Toezichthouder adviseert ziekenhuizen en organisaties camerabrillen te verbieden

Weer een advies dat vooral laat zien dat organisaties hun bezoekers niet eens fatsoenlijk kunnen informeren. Een camerabril van €500 verbieden is makkelijk, maar regel gewoon duidelijke zones, toestemming en handhaving; anders mogen straks ook telefoons, laptops en slimme horloges de deur niet meer in.

In een ziekenhuis is een camerabril echt een ander verhaal dan een telefoon: je kunt patiënten, gesprekken en medische handelingen filmen zonder dat iemand doorheeft dat de camera aanstaat. Dat tast niet alleen privacy aan, maar ook de vertrouwensband die nodig is om eerlijk over gezondheid te praten; daar helpt een bordje bij de ingang dus maar beperkt tegen.

Het lastige zit ook bij de bewijslast: achteraf kun je nauwelijks aantonen wat zo’n bril precies heeft opgenomen, zeker als de drager zegt dat de camera uit stond. In een ziekenhuis of rechtbank is een helder verbod daarom praktischer dan personeel opzadelen met discussie over instellingen, lampjes en toestemming; voor de rest van de openbare ruimte blijft goede handhaving natuurlijk nodig.

Een verbod werkt alleen als je het ook durft te handhaven. Bij een ziekenhuis lukt dat nog wel, maar bij rechtbanken en loketten zie je straks vooral personeel discussiëren over elk montuur met een lampje. Maak het simpel: camera’s uit en bij twijfel naar buiten. scheelt eindeloos gedoe.

En wie bepaalt straks wat een camerabril is?? Een gewone bril met een cameraatje verbieden terwijl personeel en bezoekers overal al met telefoons rondlopen, maar ondertussen geen duidelijke landelijke regels maken... lekker makkelijk!!! Mag je dan bij de ingang je bril afzetten, je telefoon inleveren en hopen dat niemand stiekem tóch filmt??

Mijn grootste zorg is dat zulke brillen straks ook in kleedkamers, salons en winkels opduiken en iedereen moet raden of ie gefilmd wordt. In een ziekenhuis wil je gewoon niet eerst privacyjurist spelen voordat je je arts durft aan te kijken, echt.

Een bril kan ook een hulpmiddel zijn voor iemand die zich onveilig voelt, bijvoorbeeld bij bedreiging of discriminatie, dus een totaalverbod raakt niet alleen nieuwsgierige filmers. Op de werkvloer is het anders: maak vooraf duidelijk waar filmen absoluut niet mag en zorg dat personeel iemand direct kan aanspreken; anders krijg je regels die vooral nette mensen volgen.

Bij een ziekenhuis komde ook voor zorg, niet om ineens figurant in iemands filmpje te worden. Zet bij de ingang gewoon een bewaakte kluis voor alle opnamebrillen en andere camera’s, dan hoeft personeel niet bij ieder montuur rechercheur te spelen.

Nou ja, naast privacy is er nog iets: wie betaalt de schade als zo’n bril beelden lekt of gehackt wordt, de drager of het ziekenhuis waar iemand toevallig stond? Straks worden kwetsbare mensen eerst onzichtbaar gefilmd en daarna ook nog hun gegevens over internet geslingerd, daar word je toch niet vrolijk van hoor.

Het gaat niet alleen om de bril, maar om wie de beelden uiteindelijk bezit en hoe lang ze bewaard worden. Ziekenhuizen hangen zelf ook vol camera’s en verzamelen steeds meer patiëntdata; daar hoor je zelden iemand over, terwijl een patiënt geen idee heeft wie er meekijkt of waar het terechtkomt. Privacy geldt dus niet alleen voor de burger met een cameraatje op z’n neus, maar ook voor de instellingen die ons allemaal registreren!!!

Het ongemakkelijke is dat je straks misschien niet eens meer weet of je met een mens of met een opnameapparaat praat. Zeker bij kwetsbare gesprekken hoort vertrouwen geen technisch raadsel te zijn; soms is een simpel verbod juist de ruimte waarin mensen zich weer veilig voelen. Dat lijkt me geen gebrek aan liefde voor technologie, maar liefde voor elkaar.

Nou ja, vergeet ook de hulpverleners zelf niet, die moeten straks misschien met zo’n bril werken voor verslaglegging of veiligheid. Maak uitzonderingen dan vooraf glashelder en laat beelden nooit bij de fabrikant rondzwerven, want daar zit het echte risico toch hoor.

Wat ik mis: wie betaalt de rekening als iemand tóch stiekem filmt en beelden online zet? Een patiënt of verdachte kan daar jaren last van hebben, terwijl de filmer misschien alleen een tik op de vingers krijgt. Juist daarom snap ik een streng verbod op plekken waar mensen geen keuze hebben om buiten beeld te blijven.

Het juridische probleem zit niet alleen in het filmen, maar vooral in de onmogelijkheid om echte toestemming te bewijzen. Een patiënt die pas achteraf ontdekt dat een gesprek is opgenomen, heeft weinig aan “maar ik stond daar toch”; in een ziekenhuis is de machtsverhouding bovendien niet bepaald gelijkwaardig. Dat sommige mensen zich onveilig voelen is relevant, maar daarvoor bestaan minder ingrijpende middelen dan iedereen onzichtbaar laten meedraaien in je persoonlijke bodycam-project.

IN HET ZIEKENHUIS HEB JE AL GENOEG AAN DIE PIEPENDE MACHINES EN WACHTTIJDEN, MOET JE OOK NOG GAAN GOKKE OF DE BRIL VAN DIE GOZER JE OPERATIE OP YOUTUBE ZET, GEWOON VERBIEJE EN BIJ DE DEUR INLEVERU MAN!!!

Het principiële punt is niet eens alleen dát er gefilmd kan worden, maar dat je in een ziekenhuis niet meer kunt weten wanneer je bekeken wordt. Daarmee verschuift de bewijslast ongemerkt naar de patiënt: die moet maar aannemen dat zijn arts, wond of paniek niet ergens als data rondzwerft. Dat is een nogal dystopische prijs voor het recht van één bezoeker om overal een camera op zijn neus te dragen.

Straks moet de baliemedewerker eerst controleren of je bril alleen glazen heeft of ook een geheugenkaart. Gewone camera’s hangen overal zichtbaar, maar zo’n ding kijkt terug zonder dat iemand weet wanneer; in een ziekenhuis mag die twijfel best gewoon de deur niet in.