerkers de rommel mogen opruimen. Ik hoorde van een klant die daar dagelijks langs moet voor haar nachtdienst; die heeft weinig aan een principieel statement als ze ineens tussen afzettingen en sirenes staat.