Uitkeringsstelsel WIA moet op de schop, lastige klus voor het kabinet

Hier op het land zie ik het ook: mensen zitten al maanden in zo’n “in afwachting”-stand en niemand durft te zeggen waar je aan toe bent, werkgever niet, werknemer niet. Dat tekort aan keuringsartsen los je niet op met weer een rapportje, dan moet je gewoon keuzes maken en sneller duidelijkheid geven, desnoods met simpelere regels. En stop met die WIA-pot als boekhoudtruc gebruiken, dat geld is van zieke mensen, punt.

Die afschaffing van de IVA en tegelijk het maximumdagloon omlaag… dat voelt als bezuinigen op de mensen die echt nooit meer terug kunnen, en dat gaat je straks gewoon terugzien bij bijstand, schuldhulp en mantelzorg die omvalt. Los van die keuringsartsen: maak het stelsel nou zo dat je bij duidelijke diagnoses sneller “klaar” bent en de artsen alleen nog de twijfelgevallen doen, daarentegen moet je dan wel fatsoenlijke re-integratie en scholing inkopen, anders schuif je mensen alleen van loket naar loket. En hou die WIA-reserve gewoon in de WIA, punt.

Weet je wat het is: die WIA is het eindstation, maar de ellende begint al veel eerder bij werkgevers die na 2 jaar “doei” zeggen en mensen die kapot zijn van stress en gedoe met formulieren. In het ziekenhuis zie ik ze binnenkomen met burn-out, pijn, slapeloosheid en dan bovenop alles ook nog maanden wachten op een stempel van UWV… dat maakt niemand beter. En ondertussen roepen ze weer “hervormen” maar het komt altijd neer op bezuinigen en doorschuiven naar gemeente/zorg, klaar.

Nee maar echt, je hoort altijd “tekort aan keuringsartsen” maar ondertussen jaag je mensen met chronische klachten ook nog eens door een circus van formulieren, bezwaar, herbeoordelingen en dan weer een nieuw loket… maak dat hele proces eens digitaal en simpel met één vast aanspreekpunt, dan win je al zóveel tijd zonder dat je meteen aan uitkeringen gaat knabbelen. En als je nú al weet dat er 200.000 gaan wachten, waarom is er dan geen noodplan met tijdelijke teams/extra bevoegdheden, want dit is gewoon bestuurlijk wegkijken tot het ontploft.

Die 200.000 “wachtenden” wordt nu gepresenteerd als natuurverschijnsel door artsentekort, maar hoeveel daarvan komt door beleid: herbeoordelingen die niks opleveren, stapels bezwaar/beroep, en die rare prikkel om mensen precies rond AOW-leeftijd nog door de WIA-molen te trekken? En dat verhaal over de “arbeidsongeschiktheidsspaarpot” die voor de begroting wordt gebruikt: welke pot precies, welke bedragen, en waar staat dat zwart-op-wit (Kamerstuk/link)? Als Vijlbrief dit erkent in de Kamer: waarom hoor je dan geen harde toezegging dat die reserve geoormerkt blijft en niet als Haagse sluitpost wordt misbruikt?

Iedereen doet alsof dit “alleen” een artsentekort is, maar het is ook gewoon een businessmodel: werkgevers kunnen mensen na 2 jaar dumpen en de rekening gaat naar UWV/gemeente — lekker goedkoop ziek zijn uitbesteden. En dan verbaasd doen dat de instroom explodeert met hogere AOW-leeftijd en flexwerk?? investeer in preventie op werk (werkdruk, arbo, vaste contracten) i.p.v. weer sleutelen aan keuringen en ondertussen die WIA-pot als Haagse pinpas gebruiken, classic.